Trong bối cảnh nhu cầu lắp điện mặt trời mái nhà tăng 20%-30% so với đầu năm, nhiều hộ gia đình lựa chọn kết hợp thêm pin lưu trữ để sử dụng nguồn điện tạo ra ban ngày vào buổi tối. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đầu tư nhiều pin chưa chắc đồng nghĩa với tiết kiệm nhiều tiền điện hơn.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Tô Hữu Quang, chuyên gia năng lượng, cho biết khoảng 70% hộ gia đình lắp điện mặt trời hiện lựa chọn thêm pin lưu trữ do nhu cầu sử dụng điện thường tập trung vào buổi tối, trong khi điện mặt trời chủ yếu được tạo ra vào ban ngày.
Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của pin lưu trữ phụ thuộc lớn vào mức tiêu thụ điện và thời gian hoàn vốn. Với những hộ có hóa đơn khoảng 2 triệu đồng/tháng, ông cho rằng chưa nhất thiết phải đầu tư pin lưu trữ nếu mục tiêu chính là tiết kiệm tiền điện.
“Muốn bài toán tiết kiệm đạt hiệu quả cao, tiền điện nên ở mức khoảng 3-4 triệu đồng/tháng trở lên. Quan trọng là thời gian hoàn vốn nên trong khoảng 3-4 năm. Nếu hơn 5 năm mới hoàn vốn thì hiệu quả đầu tư không cao”, ông Quang nói.
Theo ông Quang, nếu một hệ thống điện mặt trời kèm pin lưu trữ có chi phí khoảng 100 triệu đồng nhưng mỗi năm chỉ tiết kiệm được khoảng 20 triệu đồng tiền điện thì thời gian hoàn vốn lên tới 5 năm. Khi đó, khoản đầu tư chưa chắc hiệu quả, nhất là khi hệ thống phải hoạt động trong thời gian dài mới thu hồi vốn.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Pin lưu trữ lắp đặt kèm điện mặt trời (Ảnh: Lê Tỉnh).
Bên cạnh đó, pin lưu trữ chủ yếu phát huy tác dụng trong vài giờ buổi tối, khi nguồn điện mặt trời không còn nhưng nhu cầu sử dụng vẫn cao. Sau khoảng 22 giờ, khi nhu cầu giảm, hộ gia đình có thể sử dụng điện lưới thay vì tiếp tục lấy điện từ pin.
“Không phải cứ tăng dung lượng pin là tiền điện sẽ giảm tương ứng. Nếu đầu tư hệ thống quá lớn nhưng không sử dụng hết thì chi phí bỏ ra sẽ không mang lại hiệu quả tương xứng”, ông Quang nhận định.
Ông Trần Văn Hợi, Giám đốc Công ty TNHH Ánh Dương Power, cũng cho rằng không nên mặc định muốn tiết kiệm điện thì phải lắp điện mặt trời kèm thật nhiều pin lưu trữ.
Mỗi hộ gia đình có đặc điểm phụ tải khác nhau. Những gia đình sử dụng nhiều điện vào ban ngày có thể không cần đầu tư pin lớn vì có thể dùng trực tiếp nguồn điện mặt trời. Ngược lại, hộ có nhu cầu sử dụng điện cao vào buổi tối sẽ phù hợp hơn với hệ thống có pin lưu trữ.
Hiện chi phí đầu tư pin lưu trữ khoảng 12-16 triệu đồng/kWh. Khoản chi phí này có thể khiến thời gian hoàn vốn của hệ thống kéo dài hơn đáng kể so với việc chỉ đầu tư điện mặt trời.
“Pin lưu trữ không phải lựa chọn bắt buộc trong mọi trường hợp. Nếu lựa chọn dung lượng không phù hợp, chi phí đầu tư cao nhưng không khai thác hết công suất sẽ làm giảm hiệu quả kinh tế”, ông Hợi nói.
Theo ông Hợi, hệ thống điện mặt trời hybrid có pin lưu trữ phù hợp với các hộ sử dụng nhiều điện vào buổi tối, giúp tăng tỷ lệ tự sử dụng nguồn điện mặt trời và giảm lượng điện mua từ lưới.
Đặc biệt, tại những khu vực thường xuyên mất điện hoặc nguồn điện không ổn định, pin lưu trữ còn có giá trị bảo đảm nguồn điện liên tục. Khi đó, lợi ích của pin không chỉ nằm ở số tiền điện tiết kiệm.
Theo chuyên gia, thay vì chạy theo dung lượng pin lớn, người dùng nên tính toán dựa trên nhu cầu thực tế. Lắp đủ dùng, khai thác được phần lớn dung lượng pin và có thời gian hoàn vốn hợp lý mới là yếu tố quyết định hiệu quả tiết kiệm tiền điện.