Theo khảo sát do Hiệp hội phi công châu Âu (ECA) thực hiện hồi tháng 8 với gần 7.200 cơ trưởng và cơ phó, khoảng 75% số người được hỏi cho biết đã ít nhất một lần ngủ gật ngoài ý muốn trong buồng lái trong vòng 4 tuần trước khảo sát.
Đáng chú ý, 24% phi công thừa nhận thường tiếp tục thực hiện chuyến bay dù quá mệt mỏi, thay vì báo cáo bản thân không đủ điều kiện làm nhiệm vụ. Khoảng một nửa cho biết từng thực hiện ít nhất một chuyến bay trong 3 tháng trước khảo sát, dù lẽ ra phải báo cáo tình trạng mệt mỏi.
Nhiều phi công châu Âu thừa nhận bay trong tình trạng mệt mỏi
ẢNH: REUTERS
Theo The Guardian ngày 26.10, tình trạng này được cho là bắt nguồn từ lịch làm việc kéo dài, thời gian nghỉ ngơi không đủ và việc liên tục di chuyển qua nhiều múi giờ, khiến đồng hồ sinh học bị xáo trộn. Hơn 1/3 số người tham gia khảo sát cho biết không được nghỉ ngơi đầy đủ để ngăn ngừa tình trạng mệt mỏi tích tụ. Sự mệt mỏi có thể làm suy giảm khả năng phán đoán, phản xạ và mức độ tỉnh táo của phi công, đặc biệt khi xử lý các tình huống bất ngờ.
Một trong những nguyên nhân lo ngại là áp lực từ môi trường làm việc. Gần một nửa phi công được hỏi lo sợ phải chịu hậu quả bất lợi từ ban quản lý nếu báo cáo tình trạng mệt mỏi, trong khi chỉ 11,9% tin tưởng vào hệ thống tiếp nhận và xử lý các báo cáo của hãng hàng không.
Khảo sát cũng ghi nhận sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia. Khoảng 40% phi công làm việc cho các hãng hàng không có trụ sở tại Tây Ban Nha cho biết thường tiếp tục bay khi mệt mỏi. Tỷ lệ này tại Ireland và Pháp là khoảng 33%, trong khi tại Anh chỉ khoảng 10%.
Các phi công thuộc hãng hàng không có trụ sở tại Ireland và Malta cũng ghi nhận tình trạng ngủ gật ngoài ý muốn ở mức cao, đồng thời bày tỏ nhiều lo ngại về nguy cơ bị xử lý khi báo cáo mệt mỏi.
Bên cạnh đó, gần 40% người tham gia cho biết đã sử dụng cơ chế cho phép cơ trưởng kéo dài thời gian làm nhiệm vụ hoặc rút ngắn thời gian nghỉ trong trường hợp đặc biệt, ít nhất một lần trong tháng trước khảo sát. Gần 70% lo ngại về hậu quả nếu từ chối kéo dài thời gian làm việc.
Ông Ian Holder, Giám đốc điều hành Công ty tư vấn an toàn hàng không Baines Simmons (Anh), nhận định kết quả phản ánh những khác biệt kéo dài trong cách các hãng hàng không và cơ quan quản lý ứng phó tình trạng mệt mỏi. Tuy nhiên, ông lưu ý khảo sát phản ánh kinh nghiệm thực tế của các phi công chứ không phải là phép đo trực tiếp về kết quả an toàn của các chuyến bay.
Theo Chủ tịch ECA Tanja Harter, trách nhiệm quản lý rủi ro mệt mỏi không thể chỉ đặt lên vai phi công. Bà kêu gọi Cơ quan An toàn hàng không Liên minh châu Âu (EASA) siết chặt quy định, bảo đảm phi công có thể báo cáo tình trạng mệt mỏi mà không lo bị trừng phạt, đồng thời kiểm soát việc kéo dài giờ làm nhiệm vụ.
"Không thể chỉ để chúng tôi, những phi công, tự xoay xở trong buồng lái khi đang có trách nhiệm đưa hành khách đến đích an toàn", bà Harter nhấn mạnh.