Làng cổ hàng trăm năm tuổi với những bức tường bằng cây

Làng Vinh Thạnh, xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai có lịch sử hàng trăm năm. Trải qua thời gian, nhiều gia đình nơi đây vẫn bảo tồn những hàng duối.

Đi dọc các con đường trong làng, không khó để bắt gặp những hàng duối được cắt tỉa vuông vức, xanh kín, tạo thành “bức tường sống” trước sân nhà. Không cần gạch đá hay bê tông những hàng cây vừa làm ranh giới, vừa tạo bóng mát, trở thành điểm nhấn của làng quê.

Ông Trần Văn Duy (60 tuổi, trú tại thôn Vinh Thạnh) dành nhiều thời gian chăm sóc hàng duối trước nhà. Mỗi sáng, thay vì đi bộ tập thể dục ông mang kéo ra tỉa từng cành cây. Công việc tưởng đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên trì, bởi hàng rào muốn đẹp phải được chăm sóc thường xuyên.

“Cứ mỗi ngày tôi cắt tỉa một chút. Cây duối càng cắt càng ra nhiều cành, nhiều lá, nhanh kín và hàng rào đẹp và chắc chắn hơn”, ông Duy chia sẻ.

Theo ông Duy, hàng rào này có từ thời cha ông. Sau khi cha mất, ông tiếp tục chăm sóc và bảo tồn đến nay.

“Có lúc tôi cũng nghĩ phá đi để xây hàng rào gạch cho chắc chắn. Nhưng nghĩ đây là công sức, tình cảm của cha nên tôi không nỡ. Giữ lại cũng là giữ một phần ký ức của gia đình”, ông nói.

Không chỉ làm ranh giới, hàng duối còn giúp không gian trước nhà luôn xanh và dịu hơn. Nhiều người đi qua thấy hàng cây đẹp còn dừng lại chụp ảnh.

Ông Đào Duy Phong (51 tuổi, trú tại thôn Vinh Thạnh), hậu duệ đời thứ 5 của danh nhân Đào Tấn, đang sống và trông coi từ đường của cụ. Trước từ đường, hàng duối lâu năm được gia đình ông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Ông Phong cho biết theo lời cha kể lại, hàng rào bằng cây duối này đã có từ thời cụ Đào Tấn.

“Ngày trước hàng rào có nhưng không nhiều và cũng chưa đẹp như bây giờ. Gia đình tôi duy trì từ đời này qua đời khác. Mỗi tháng tôi cắt tỉa một lần nên hàng cây ngày càng kín, đẹp hơn”, ông Phong cho hay.

Với ông Phong, chăm sóc hàng duối không chỉ để tạo cảnh quan mà còn là cách gìn giữ ký ức gia đình và một phần diện mạo làng quê xưa .

Bên cạnh những hàng duối lâu năm, làng Vinh Thạnh còn lưu giữ cổng làng được xây dựng từ năm 1918 dưới thời vua Khải Định.

Công trình mang dáng dấp giao thoa giữa kiến trúc truyền thống Việt Nam và kiến trúc Pháp. Mặt ngoài cổng có dòng chữ tiếng Pháp: Porte Du Village Du Vinh Thạnh, phía dưới là dòng chữ Hán: Vinh Thạnh Lý Môn. Từ phía trong làng nhìn ra, dòng chữ được thể hiện bằng tiếng Việt: Cửa làng Vinh Thạnh.

Hai bên cổng là những họa tiết cây mai, khóm trúc, thường thấy trong các công trình kiến trúc thời xưa.

Theo ông Phan Hoàng Tuấn, Trưởng thôn Vinh Thạnh, trước đây hàng rào cây xanh xuất hiện phổ biến hơn. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và mở rộng đường giao thông khiến nhiều gia đình thay hàng rào cây bằng tường gạch, bê tông. Đến nay, trong thôn chỉ còn 10-15 hộ giữ được những hàng duối lâu năm.

“Nếu mất những hàng duối này thì Vinh Thạnh cũng mất đi một phần hồn cốt. Vì vậy, thôn đang vận động người dân giữ lại những hàng rào duối còn sót lại. Chúng tôi dự kiến trồng thêm hàng cau dọc tuyến đường vào khu di tích Đào Tấn, vừa tăng mảng xanh, vừa tạo cảnh quan đặc trưng cho khu vực”, ông nói.

Danh nhân Đào Tấn (1845-1907) quê làng Vinh Thạnh, nhà yêu nước, nhà soạn tuồng và nghệ sĩ sân khấu lớn của dân tộc.

Đào Tấn đỗ cử nhân năm 1867, có gần 30 năm làm quan dưới triều Nguyễn và từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như Tổng đốc Nam Ngãi, Tổng đốc An Tĩnh, Thượng thư các bộ Hình, Binh, Công.