Loại quả quen bán vỉa hè bất ngờ vượt xoài, thanh long tại Mỹ

Ông Nguyễn Văn Mười, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) cho biết, 8 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu rau quả sang Mỹ đạt hơn 427,9 triệu USD, tăng gần 18% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm gần 7% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước.

Dừa, xoài, thanh long, hạt dẻ cười và chanh leo là 5 loại trái cây đứng đầu danh sách rau củ quả Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ. Sầu riêng xếp ở vị trí thứ 6.

Trong số này, dừa là sản phẩm có sự bứt tốc vượt bậc tại thị trường Mỹ. Chỉ trong 7 tháng đầu năm, dừa tươi và dừa chế biến đạt kim ngạch gần 105,3 triệu USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm hơn 29% kim ngạch rau quả Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ.

Đây là nhóm hàng có kim ngạch cao nhất, vượt các loại trái cây truyền thống như thanh long và xoài vốn đã có nhiều năm khai thác thị trường Mỹ.

Đến nay, dừa Việt Nam không chỉ được tiêu thụ trong cộng đồng người Việt hay người gốc Á. Sản phẩm đã bắt đầu tiếp cận người tiêu dùng Mỹ thông qua các hệ thống bán lẻ, cho thấy một loại quả vốn quen thuộc ở các hàng quán, vỉa hè Việt Nam đang từng bước trở thành sản phẩm xuất khẩu có giá trị.

Vì sao quả dừa Việt được ưa chuộng tại Mỹ?

Ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng giám đốc Vina T&T Group cho biết, dừa Việt Nam từng xuất khẩu sang Mỹ trước năm 2019, nhưng sau đó bị gián đoạn do các yêu cầu kỹ thuật và quá trình mở cửa lại thị trường.

Theo ông Tùng, trước đây một số giống dừa phục vụ xuất khẩu có kích thước trái lớn nhưng hương vị chưa thực sự phù hợp với thị trường Mỹ. Trong khi đó, khẩu vị của người tiêu dùng tại đây có xu hướng thay đổi, yêu thích những giống dừa có vị nước thanh, nhẹ hơn.

Đây là một trong những lý do doanh nghiệp tập trung phát triển vùng nguyên liệu dừa xiêm xanh tại Bến Tre từ năm 2017. Ông Tùng cho hay, giống dừa này có vị ngọt thanh, mát, phù hợp với thị hiếu đang hình thành tại Mỹ.

Nhưng giống tốt mới chỉ giải quyết một phần bài toán. Với một loại quả chứa nhiều nước, việc đưa trái dừa đi hàng chục nghìn km mà vẫn giữ được độ tươi mới là thách thức lớn.

Công nghệ bảo quản vì thế trở thành yếu tố quyết định. Theo ông Tùng, doanh nghiệp đã kéo dài thời gian sử dụng dừa tươi lên khoảng 70-80 ngày. Cách đóng gói cũng được thay đổi, trong đó có dạng dừa gọt kiểu nút, người mua có thể mở và uống trực tiếp mà không cần dụng cụ bổ.

Những thay đổi tưởng như đơn giản này đã giúp dừa Việt Nam phù hợp hơn với hệ thống bán lẻ hiện đại tại Mỹ, nơi yếu tố tiện lợi, thời gian bảo quản và khả năng vận chuyển đường dài có ý nghĩa lớn.

Hiện dừa Việt Nam được bán lẻ tại Mỹ với giá khoảng 1,99 USD/trái hoặc 16,99-17 USD/thùng 9 trái. Đáng chú ý, khách mua không chỉ là người Việt và người gốc Á mà đã có cả người Mỹ bản địa.

Ông Tùng cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy thị trường dừa tươi tại Mỹ vẫn còn dư địa tăng trưởng. Theo ông, nhu cầu có thể tăng trên 20% mỗi năm trong những năm tới, trong khi nhóm sản phẩm dừa chế biến như dừa đóng hộp đã tương đối bão hòa.

