Bỏ qua điều hướng
•

Lần đầu tiên phát hiện ngôi sao màu xanh lá cây

Lần đầu tiên phát hiện ngôi sao màu xanh lá cây
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Theo một nghiên cứu mới, các nhà thiên văn học khi phân tích những ngôi sao lùn trắng đã tìm thấy ngôi sao màu xanh lá đầu tiên. Họ cũng tìm thấy ngôi sao có màu như cá hồi. Sau 8 năm vòng vèo trong vũ trụ, tàu nghiên cứu sao Thuỷ bước vào giai đoạn sinh tử Vì sao Trung Quốc tài trợ cho hàng loạt dự...

img-3180.jpg
Ảnh minh hoạ

Nhà vật lý thiên văn Mark Hollands, công tác tại Đại học Warwick (Anh), là tác giả chính của nghiên cứu.

Ngày 15/10, ông cho biết màu sắc của hầu hết các ngôi sao phụ thuộc vào nhiệt độ và chỉ giới hạn trong một vài sắc thái. Tuy nhiên, sao lùn trắng - phần tàn dư đậm đặc của những ngôi sao tương tự Mặt trời đã chết - có thể phát sáng với một dải màu vô cùng đa dạng.

“Màu sắc của các ngôi sao bình thường về cơ bản chỉ là cam, trắng hoặc xanh lam. Chúng tôi phát hiện phần lớn sao lùn trắng có màu sắc tương tự. Nhưng có một số trường hợp đặc biệt, trong đó quy luật vật lý ở những lớp bên ngoài của các ngôi sao này trở nên khác thường đến mức tạo ra những sai lệch khá lớn trong phổ ánh sáng của chúng”, ông Hollands nói với CNN.

Theo chuyên gia này, những sai lệch đó bắt nguồn từ sự tương tác giữa heli trong khí quyển của sao lùn trắng với dấu vết của các nguyên tố khác. Thành phần các nguyên tố khác nhau giữa các sao lùn trắng, tùy thuộc vào vật chất đã tương tác với ngôi sao trong suốt vòng đời của nó.

Chẳng hạn, sắt, magiê và natri - những nguyên tố thường có trong đá - có thể xuất hiện trên bề mặt sao. Đây có thể là bằng chứng về một hệ hành tinh từng tồn tại gần đó, hoặc về “một vật thể như tiểu hành tinh đi quá gần sao lùn trắng”, ông Hollands giải thích.

“Vật thể đó bị xé vụn thành bụi, sau đó bụi đá và mảnh vụn rơi xuống sao lùn trắng. Rồi chúng hòa trộn vào các lớp bên ngoài của ngôi sao, nhờ đó chúng ta thực sự có thể xác định thành phần cấu tạo của vật chất đá ấy”, ông nói.

“Sao lùn trắng đang phá hủy các hành tinh, và chúng ta có thể quan sát những gì thực sự nằm bên trong hành tinh đó, từ đó tìm ra manh mối về cách những hành tinh này hình thành”, GS Adam Burgasser, chuyên gia về vật lý thiên văn tại Đại học California (Mỹ), cho biết.

“Đây giống như hiện trường vụ án. Chúng ta đang lần theo những bằng chứng còn sót lại, và điều đó cho phép chúng ta phần nào tái dựng câu chuyện về hành tinh ấy, về việc nó từng là gì và được hình thành như thế nào từ rất, rất, rất lâu trong quá khứ”, GS Burgasser nói.

Theo ông Hollands, đối với ngôi sao màu xanh lá cây, các nguyên tố chính hiện diện là canxi, natri và liti. Một ngôi sao đáng chú ý khác có màu “gần giống cá hồi”, do mật độ phân tử carbon cao.

Những phát hiện này có thể khơi dậy sự hứng thú của công chúng cũng như giới khoa học, để tìm hiểu thêm về một số vật thể khác thường hơn trong vũ trụ.

Mặc dù không thể quan sát trực tiếp các sao lùn trắng bằng mắt thường từ Trái đất, ông Hollands vẫn có thể tính toán màu sắc của chúng bằng cách sử dụng dữ liệu phổ sao.

Theo khẳng định của nhóm nghiên cứu, phổ sao là “dấu vân tay” được tạo ra khi ánh sáng sao được phân tách theo bước sóng, tương tự như cách lăng kính tách ánh sáng Mặt trời thành cầu vồng.

Theo ông Hollands, nghiên cứu này giúp đưa những vật thể ngoài không gian đến gần con người hơn.

Phát hiện mới từ nhóm nghiên cứu do nhà vật lý thiên văn Mark Hollands thuộc Đại học Warwick (Anh) dẫn đầu đã ghi nhận trường hợp đầu tiên về một ngôi sao lùn trắng sở hữu ánh sáng màu xanh lá cây. Trong khi phần lớn các thiên thể thông thường chỉ phát ra dải sắc thái cam, trắng hoặc xanh lam tùy theo nhiệt độ, tàn dư đặc quánh từ những ngôi sao đã chết lại biểu hiện quang phổ bất thường. Các nhà khoa học cũng đồng thời phát hiện một thiên thể khác mang sắc thái tương tự màu thịt cá hồi. Hiện tượng quang học hiếm gặp này bắt nguồn từ sự tương tác phức tạp giữa khí quyển heli với dấu vết các nguyên tố hóa học ngoại lai. Bề mặt ngôi sao màu xanh lá cây chứa hàm lượng lớn canxi, natri và liti, trong khi ngôi sao mang sắc hồng cam lại tập trung mật độ cao các phân tử carbon. Những thành phần kim loại và đất đá kể trên chính là tàn tích còn sót lại sau khi sao lùn trắng nghiền nát các tiểu hành tinh hoặc thiên thể bay ngang qua. Giáo sư Adam Burgasser từ Đại học California (Mỹ) nhận định quá trình này đóng vai trò như hiện trường phân tích giúp tái dựng lịch sử hình thành hệ hành tinh cổ đại. Thông qua việc giải mã dữ liệu phổ ánh sáng như những dấu vân tay quang học, các chuyên gia có thể xác định chính xác thành phần vật chất dù không thể quan sát trực tiếp bằng mắt thường từ Trái Đất. Nghiên cứu mở ra hướng tiếp cận giàu tiềm năng nhằm giải mã cấu trúc sâu kín của các vật thể đặc biệt trong vũ trụ.
amung