Giữa nhiều loại cây cảnh trong nhà, trúc Quan Âm gây chú ý bởi dáng thân đặc biệt. Những đốt cây phình to, xếp nối tiếp nhau, kết hợp với các nhánh lá xanh vươn ra từ thân tạo nên vẻ ngoài vừa lạ mắt vừa gần gũi.
Tên gọi trúc Quan Âm, trúc Phật Bà hay trúc đùi gà cũng bắt nguồn từ hình dáng ấy. Với nhiều người, trồng một chậu cây trong nhà không chỉ là cách trang trí mà còn gửi gắm mong muốn về cuộc sống bình an, gia đình thuận hòa.
Hình dáng đặc biệt của trúc Quan Âm
Trúc Quan Âm có tên khoa học là Bambusa ventricosa, thuộc họ Hòa thảo (Poaceae). Cây có nguồn gốc từ khu vực miền Nam Trung Quốc và Việt Nam, hiện được trồng làm cảnh ở nhiều nơi. Ở Việt Nam, cây còn có các tên gọi dân dã như trúc Phật Bà, trúc đùi gà, trúc đùi ếch, hay tre ống điếu.
Điểm nổi bật nhất là phần thân có các đốt ngắn, phình tròn, trông giống những chiếc bụng nhỏ xếp nối tiếp nhau. Đặc điểm này khiến cây khác biệt so với nhiều loại tre trúc cảnh có thân thẳng, đốt dài.
Khi còn non, thân cây thường có màu xanh. Theo thời gian, thân có thể chuyển sang sắc vàng nhạt. Từ các đốt thân mọc ra nhiều nhánh nhỏ mang lá xanh hình mũi mác, tạo thành tán lá mềm mại.
Chiều cao trung bình của cây dao động từ 1-3m, có thể cao hơn nếu trồng ở môi trường thuận lợi.
Khi được trồng trong chậu, cây thường có kích thước gọn hơn, các đốt thân ngắn và phình rõ, phù hợp để trang trí sân vườn, ban công hoặc phòng khách có đủ ánh sáng.
Nếu trồng trực tiếp xuống đất và có điều kiện phát triển thuận lợi, cây có thể tạo thành bụi tre lớn, cao hơn nhiều so với dáng cây trồng chậu.
Vì vậy, khi chọn mua, người trồng nên chú ý đến kích thước thực tế của cây và không gian dự định bố trí.
Ý nghĩa phong thủy
Trong quan niệm phong thủy, trúc Quan Âm thường được xem là biểu tượng của sự bình an, che chở và lòng từ bi. Tên gọi gợi liên tưởng đến Quan Thế Âm Bồ Tát, vị Bồ Tát đại diện cho lòng từ bi trong Phật giáo.
Bởi vậy, nhiều người chọn trồng cây với mong muốn gia đình được bình an, các thành viên sống hòa thuận và gặp nhiều điều thuận lợi.
Bên cạnh đó, hình ảnh những đốt thân phình tròn còn được liên tưởng đến sự đầy đặn, sung túc. Một số người xem dáng thân giống những chiếc túi nhỏ chứa tài lộc, từ đó tin rằng cây tượng trưng cho may mắn và sự thịnh vượng.
Theo quan niệm phong thủy, cây xanh thuộc hành Mộc, vì vậy thường được cho là phù hợp với người mệnh Mộc và mệnh Hỏa.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây là loài cây “lành tính”, dễ trồng, nên người thuộc các mệnh Kim, Hỏa, Thổ cũng có thể trồng được mà không cần quá câu nệ. Điều quan trọng nhất vẫn là giữ cho cây luôn xanh tốt, bởi như vậy mới mang lại vượng khí cho không gian sống.
Cách trồng và chăm sóc
Một trong những lý do khiến trúc Quan Âm được nhiều gia đình lựa chọn là cây rất dễ trồng và dễ chăm sóc.
Cây có khả năng thích nghi với nhiều điều kiện khác nhau, ít sâu bệnh, và gần như không đòi hỏi kỹ thuật cầu kỳ. Tuy nhiên, để cây phát triển khỏe mạnh và giữ được dáng vẻ đẹp nhất, vẫn có vài nguyên tắc cơ bản cần nắm.
Ánh sáng là yếu tố quan trọng hàng đầu. Cây ưa sáng, thích hợp với vị trí ngoài trời hoặc nơi có ánh sáng tự nhiên dồi dào. Có thể đặt chậu ở sân vườn, ban công, sân thượng hoặc gần cửa sổ nhiều ánh sáng.
Nếu trồng trong nhà, nên chọn vị trí sáng và thông thoáng, tránh đặt cây lâu ngày trong góc tối. Thiếu ánh sáng có thể khiến cây sinh trưởng kém, thân yếu và tán lá thưa.
Đất trồng cần tơi xốp, giàu mùn và đặc biệt phải thoát nước tốt. Trúc Quan Âm thích đất ẩm nhưng rất sợ úng - đây là điểm yếu chí mạng của loài cây này.
Nếu trồng trong chậu, nên chọn chậu có lỗ thoát nước ở đáy, lót thêm một lớp sỏi hoặc xỉ than để tránh ngập úng. Có thể trộn đất thịt với xơ dừa, trấu hun và một ít phân hữu cơ hoai mục để tạo độ tơi xốp và cung cấp dinh dưỡng nền.
Cây cần được cung cấp nước tương đối đều để duy trì độ ẩm cho đất. Vào những ngày nắng nóng, đất trong chậu có thể khô nhanh hơn nên cần kiểm tra thường xuyên.
Khi tưới, nên tưới đủ để nước thấm đều giá thể và thoát ra qua lỗ đáy chậu. Tránh để chậu ngập trong nước hoặc để nước đọng kéo dài, vì tình trạng úng có thể làm tổn thương bộ rễ.
Nhân giống trúc Quan Âm có thể thực hiện bằng cách tách bụi hoặc chiết cành. Tách bụi là phương pháp phổ biến và đơn giản nhất. Người trồng có thể chọn bụi cây khỏe, tách một phần có thân và bộ rễ tương đối hoàn chỉnh khỏi cây mẹ, sau đó trồng vào chậu mới.