Với quy mô 39.822 người trên diện tích hơn 20 km², nhu cầu thu gom, xử lý rác sinh hoạt tại xã Nam Trực (Ninh Bình) mỗi ngày rất lớn. Thế nhưng tại một điểm xử lý rác trên địa bàn, hệ thống lò đốt hiện không thể vận hành, trong khi rác vẫn tiếp tục được tập kết về, chất thành những dãy lớn giữa cánh đồng.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Điện tử VTC News, lượng rác tồn đọng tại đây trải dài trên một khu vực rộng, nhiều vị trí chất cao, xen lẫn những đống đã cháy đen. Do lò đốt không hoạt động, công nhân phải trực tiếp châm lửa vào từng đống rác rồi vun, đảo để duy trì quá trình đốt.
Không còn được xử lý trong lò và dẫn khói qua hệ thống ống khói, khói từ những đống rác cháy ngoài trời tỏa trực tiếp ra môi trường. Có thời điểm, cả khu vực bị bao phủ bởi lớp khói trắng. Theo hướng gió, khói tràn qua những thửa ruộng xung quanh - nơi người dân vẫn phải ra đồng sản xuất.
“Đủ các loại mùi cộng vào, từ thực phẩm thừa, xác gia súc đến túi nylon cũng dồn vào rồi đốt. Không có lò đốt, ống khói mà cứ để khói tỏa ra thế này thì hãi lắm. Khi khói rác bao trùm thì không thể làm được, nhiều hôm chỉ làm được vài phút rồi phải về”, chị Phạm Thị Hương (thôn Cổ Ra, xã Nam Trực) cho biết.
“Thời điểm xây dựng bãi rác, chúng tôi từng hiến ruộng vì mong có bãi rác để xử lý cho gọn gàng. Bây giờ rác nhiều quá, tràn cả ra đường, ảnh hưởng đến việc đi lại. Người dân chỉ mong có nơi xử lý phù hợp hoặc di dời bãi rác đi chỗ khác”, chị Hương nói thêm.
Nguyên nhân của tình trạng rác phải đốt trực tiếp ngoài trời được một nữ công nhân làm việc tại bãi rác lý giải là hệ thống xử lý đã hư hỏng nhiều tháng nay. “Máy hỏng từ ngày 13/5 rồi, từ đấy đến giờ chỉ đốt thủ công thôi”, nữ công nhân nói.
Lò đốt rác tại xã Nam Trực ngừng hoạt động sau khi thiết bị hư hỏng.
Người này cho biết đơn vị quản lý bãi rác từ tháng 8/2025. Số tiền thu từ các hộ dân khoảng 12 triệu đồng/tháng, với mức 8.000 đồng/hộ, được sử dụng để chi trả các khoản như tiền điện, thuê máy xúc và nhân công.
Nữ công nhân cũng cho biết trước đây lượng rác tồn đọng tại khu vực rất lớn. Sau đó, một phần rác được san lấp, khu vực phía trên được cải tạo để trồng cây. Vì vậy nguồn nước giếng khoan tại đây hiện cũng không thể sử dụng cho sinh hoạt. “Ở đây có khoan giếng lấy nước nhưng có bao giờ bơm lên dùng được đâu, nước đen lắm. Tôi vừa làm, vừa ở đây để trông coi nên nước ăn uống, sinh hoạt đều phải mua nước bình”, nữ công nhân nói.
Công việc giữa những đống rác cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ khi kim tiêm, vật sắc nhọn thường xuyên lẫn trong rác. Nữ công nhân cho biết dù được hỗ trợ găng tay, ủng bảo hộ nhưng phải thay liên tục vì dễ bị đâm thủng. Chỉ vào vết thủng trên đôi ủng đang mang, chị nói: “Mỗi tháng trung bình khoảng 12 đôi. Mới từ sáng đến trưa đã bục một đôi rồi đấy”.
Theo người này, việc người dân có thể tự do đi vào khu vực bãi rác và bỏ rác không đúng vị trí cũng khiến công tác thu gom, xử lý gặp thêm khó khăn. “Các bãi rác khác thường người dân không được ra vào tự do, còn ở đây người dân vào vứt rác lung tung lắm”, nữ công nhân nói.
Để làm rõ nguyên nhân lò đốt hư hỏng, phương án xử lý rác và kế hoạch khắc phục tình trạng quá tải, phóng viên Báo Điện tử VTC News đã liên hệ lãnh đạo UBND xã Nam Trực nhưng được thông báo đang bận họp, chưa thể trao đổi.