' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Một vụ tập kích vào Kiev, Ukraine (Ảnh: Reuters).
Gián đoạn tin tình báo 2 ngày liên tiếp
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 13/10 cho biết Kiev không nhận được cảnh báo nào từ các đối tác phương Tây trước cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga. Đây là ngày thứ 2 liên tiếp mà Ukraine không nhận được thông tin quan trọng để họ có thể nhanh chóng triển khai biện pháp đối phó với hỏa lực đối phương.
Tuyên bố được đưa ra vài ngày sau khi truyền thông phương Tây nói rằng, chính quyền Tổng thống Donald Trump dường như đã cảnh báo ngừng chia sẻ thông tin tình báo nếu Ukraine không chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga. Tuy nhiên, cả quan chức Mỹ và Ukraine sau đó đều xác nhận việc chia sẻ dữ liệu tình báo giữa 2 nước vẫn tiếp tục.
Ukraine đang điều tra nguyên nhân nào dẫn tới việc gián đoạn luồng thông tin này. Vào sáng 12/10, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết cuộc tấn công của Nga không bị phát hiện “do phía Nga sử dụng một loại vũ khí đặc biệt”, nhưng ông không nói rõ là gì.
Trước đây, Nga từng phóng những loại tên lửa mà các vệ tinh phương Tây gặp khó khăn khi theo dõi, trong đó có tên lửa đánh chặn từ hệ thống S-400, loại vũ khí mà Ukraine đôi khi mô tả là tên lửa đạn đạo. Ukraine nói rằng Nga đôi khi sử dụng chúng như vũ khí không đối đất để tập kích mục tiêu của phía Kiev.
Ông Serhiy Beskrestnov, chuyên gia quân sự cố vấn cho ông Zelensky, cho biết sau cuộc tấn công hôm 12/10 rằng đây không phải lần đầu tiên các đối tác phương Tây không phát hiện được vụ phóng tên lửa S-400.
Tối 12/10, khoảng 22h theo giờ địa phương, tên lửa Nga đánh trúng Kiev. Còi báo động không kích vang lên quá muộn, sau khi tên lửa đã được phóng đi, khiến người dân không nhận được cảnh báo trước.
Vài phút đồng hồ quý giá
Ukraine không có năng lực tình báo dựa trên vệ tinh rộng khắp như Mỹ và phải dựa vào thông tin từ các đối tác phương Tây để theo dõi những hoạt động chuẩn bị quân sự của Nga có thể báo hiệu một cuộc tấn công. Những thông tin này bao gồm hoạt động tại các căn cứ không quân, sự di chuyển của tàu thuyền và việc triển khai các bệ phóng tên lửa đạn đạo.
“Các đối tác NATO thông báo cho chúng tôi khi có hoạt động liên quan đến không quân chiến lược, chẳng hạn như máy bay di chuyển từ sân bay này sang sân bay khác, hoặc nơi tên lửa được đưa đến”, Đại tá Yurii Ihnat, người phát ngôn Không quân Ukraine, cho biết.
Ông nói thêm rằng đôi khi các vệ tinh phương Tây phát hiện ánh chớp báo hiệu một vụ phóng tên lửa và lập tức thông báo cho Ukraine. Vì vậy, việc gián đoạn thông tin tình báo như trong 2 ngày qua là điều khác thường.
Tốc độ bay của tên lửa đạn đạo Nga rất nhanh và Ukraine đôi khi chỉ có thể phát hiện ra khi Moscow phóng vũ khí đi, thông qua hệ thống radar.
Khoảng cách giữa 2 mốc thời gian kể từ khi Moscow chuẩn bị phóng đến khi Ukraine phát hiện tên lửa bằng radar của chính họ đôi khi chỉ là vài phút. Tuy nhiên, đây lại là vài phút quý giá, vì nó sẽ giúp Ukraine chuẩn bị cho việc cơ động và có biện pháp ứng phó cần thiết. Thiếu đi thông tin tình báo của phương Tây khiến Ukraine gặp phải một lỗ hổng về thời gian chí mạng, có thể làm lỡ đi cơ hội để ngăn chặn hiệu quả hỏa lực của Nga.
Hậu quả của việc không nhận được cảnh báo sớm có lẽ thể hiện rõ nhất tại thành phố Kharkov, nơi chỉ cách biên giới Nga khoảng 32km. Khi Nga tấn công thành phố, đôi khi còi báo động không kích không thể vang lên đủ nhanh.
Politico dẫn một nguồn tin ẩn danh nắm rõ tình hình cho biết, Mỹ được cho đã thông báo với Ukraine rằng thời tiết xấu dường như là lý do khiến nước này không thể cảnh báo Kiev về cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga nhằm vào Kiev.
“Phía Mỹ nói với Ukraine rằng việc không có cảnh báo là do điều kiện thời tiết xấu, nhưng Kiev cho rằng đây không phải lý do thỏa đáng. Do đó, ngày càng nhiều người lo ngại rằng nguyên nhân thực sự có thể không phải như vậy”, Politico dẫn nguồn tin cho biết.
Cả Mỹ và Ukraine đều chưa bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, diễn biến trên dường như đang khiến Ukraine lo ngại rằng Mỹ có thể đang tìm cách gia tăng áp lực lên Kiev trong thời gian tới, sử dụng thông tin tình báo như một đòn bẩy.