AFP ngày 1.10 dẫn lời Tổng thống Israel Isaac Herzog cho biết ông sẽ trao tặng danh hiệu anh hùng cho 4 công dân nước này vì đã giúp khống chế cơ phó trên chuyến bay của Hãng hàng không flydubai (UAE) một ngày trước đó. Những hành khách can đảm này có vai trò then chốt giúp tránh một thảm họa kinh hoàng, khi viên phi công bất ngờ tấn công cơ trưởng và tìm cách lao máy bay xuống đất.

Một máy bay khác của hãng flydubai chở các hành khách đến Israel sau vụ việc
Ảnh: Reuters
Vụ việc xảy ra trên chuyến bay số hiệu FZ1073 của flydubai hôm 30.9, khi chiếc Boeing 737 chở theo 174 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn đang từ UAE đi Israel. Chuyến bay cất cánh từ Dubai vào sáng 30.9 và đột ngột mất độ cao sau hơn 2 giờ bay, khi rơi hơn 4.200 m chỉ trong chưa đầy 30 giây.
Theo tờ The Guardian dẫn lời kể của các hành khách, cơ trưởng là phi công người Ấn Độ Smit Machchhar bị cơ phó tấn công khiến người bê bết máu và ngã ra sàn, nhưng vẫn cố gắng nhấn được nút mở cửa buồng lái. Hành khách Yaniv Hayoun, một thợ sửa ống nước người Israel, cùng nhiều người khác lập tức lao vào khống chế cơ phó. Chưa rõ danh tính cơ phó nhưng một quan chức Israel cho biết đó là một phi công người Oman.

Hành khách Hayoun (giữa) trả lời truyền thông khi vừa về đến Israel hôm 30.9
Ảnh: Reuters
Anh Hayoun kể mình đã xoay xở vào được buồng lái, "chộp lấy kẻ tấn công từ phía sau, kéo ông ta ra, ngồi vào ghế lái rồi kéo cần điều khiển", trong khi những người khác khống chế cơ phó. Nha sĩ Shota Musaev, một hành khách trên chuyến bay, cũng nằm trong số những người lao về phía buồng lái. Nha sĩ này kể cơ trưởng mất rất nhiều máu, với nhiều vết thương trên đầu và tay.

Phi công Machchhar được các nhà lãnh đạo Ấn Độ và Israel khen ngợi là anh hùng
Ảnh: Reuters
Hành khách Mika Bauman mô tả cảm giác khi máy bay mất độ cao hàng ngàn mét "kinh khủng hơn gấp triệu lần" so với cảm giác lao dốc trên tàu lượn siêu tốc. "Tôi đã chắc mẩm rằng mình sắp chết", cô chia sẻ với Đài CNN và cho biết có 2 phép màu là việc những người hùng ngăn được thảm họa, cũng như có 2 phi công khác có mặt trên chuyến bay đã giúp máy bay chuyển hướng để hạ cánh an toàn ở Ả Rập Xê Út.
Viên cơ phó sau đó bị bắt giữ để thẩm vấn. Hiện các cơ quan chức năng Ả Rập Xê Út, UAE và Israel đang điều tra vụ việc. Đài Al Jazeera dẫn lời ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, nói thông tin sơ bộ cho thấy cơ phó cố ý lao máy bay xuống đất, đồng thời gọi vụ việc là "nỗ lực tấn công khủng bố cực đoan".
Quy trình kiểm tra an ninh phi công
Câu hỏi đặt ra sau vụ việc trên chuyến bay của hãng flydubai là liệu vũ khí hoặc vật dụng gây thương tích có thể được đưa vào buồng lái hoặc tiếp cận bởi phi công hay không. Trả lời phỏng vấn Đài Fox News, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho rằng viên cơ phó có thể đã dùng rìu tấn công cơ trưởng.
Theo AP, các hãng hàng không thường buộc phải có rìu thoát hiểm trong buồng lái để sử dụng trong trường hợp khẩn cấp như phá cửa sổ để thoát ra hoặc phá các tấm ốp nhằm xử lý các đám cháy ẩn. Các phi công phải trải qua quy trình kiểm tra nghiêm ngặt, bao gồm đi qua máy dò kim loại, tại các điểm kiểm soát ở tất cả các sân bay.
Ngoài ra, các hãng hàng không cũng áp dụng quy trình xác minh lý lịch (bao gồm tiền án tiền sự và quá trình làm việc), kiểm tra sức khỏe thể chất và tinh thần, cũng như đánh giá năng lực trí tuệ và thực hiện các bước sàng lọc an ninh đối với phi công. Chưa rõ cơ phó nói trên có trải qua quá trình kiểm tra nghiêm ngặt hay không.