Loài rắn có vẻ bề ngoài sặc sỡ, sở hữu nọc độc chết người

Ngoại hình ấn tượng của rắn lục tê giác

Rắn lục tê giác, còn được gọi là rắn lục sông (do thường xuất hiện cạnh những con sông), có tên khoa học Bitis nasicornis. Đây là một loài thuộc chi Bitis, chi rắn lục phân bố tại châu Phi và phía nam bán đảo Ả Rập, là chi gồm những loài rắn lục có kích thước lớn nhất trên thế giới, có khả năng phát ra tiếng thở mạnh để đe dọa. Do vậy, chi rắn này còn được gọi là “rắn lục phì”.

Rắn lục tê giác nổi bật với cặp sừng dựng đứng phía trên mũi, được tạo thành từ các vảy lớn và cứng. Chính đặc điểm này đã tạo nên tên gọi cho chúng.

Đây là loài rắn kích thước lớn và mũm mĩm, chiều dài dao động từ 72 đến 107cm, một số ít trường hợp có thể dài đến 120cm. Rắn trưởng thành nặng từ 0,5 đến 1,8 kg, những cá thể cái thường lớn hơn con đực.

Rắn có đầu to hình tam giác, phân biệt rõ với cổ. Đây là đặc trưng của các loài rắn lục nói chung.

Rắn nổi bật với hoa văn cân xứng và màu sắc sặc sỡ, trong đó chủ đạo là màu xanh lục, đen, vàng, xanh lam hoặc đỏ… Màu sắc của loài rắn này có thể khác biệt tùy vào khu vực phân bố, nhưng nhìn chung các họa tiết trên thân của rắn lục tê giác khá giống với họa tiết thường thấy trên các tấm thảm. Phần trên đầu rắn có hoa văn giống như hình mũi tên.

Rắn non mới nở đã có hoa văn rõ nét như rắn trưởng thành.

Cách di chuyển độc đáo

Một đặc điểm của các loài rắn thuộc chi Bitis là cách di chuyển của chúng. Thay vì trườn theo kiểu uốn mình ngoằn ngoèo như các loài rắn khác, rắn lục tê giác lại di chuyển theo đường thẳng. Chúng sử dụng cơ bụng để đẩy người về phía trước.

Kiểu trườn của rắn lục tê giác kết hợp với các hoa văn trên cơ thể khiến chúng giống như một con sâu khổng lồ đang di chuyển.

Trong trường hợp gặp địa hình khó di chuyển, rắn lục tê giác quay trở về cách di chuyển uốn mình như các loài rắn khác để giúp đẩy cơ thể về phía trước.

Những loài rắn thuộc chi Bitis có cơ bụng rất mạnh, giúp chúng có thể bám vào những bề mặt thẳng đứng để trườn lên cao mà không cần điểm tựa.

Phạm vi phân bố và môi trường sống

Rắn lục tê giác phân bố tại khu vực Trung và Tây Phi. Chúng sống đơn độc trong những khu rừng mưa nhiệt đới, rừng ẩm, đầm lầy, đất ngập nước và khu vực gần sông, hồ, ao… ở độ cao dưới 2.400 mét so với mực nước biển.

Loài rắn này chủ yếu ăn các loài động vật có xương sống nhỏ như chuột, sóc, ếch nhái, thằn lằn, chim…

Rắn lục tê giác là loài săn mồi phục kích. Chúng thường cuộn mình, nằm bất động rất lâu trong các đống lá mục để chờ đợi con mồi. Đôi khi, rắn có thể nằm yên nhiều ngày hoặc thậm chí nhiều tuần để chờ đợi con mồi đi qua.

Khi khoảng cách đủ gần, chúng sẽ tung ra cú cắn với tốc độ rất nhanh để tấn công con mồi. Chính đặc điểm này khiến con người dễ bị rắn lục tê giác tấn công do vô tình giẫm trúng chúng đang ẩn nấp dưới các đống lá mục.

Rắn lục tê giác độc đến mức nào?

Rắn lục tê giác được đánh giá là một trong những loài rắn nguy hiểm nhất tại châu Phi. Chúng sở hữu cả nọc độc thần kinh lẫn nọc độc máu, có thể tấn công hệ tuần hoàn, phá hủy mô và mạch máu của nạn nhân.

Khi bị rắn lục tê giác cắn, nạn nhân có thể bị hoại tử, nọc độc làm tê liệt hệ hô hấp và dẫn đến tử vong nếu không được hỗ trợ y tế kịp thời.

Rắn lục tê giác là loài có tốc độ di chuyển chậm, nhưng lại có khả năng tung ra cú cắn rất nhanh. Chúng có thể bất ngờ mổ về phía trước hoặc sang ngang mà không cần co người để lấy đà. Việc cầm đuôi để khống chế loài rắn này cũng không an toàn, vì rắn có thể quay ngược cơ thể để cắn rất nhanh.

Khi bị kích động, rắn lục tê giác có thể phình to cơ thể bằng cách hít thở mạnh, đồng thời phát ra âm thanh phì phì để đe dọa kẻ thù. Phạm vi tấn công của rắn lục tê giác có thể bằng 1/2 chiều dài cơ thể của chúng. Do vậy, loài rắn này rất nguy hiểm khi vô tình giẫm trúng, bước chân đến gần hoặc cố tình bắt giữ.

Loài rắn đẻ trứng thai

Mùa giao phối của rắn lục tê giác có sự khác biệt tùy vào khu vực phân bố.

Giống các loài rắn lục khác, rắn lục tê giác là loài đẻ trứng thai (noãn thai sinh), nghĩa là trứng sau khi được thụ tinh vẫn nằm trong ống dẫn trứng của rắn mẹ cho đến khi nở thành rắn con và chui ra ngoài.

Hình thức sinh sản này khác với phương thức đẻ con ở chỗ không có kết nối nhau thai giữa mẹ và con và cơ thể của sinh vật mẹ không cung cấp trao đổi khí cho con non.

Rắn lục tê giác cái sẽ sinh ra từ 6 đến 40 con non. Rắn non sẽ sống độc lập mà không được bố, mẹ chăm sóc. Con non dài khoảng 20 đến 25 cm và sở hữu nọc độc ngay sau khi nở.

Rắn lục tê giác có độ tuổi trung bình khoảng 15 năm ngoài môi trường tự nhiên và khoảng 20 năm trong môi trường nuôi nhốt.