Vào ngày 2/9, lợi suất trái phiếu chính phủ Đức kỳ hạn 10 năm tăng 4 điểm cơ bản lên 3,378%, cao nhất kể từ năm 2011. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản cùng kỳ hạn cũng tăng tiếp lên 3,016%, sau khi lần đầu vượt mốc 3% trong ba thập kỷ vào ngày 1/9.
Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm có thời điểm tăng lên 4,814%, cao nhất kể từ tháng 11/2023. Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm cũng chạm 5,25%, mức cao nhất kể từ năm 2008. Cả hai lợi suất này đều hạ nhẹ vào cuối phiên.
Theo tờ CNBC, các nhà đầu tư đang lo lắng về sự trỗi dậy của áp lực lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu tăng cao. Diễn biến này càng làm tăng những lo ngại về tình hình tài khóa và gánh nặng nợ nần của các nền kinh tế lớn, từ Mỹ đến Nhật Bản và Pháp.
Lợi suất trái phiếu của Mỹ và Nhật Bản cùng tăng (Ảnh minh họa: Getty)
Trong khi đó, nhiều ngân hàng trung ương lớn trên toàn cầu được dự báo sẽ tăng lãi suất trong tháng này, qua đó càng làm tăng áp lực đối với trái phiếu.
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã phát tín hiệu "cứng rắn" với lạm phát tại hội nghị Jackson Hole vào tuần trước. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được cho là có thể tăng lãi suất để hỗ trợ đồng yen. Các thị trường cũng đang kỳ vọng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ tăng lãi suất vào ngày 10/9, sau khi lạm phát tháng 8 vượt mốc 3%.
Hệ quả, thị trường chứng khoán toàn cầu từ Mỹ, châu Âu đến châu Á đều đã sụt giảm trong những phiên gần đây, khi lợi suất toàn cầu tăng mạnh.
Ông George Maris, Giám đốc đầu tư tại Principal Asset Management, chia sẻ trên chương trình của CNBC vào ngày 2/9: “Các nền tảng cơ bản trên thị trường đang trở nên kém vững chắc hơn đôi chút so với trước đây. Khi chi phí vốn đi lên thì chi phí rủi ro cũng tăng theo. Đó chính là điều đang diễn ra khi lợi suất trái phiếu toàn cầu leo thang”.
Vị này cho biết, mức nợ công trên khắp thế giới đang ở mức cao ngất ngưởng và vẫn tiếp tục tăng. Hiện vẫn chưa có bất kỳ giải pháp rõ ràng nào để giải quyết tình trạng này... Việc nợ nần gia tăng ngay trong giai đoạn nền kinh tế toàn cầu tăng trưởng lành mạnh đồng nghĩa với việc chúng ta đang ở vào vị thế bấp bênh hơn nếu xảy ra bất kỳ cú sốc hay biến động lớn nào.
Trong nước, tuần cuối tháng 8 và tuần trước kỳ nghỉ lễ (24/8-28/8), Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã có động thái quay đầu bơm ròng mạnh thanh khoản trên kênh thị trường mở khi bơm ròng xấp xỉ 54.900 tỷ đồng. Phiên cuối tuần có lượng bơm ròng mạnh nhất hơn 36.262 tỷ đồng, đưa lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm mạnh về 1,19%/năm.
Trước đó, lãi suất liên ngân hàng qua đêm duy trì đà giảm trong suốt tháng 7, chạm đáy hơn 2 năm tại 0,75%/năm vào ngày 30/7, sau đó tăng trở lại lên mức 6,32%/năm vào ngày cuối tháng và giảm dần đến cuối tháng 8.
Theo nhận định từ Bộ phận Phân tích Kinh tế và Tình hình Tài chính Techcombank, nếu NHNN và Chính phủ triển khai các biện pháp nới lỏng khác như gia tăng cung trên nghiệp vụ thị trường mở với kỳ hạn dài hơn, triển khai các chương trình tái cấp vốn hay tăng lượng tiền Kho bạc Nhà nước có thể gửi vào hệ thống ngân hàng... lãi suất liên ngân hàng đối với các kỳ hạn ngắn dưới 3 tháng có thể giảm và duy trì ổn định trong vùng 4-6%.
Chuyên gia ngân hàng này cũng nhìn nhận, nếu mặt bằng lãi suất liên ngân hàng duy trì thấp và ổn định đủ lâu, điều này cũng có thể tạo thêm dư địa để lãi suất tiền gửi giảm nhẹ, khoảng 40 điểm cơ bản vào quý IV năm nay.