Lo ngại ông Trump "quay lưng" với Ukraine, nghị sĩ Mỹ gấp rút hành động

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Một nhóm nhà lập pháp Mỹ kêu gọi Tổng thống Donald Trump hủy bỏ thỏa thuận nhập khẩu dầu diesel từ Nga.

Lo ngại ông Trump quay lưng với Ukraine, nghị sĩ Mỹ gấp rút hành động - 1 — Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hội đàm bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 7 (Ảnh: Reuters).

Một nhóm gồm 12 thượng nghị sĩ Mỹ thuộc cả hai đảng đã kêu gọi Tổng thống Donald Trump từ bỏ thỏa thuận về dầu diesel với Nga. Họ lập luận rằng thỏa thuận này sẽ “phản bội” Ukraine trong khi không mang lại nhiều hiệu quả trong việc kiềm chế giá năng lượng đang tăng vọt.

Quyết định dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel của Nga, được Tổng thống Trump công bố hôm 9/10, được cho là đã khiến Ukraine và các đồng minh của Mỹ tại châu Âu bất ngờ. Quyết định này đồng thời khơi lại mâu thuẫn công khai giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Trong bức thư gửi ngày 13/10, các thượng nghị sĩ lập luận rằng việc cho phép Moscow tự do bán dầu diesel trên thị trường toàn cầu sẽ tác động đến lợi ích an ninh của Mỹ và "là hành động phản bội người dân Ukraine".

Theo các thượng nghị sĩ Mỹ, động thái này sẽ có "tác động không đáng kể đến giá nhiên liệu", trong khi nguồn thu từ việc bán dầu diesel sẽ giúp Nga tài trợ cho các hoạt động quân sự tại Ukraine và "thúc đẩy hợp tác an ninh” của Moscow với các nước khác.

"Việc này cũng sẽ gây nguy hiểm cho các quân nhân đang làm nhiệm vụ ở nước ngoài để hỗ trợ Chiến dịch Epic Fury", các thượng nghị sĩ viết, đề cập tới cuộc chiến của Mỹ với Iran.

Các thượng nghị sĩ kêu gọi Tổng thống Trump áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Nga và các đối tác thương mại của Moscow theo đạo luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham - một chính trị gia có quan điểm cứng rắn với Nga - mà Tổng thống đã ký ban hành vào tháng trước.

Bức thư có chữ ký của các nghị sĩ Richard Blumenthal, Thom Tillis, Jeanne Shaheen, Susan Collins, Dick Durbin, Alan Armstrong, Sheldon Whitehouse, Lisa Murkowski, Jack Reed, Chris Coons, Mitch McConnell và John Cornyn.

Tổng thống Trump đã lên tiếng bảo vệ thỏa thuận dầu diesel với Nga, cho rằng thỏa thuận này mang lại lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ. "Tôi đã đưa ra quyết định đúng đắn vì người dân Mỹ - luôn luôn nước Mỹ là trên hết", ông viết trên mạng xã hội Truth Social.

Theo hãng tin Axios, ông Trump quyết định đạt thỏa thuận với Moscow sau khi ông Zelensky từ chối hàng loạt yêu cầu từ phía Mỹ về việc ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga - hành động mà ông Trump cho là nguyên nhân khiến giá xăng dầu tăng cao.

Ông Trump cũng cho rằng đã đến lúc "Ukraine cần một tổng thống mới" sau khi ông Zelensky chỉ trích việc nhà lãnh đạo Mỹ nới lỏng các biện pháp trừng phạt Nga. Nhiệm kỳ tổng thống 5 năm của ông Zelensky đã kết thúc vào tháng 5/2024, nhưng Ukraine vẫn chưa tổ chức cuộc bầu cử mới do tình trạng thiết quân luật được áp đặt sau khi xung đột với Nga leo thang.

Ông Trump cũng chỉ ra rằng EU vẫn tiếp tục nhập khẩu năng lượng từ Nga bất chấp cam kết sẽ loại bỏ dần nguồn cung từ Moscow. Phó Thủ tướng Nga Aleksandr Novak cho biết EU đã chi hơn 320 tỷ USD để mua năng lượng của Nga kể từ năm 2022.

Quyết định nới lỏng lệnh trừng phạt xuất khẩu dầu diesel của Nga do Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hôm 9/10 đang vấp phải làn sóng phản đối gay gắt ngay trong nội bộ chính trường Washington. Nhóm 12 thượng nghị sĩ lưỡng đảng, gồm nhiều nhân vật kỳ cựu như Mitch McConnell và Richard Blumenthal, đã chính thức gửi thư yêu cầu Nhà Trắng hủy bỏ thỏa thuận năng lượng này. Các nhà lập pháp cảnh báo động thái trên tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia Mỹ, đồng thời làm suy yếu vị thế của Ukraine trên chiến trường. Phe phản đối lập luận rằng nguồn thu từ dầu diesel sẽ tiếp tục cung cấp tài chính cho các chiến dịch quân sự của Moscow, trong khi hiệu quả hạ nhiệt giá nhiên liệu là không đáng kể. Bức thư ngày 13/10 nhấn mạnh hành động này gây rủi ro trực tiếp cho binh sĩ Mỹ đang tham gia Chiến dịch Epic Fury tại Trung Đông. Do đó, các nghị sĩ kêu gọi Tổng thống kích hoạt thêm các biện pháp trừng phạt cứng rắn theo đạo luật mang tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham vừa được ban hành. Đáp lại sức ép từ Đồi Capitol, ông Donald Trump kiên quyết bảo vệ chính sách với tôn chỉ đặt lợi ích người tiêu dùng Mỹ lên hàng đầu. Nhà lãnh đạo Mỹ giải thích bước đi này bắt nguồn từ việc phía Kiev liên tục từ chối ngừng tập kích các nhà máy lọc dầu của Nga, yếu tố gây bất ổn thị trường năng lượng toàn cầu. Bên cạnh việc kêu gọi Ukraine sớm tiến hành bầu cử thay thế nhân sự lãnh đạo, ông Trump cũng chỉ trích Liên minh châu Âu vẫn chi hơn 320 tỷ USD mua năng lượng Nga kể từ năm 2022.