Trước đó, báo Kronen Zeitung (Krone, Áo) ngày 10.10 đưa tin vụ việc liên quan đến một chiếc xe tải Volkswagen thuộc sở hữu của cơ quan tình báo Ukraine, được cho là đã vận chuyển 200 kg “hàng hóa đặc biệt” qua lãnh thổ Áo vào tháng 1. Lô hàng này được cho là có liên quan phái đoàn Ukraine tham dự Diễn đàn kinh tế thế giới tại Davos (Thụy Sĩ), nơi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky có mặt.
Vụ việc được đưa ra sau khi đảng Tự do Áo (FPO) đối lập nhận được công hàm ngoại giao đề nghị cho phép chiếc xe tải đi qua lãnh thổ nước này. Sau đó, báo Krone cho hay phía Bộ Ngoại giao Áo đã xác nhận sự tồn tại của công hàm khi phản hồi yêu cầu của quốc hội.
Theo các thông tin được công bố, lô hàng đã đi qua Áo mà không phải làm thủ tục hải quan hay trải qua kiểm tra an ninh. Tuy nhiên, nội dung bên trong vẫn chưa được xác định, làm dấy lên câu hỏi về bản chất của lô hàng cũng như việc cấp phép vận chuyển.
Báo Krone cho hay Tổng thư ký FPO Christian Hafenecker đã yêu cầu chính quyền giải thích: “Trong 200 kg đó có gì? Tiền mặt, vàng, vũ khí, tài liệu, hay thứ gì khác hoàn toàn?”. Ông cũng đồng thời nhấn mạnh: “Áo không phải là hành lang trung chuyển bất hợp pháp cho các cơ quan tình báo nước ngoài. Chúng tôi vẫn là một quốc gia trung lập”.
Một trong những xe chở tiền mặt và vàng của Ukraine bị chính quyền Hungary chặn lại tại Budapest hồi tháng 3.2026
ẢNH: REUTERS
Tuy nhiên, khi được hỏi về vụ việc, Bộ Ngoại giao Áo từ chối bình luận thêm. Cơ quan này chỉ nói với báo Krone rằng họ nhận được hàng trăm công hàm ngoại giao mỗi ngày và đã chuyển yêu cầu liên quan đến lô hàng nói trên đến Bộ Nội vụ.
FPO dự kiến sẽ tiến hành thêm một cuộc điều tra tại quốc hội nhằm xác định ai đã cho phép vận chuyển lô hàng, vì sao lô hàng không phải trải qua các khâu kiểm tra và bên trong thực sự chứa những gì.
Nghi vấn tiền mặt và vàng xuyên biên giới
Đầu năm 2026, ông Hafenecker đã chất vấn giới chức Áo về các lô hàng đáng ngờ liên quan đến Ukraine. Vào tháng 5, ông yêu cầu Bộ Tài chính giải thích vì sao gần 22 tỉ USD tiền mặt và vàng được vận chuyển từ Vienna đến Kyiv trong giai đoạn 2022-2026 mà không bị đặt nghi vấn về nguy cơ rửa tiền.
Theo số liệu từ một cuộc điều tra của FPO gửi đến Bộ trưởng Tài chính Markus Marterbauer, trong đó tiết lộ có đến hơn 1.000 tờ khai xuất khẩu tiền mặt liên quan đến các chuyến hàng này.
Ông Hafenecker cũng nhắc nhở về các quy định chống rửa tiền của Áo khi yêu cầu các cá nhân rút số tiền ít nhất là 12.000 euro từ các tài khoản thừa kế phải chứng minh nguồn gốc của tiền. Ngoài ra, bất kỳ ai mang hơn 10.000 euro tiền mặt qua biên giới bên ngoài của Liên minh châu Âu (EU) đều phải khai báo.
Cơ quan giám sát thị trường tài chính Áo khi đó mô tả các giao dịch này là các hoạt động tài chính thông thường, viện dẫn việc Ukraine sử dụng rộng rãi ngoại tệ. Dù vậy, FPO vẫn yêu cầu công khai các giao dịch, kiểm toán và báo cáo trước quốc hội. Đảng này đồng thời kêu gọi chính phủ Áo chấm dứt viện trợ tài chính cho Ukraine.
Những yêu cầu của ông Hafenecker hồi tháng 5 xuất phát sau vụ bê bối riêng biệt liên quan đến các lô hàng tiền mặt và vàng vận chuyển qua Hungary đến Ukraine.
Cuộc tranh cãi ngoại giao nổ ra vào tháng 3 khi chính quyền Hungary tịch thu 2 xe tải thuộc Ngân hàng nhà nước Oschadbank (Ukraine) gần Budapest trong một cuộc điều tra rửa tiền. Số tài sản khi đó bị thu giữ gồm 40 triệu USD, 35 triệu euro và 9 kg vàng. Lô hàng có nguồn gốc từ Ngân hàng Raiffeisen (Áo).
Ngoại trưởng Hungary khi đó là Peter Szijjarto nghi ngờ số tiền có thể được dùng để tác động đến cuộc bầu cử ở Hungary ngày 12.4.
Tuy nhiên, Hungary cuối cùng đã trao trả lại tài sản tịch thu hồi tháng 5 cho Ukraine. Kyiv khẳng định đây chỉ là giao dịch ngân hàng thông thường, nhưng chưa giải thích nguồn gốc số tài sản hay lý do vận chuyển qua Hungary.