Nhà đầu tư thất vọng với kế hoạch mua trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ, kéo lợi suất loại kỳ hạn 10 năm lên cao nhất kể từ 2023.
Ngày 9/9, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng hơn 3 điểm cơ bản (0,03%) lên 4,83%. Trong phiên, số liệu này có thời điểm chạm 4,8% - cao nhất kể từ tháng 11/2023. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm và 2 năm cũng tăng thêm 2 điểm cơ bản, lên lần lượt 5,2% và 4,4%.
Lợi suất tăng tốc sau khi Bộ Tài chính Mỹ cho biết mua lại tối đa 6 tỷ USD trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10-20 năm trong ngày 10/9. Con số này gấp 3 lần quy mô đợt mua trái phiếu dài hạn gần nhất.
"Nhà đầu tư nghĩ rằng quy mô mua lại sẽ lớn hơn 6 tỷ USD. Vì thế, con số này gây thất vọng, khiến giá trái phiếu giảm và lợi suất tăng", Tom di Galoma - Giám đốc Mischler Financial giải thích trên Reuters. Dù vậy, lợi suất sau đó rời đỉnh khi phiên đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm ghi nhận nhu cầu rất mạnh.
Hồi đầu tháng, đợt bán tháo trên thị trường đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm lên cao nhất kể từ năm 2007. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gần đây thông báo chính phủ sẽ tăng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn.
Giá năng lượng tăng, khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) điều chỉnh lãi suất và làn sóng doanh nghiệp phát hành trái phiếu để huy động vốn cho các khoản đầu tư vào AI đã kéo lợi suất lên cao. Giá dầu thô phiên 9/9 đã vượt 100 USD một thùng - cao nhất 6 tuần khi xung đột Trung Đông leo thang.
"Sức ép lạm phát đang trở nên dai dẳng hơn một chút. Điều đó có thể khiến Fed tăng lãi suất", Lawrence Gillum - chiến lược gia tại LPL Financial ở Fort Mill cho biết trên Reuters.
Không chỉ là vấn đề của thị trường, lợi suất còn được dùng để tham chiếu cho lãi vay trên toàn nền kinh tế, từ chi phí đi vay của chính phủ đến mua nhà, xe hơi... của người dân. Ví dụ, tại Mỹ, lãi suất vay thế chấp kỳ hạn 30 năm đã lên cao nhất hơn một năm khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm tăng. Lãi suất tăng cao sẽ khiến hoạt động đi vay và tiêu dùng giảm sút, từ đó làm chậm tăng trưởng.
Lợi suất tăng cũng sẽ tác động đến chi tiêu của chính phủ, trong bối cảnh các nước gần đây vốn đang vay nợ mạnh tay do đại dịch và chiến sự. Họ cũng phải đối mặt với tình trạng già hóa dân số, chi phí an sinh xã hội tăng và nhu cầu đầu tư quốc phòng lớn hơn.
Hà Thu (theo Reuters)
Thị trường tài chính Mỹ vừa ghi nhận đợt biến động lớn khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm trong phiên giao dịch ngày 9/9 đã tăng hơn 3 điểm cơ bản, tương đương 0,03%, lên mức 4,83%. Trong suốt thời gian diễn ra phiên giao dịch, chỉ số lợi suất trái phiếu này có thời điểm chạm mốc 4,8%, chính thức ghi nhận mức cao nhất kể từ tháng 11 năm 2023. Cùng thời điểm đó, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ở hai loại kỳ hạn 30 năm và 2 năm cũng ghi nhận mức tăng thêm 2 điểm cơ bản, lần lượt đạt ngưỡng 5,2% và 4,4%.
Lợi suất trái phiếu chính phủ đã tăng tốc nhanh chóng ngay sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố thông tin chính thức về việc thực hiện mua lại tối đa 6 tỷ USD trái phiếu Kho bạc kỳ hạn từ 10 đến 20 năm trong ngày 10/9. Quy mô mua lại được chính phủ đưa ra trong đợt này đã tăng gấp 3 lần so với quy mô của đợt thu mua trái phiếu dài hạn được thực hiện gần nhất trước đó. Trả lời phỏng vấn trên hãng tin Reuters, ông Tom di Galoma là Giám đốc tại Mischler Financial đã giải thích rằng nhà đầu tư suy nghĩ quy mô mua lại sẽ lớn hơn 6 tỷ USD nên con số này gây thất vọng, khiến giá trái phiếu giảm và lợi suất tăng.