Còn theo ông Nguyễn Văn Mười, việc Mỹ cho phép nhập khẩu dừa sọ và dừa trọc từ cuối năm 2023 đã tạo thêm dư địa tăng trưởng đáng kể cho ngành dừa Việt Nam. Đây cũng là một trong những yếu tố quan trọng giúp cơ cấu rau quả xuất khẩu sang Mỹ thay đổi nhanh chóng.

Ông Mười cũng cho rằng, dừa Việt Nam, đặc biệt là dừa xiêm Bến Tre, có độ ngọt tự nhiên cao và hình thức bắt mắt, cạnh tranh rất tốt với dừa Thái Lan tại các chuỗi bán lẻ Mỹ.

Cùng với đó, thời tiết nhiệt đới trải dài giúp Việt Nam có khả năng thu hoạch và cung ứng dừa quanh năm. Lợi thế này giúp doanh nghiệp Việt ký kết được các hợp đồng dài hạn, không bị gián đoạn nguồn cung theo mùa như một số đối thủ Nam Mỹ.

Sự vươn lên của dừa tại Mỹ không chỉ đến từ việc được mở cửa thị trường. Đây là kết quả của quá trình thay đổi từ vùng nguyên liệu, giống cây, công nghệ bảo quản đến chế biến và phân phối.

Bà Nguyễn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Dừa Việt Nam, thông tin năm 2025 cả nước có hơn 200.000 ha dừa tại 18 tỉnh, từ Thanh Hóa đến Cà Mau.

Toàn ngành có khoảng 600 đơn vị tham gia từ trồng trọt, thu mua đến chế biến, trong đó hơn 80 doanh nghiệp đầu tư sản xuất, gia công các sản phẩm từ dừa.

Dừa không chỉ được xuất khẩu dưới dạng trái tươi mà được chế biến sâu thành nhiều sản phẩm như nước dừa, nước cốt dừa, cơm dừa sấy, sữa dừa, dầu dừa, thạch dừa, than gáo dừa, xơ dừa và nhiều sản phẩm khác…

Riêng tại Mỹ, xu hướng tiêu thụ thực phẩm chế biến sâu và trái cây cấp đông cũng mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, ngành dừa vẫn đối mặt với không ít điểm nghẽn.

Một trong số đó là vùng nguyên liệu chưa được quy hoạch đồng bộ, nguồn cung bị ảnh hưởng do hạn hán và xâm nhập mặn, chi phí logistics và yêu cầu ngày càng cao về mã số vùng trồng, tiêu chuẩn sản xuất cũng như tính minh bạch của chuỗi cung ứng.

Do đó, bà Thanh cho rằng, ngành dừa cần tiếp tục chuẩn hóa vùng nguyên liệu, phát triển các giống phù hợp, số hóa quy trình canh tác và tăng liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Việc xây dựng thương hiệu cho dừa Việt Nam cũng cần được chú trọng khi sản phẩm ngày càng đi sâu vào các thị trường lớn như Mỹ.

Trái cây Việt đang đứng đâu tại thị trường Mỹ?

Số liệu thống kê từ Trung tâm Thương mại Quốc tế (ITC) cho thấy, trong 7 tháng đầu năm 2026, Mỹ nhập khẩu gần 35 tỷ USD rau, hoa, củ, quả và sản phẩm chế biến thuộc các nhóm HS 06, 07, 08 và 20.

Con số này giảm 5,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong bối cảnh tổng nhập khẩu giảm, Việt Nam vẫn duy trì vị trí nguồn cung lớn thứ 12, với thị phần 1,25%.

Các mặt hàng Việt Nam cung cấp cho Mỹ chủ yếu là trái cây nhiệt đới như dừa, thanh long, bưởi, xoài, nhãn, chôm chôm cùng nhiều sản phẩm chế biến, cấp đông.

So với các đối thủ cạnh tranh trực tiếp tại thị trường Mỹ như Mexico, Peru, Colombia, Thái Lan hay Philippines, trái cây Việt Nam được đánh giá sở hữu những lợi thế khác biệt như đa dạng về chủng loại và có hương vị đặc trưng…

Hiện Việt Nam tiếp tục đàm phán để mở cửa thị trường Mỹ đối với một số loại trái cây tươi có tiềm năng như chanh dây, bơ, chôm chôm ruột dính và nhãn tươi.