Lầu Năm Góc sẽ livestream xử bắn tử tù cho công chúng xem

Theo Hãng tin Reuters, ngày 8-10 (giờ địa phương), Lầu Năm Góc thông báo sẽ phát trực tiếp (livestream) vụ quân đội Mỹ xử bắn tử tù Nidal Hasan, người đã xả súng giết 13 người tại căn cứ quân sự Fort Hood (Texas) năm 2009.

Vụ xử bắn quân sự đầu tiên từ năm 1945

Vụ hành quyết dự kiến diễn ra ngày 3-12 ngay tại Fort Hood - chính địa điểm phạm nhân đã phạm tội. Nếu diễn ra đúng kế hoạch vừa công bố, đây sẽ là lần đầu tiên một vụ thi hành án tử hình ở Mỹ được phát sóng cho công chúng, cũng là vụ xử bắn đầu tiên trong quân đội Mỹ từ năm 1945.

Tử tù Hasan là cựu bác sĩ tâm thần của Lục quân Mỹ, mang hàm thiếu tá. Năm 2009, Hasan đã dùng súng ngắn xả súng trong bệnh xá căn cứ. Vụ việc diễn ra chỉ ít ngày trước khi ông Hasan dự kiến được điều động sang Afghanistan.

Thông tin livestream vụ thi hành án được một quan chức Lầu Năm Góc giấu tên tiết lộ với Reuters: "Sẽ có phát trực tiếp. Chi tiết sẽ được thông báo sau".

Sau đó, Bộ trưởng Bộ Chiến tranh (Quốc phòng) Pete Hegseth, người đã tích cực thúc đẩy việc xử bắn ông Hasan, cũng xác nhận kế hoạch này trên mạng xã hội X.

Ông Hegseth cũng phát biểu trên sóng truyền hình: "Chúng tôi sẽ bảo đảm mọi người có thể theo dõi, rằng việc này là công khai. Bởi người dân cần hiểu rằng những hành vi như thế này sẽ phải chịu hậu quả nghiêm khắc".

Khi được hỏi tử tù Hasan có nguyện vọng cuối cùng nào không, ông Hegseth đáp: "Không quan tâm. Hẹn gặp hắn vào ngày 3-12".

Chưa có rào cản pháp lý cho việc livestream

Thông tin livestream vụ tử hình ông Hasan được đưa ra chỉ vài ngày sau khi một nữ tử tù ở bang Tennessee vẫn sống sau khi thi hành án đúng quy trình bằng hình thức tiêm thuốc độc.

Vụ việc khiến người dân Mỹ một lần nữa quan tâm đến án tử.

Tổ chức chống án tử hình Death Penalty Action cho biết trường hợp của ông Hasan sẽ là vụ hành quyết đầu tiên của quân đội Mỹ kể từ năm 1961, khi ấy được thực hiện bằng hình thức treo cổ.

Truyền thông Mỹ từng nhiều lần tìm cách truyền hình các vụ hành quyết nhưng đều bị tòa án ngăn lại. Theo Reuters, các chuyên gia cho biết hiện chưa có quốc gia nào từng truyền hình hay phát trực tiếp một vụ hành quyết hợp pháp.

Luật sư Eugene Fidell, chuyên gia luật quân sự đang giảng dạy tại Trường Luật Yale, nhận định việc livestream một vụ thi hành án tử hình là điều cực kỳ lạ và chưa từng có tiền lệ. Nếu muốn ngăn cái chết của mình bị công khai, tử tù sẽ phải khởi kiện ra tòa án liên bang.

"Tòa án tối cao chưa bao giờ xem xét vấn đề này. Sẽ là một câu hỏi thú vị nếu tòa án tối cao hiện nay áp dụng lối diễn giải hiến pháp theo nguyên ý ban đầu và nói rằng: 'Năm 1790 việc này vẫn được chấp nhận, vậy thì có sao đâu?'", ông Fidell nói.

Theo Trung tâm Thông tin án tử hình (DPIC), hiện có ít nhất 5 bang của Mỹ có quy định về hình thức xử bắn. Năm 2025, bang South Carolina thực hiện vụ xử bắn đầu tiên tại Mỹ sau 15 năm.

Gần đây, chính quyền ông Trump đã bổ sung thêm một số hình thức thi hành án tử hình do thuốc được dùng cho hình thức tiêm thuốc độc ngày càng khó mua. Những hình thức bổ sung bao gồm xử bắn, hành quyết bằng điện và gây ngạt bằng khí.

Luật sư cho biết bà Christa Pike (50 tuổi) - nữ tử tù Mỹ sống sót sau vụ thi hành án bất thành - đã có thể đi lại trong phòng bệnh dù đầu óc vẫn còn mơ màng.