Dù ghi nhận sức ép gia tăng ở đầu phiên, chỉ số lợi suất trái phiếu sau đó đã rời khỏi đỉnh cao khi phiên đấu giá trái phiếu kỳ hạn 10 năm ghi nhận nhu cầu mua vào rất mạnh từ thị trường. Hồi thời điểm đầu tháng, một đợt bán tháo diện rộng diễn ra trên thị trường đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm vọt lên ngưỡng cao nhất ghi nhận kể từ năm 2007. Nhằm can thiệp ổn định thị trường tài chính, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent gần đây đã đưa ra thông báo chính thức rằng chính phủ sẽ tăng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn trong thời gian tới.
Bên cạnh yếu tố chính sách từ cơ quan quản lý, sự gia tăng của giá năng lượng cùng khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ điều chỉnh lãi suất đã kéo lợi suất trái phiếu lên mức cao. Làn sóng các doanh nghiệp liên tục phát hành trái phiếu để huy động nguồn vốn phục vụ cho các khoản đầu tư vào trí tuệ nhân tạo cũng góp phần đẩy lợi suất trái phiếu tăng trưởng nhanh chóng. Giá dầu thô trong phiên giao dịch ngày 9/9 đã chính thức vượt mốc 100 USD một thùng, thiết lập mức cao nhất trong vòng 6 tuần qua khi các xung đột địa chính trị tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang.
Nhận định về bối cảnh kinh tế hiện tại trên hãng tin Reuters, ông Lawrence Gillum là chiến lược gia tại LPL Financial ở Fort Mill cho biết rằng sức ép lạm phát đang trở nên dai dẳng hơn một chút. Chuyên gia phân tích này cũng cảnh báo rằng diễn biến lạm phát phức tạp nói trên hoàn toàn có thể trở thành nguyên nhân thúc đẩy Cục Dự trữ liên bang Mỹ đưa ra quyết định tăng lãi suất điều hành. Tâm lý lo ngại về một đợt thắt chặt tiền tệ mới từ ngân hàng trung ương đang đè nặng lên xu hướng giao dịch và định giá trái phiếu trên toàn thị trường tài chính.
Diễn biến của lợi suất trái phiếu chính phủ không chỉ là vấn đề riêng của thị trường tài chính mà còn được sử dụng để làm tham chiếu trực tiếp cho lãi vay trên toàn bộ nền kinh tế. Mặt bằng chỉ số này tác động sâu rộng đến chi phí đi vay của chính phủ cho tới các khoản vay mua nhà cũng như mua xe hơi của người dân trong đời sống hằng ngày. Minh chứng cụ thể tại Mỹ cho thấy lãi suất vay thế chấp kỳ hạn 30 năm đã leo lên mức cao nhất trong hơn một năm qua khi lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm gia tăng.
Hiện tượng mặt bằng lãi suất tăng cao kéo dài sẽ trực tiếp khiến cho các hoạt động đi vay và nhu cầu tiêu dùng của người dân lẫn doanh nghiệp giảm sút đáng kể. Sự suy giảm trong hoạt động sản xuất và tiêu dùng này được dự báo sẽ gây ra tác động dây chuyền tiêu cực làm chậm lại tốc độ tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế. Xu hướng lợi suất tăng mạnh cũng sẽ tác động trực tiếp và tiêu cực đến ngân sách chi tiêu của chính phủ trong bối cảnh các quốc gia gần đây vốn đang phải vay nợ rất mạnh tay.
Thực trạng vay nợ lớn của các chính phủ diễn ra chủ yếu do áp lực tài chính đè nặng từ những đợt đại dịch cùng các cuộc chiến sự bùng nổ trên thế giới trong thời gian qua. Không dừng lại ở đó, chính quyền các nước hiện nay cũng đang phải đối mặt với áp lực từ tình trạng già hóa dân số cùng chi phí an sinh xã hội liên tục gia tăng mạnh mẽ. Những gánh nặng ngân sách này càng trở nên phức tạp hơn khi nhu cầu ngân sách cấp thiết dành cho đầu tư quốc phòng của các quốc gia đang ngày một lớn hơn trong bối cảnh mới.
