Học sinh TP.HCM - Ảnh: NHƯ HÙNG
Mới đây, UBND TP.HCM ban hành quy định về các khoản thu, mức thu và cơ chế quản lý thu chi của cơ sở giáo dục công lập năm học 2026-2027. Theo đó, có 7 nhóm dịch vụ gắn với các khoản thu tự nguyện, có sự đồng thuận của phụ huynh và không vượt mức trần quy định.
Nhưng làm sao để sự đồng thuận ấy thực sự tự nguyện, thay vì chỉ là cái gật đầu trong các cuộc họp đầu năm học, vẫn là điều nhiều phụ huynh quan tâm.
"Gật đầu" vì sợ con lạc lõng
Đó là câu chuyện chị Lê Ái Vi, có con đang học lớp 8 tại một trường THCS ở phường trung tâm TP.HCM, từng gặp phải và chia sẻ với Tuổi Trẻ ngày 17-9.
Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm lớp 7, giáo viên thông báo một khoản thu thỏa thuận để mua máy chiếu thuộc dịch vụ công nghệ, học tập số, với số tiền 20 triệu đồng.
Chị Vi cho biết năm lớp 6, đầu năm học lớp đã trang bị một tivi gần 25 triệu đồng cho 35 học sinh. Vì vậy, khi lên lớp 7 tiếp tục đề xuất mua máy chiếu, chị cho rằng không cần thiết.
"Trong khi tivi và máy chiếu đều có thể hiển thị hình ảnh, video, bài giảng điện tử từ máy tính của giáo viên. Thế mà 100% cánh tay đưa lên. Tôi cũng 'đồng thuận', chỉ vì sợ con mình lạc lõng, mình cũng cá biệt", chị Vi nói.
Năm học 2026-2027, khi UBND TP.HCM công khai các khoản thu, từ câu chuyện "đồng thuận" mua máy chiếu năm trước, chị Vi kỳ vọng những cuộc họp phụ huynh năm nay sẽ có sự đồng thuận thực chất hơn.
"Tôi nghĩ không phụ huynh nào tiếc tiền đầu tư cho con, nhưng không ít người sẽ mệt mỏi với những khoản 'thỏa thuận... bắt buộc' và những tin nhắn trong nhóm chat chung của lớp sau cuộc họp. Ngành giáo dục cũng chỉ đạo rất rõ. Tôi mong tuần sau họp phụ huynh đầu năm học mới, tôi không gặp tình huống tương tự", chị Vi chia sẻ.
Tương tự, trong một nhóm chat phụ huynh lớp 5 của một trường tiểu học ở phường Gia Định, nhiều phụ huynh "lo ngại nhưng không dám phản đối" khi lớp dự tính mua một chiếc tivi 65 inch.
Một phụ huynh cho rằng các khoản dịch vụ ăn uống, phục vụ bán trú liên quan trực tiếp đến người chăm sóc học sinh tại trường nên việc thỏa thuận ở mức trần cũng có thể chấp nhận. Tuy nhiên, việc học sinh lớp 5, sắp kết thúc bậc tiểu học, vẫn được đề xuất mua thêm thiết bị khiến phụ huynh này băn khoăn.
"Kiểu thỏa thuận rất... trớ trêu", phụ huynh này nói.
Mạnh dạn nói không để cùng tìm giải pháp
Chị Nguyễn Thị Thu Huệ, ở phường Bình Thới, cũng từng gặp câu chuyện tương tự với con trai lớn, vừa tốt nghiệp một trường THPT ở quận 11 cũ.
Chị kể đầu năm học, nhà trường thông báo thu 700.000 đồng tiền cơ sở vật chất nâng cao. Sau đó mỗi phụ huynh được phát một tờ giấy để ký và toàn trường thu hơn 2 tỉ đồng.
Đến năm sau, nhà trường tiếp tục đưa ra văn bản thu thỏa thuận cho nội dung này nhưng có phụ huynh không ký.
Theo chị Huệ, những cơ sở vật chất như tivi không thể chỉ sử dụng một năm rồi thay mới. Vì vậy, nếu thấy khoản thu không hợp lý, phụ huynh nên mạnh dạn nêu ý kiến.
"Phụ huynh không đồng thuận với các thỏa thuận vô lý thì mạnh mẽ phản đối. Không ai dám trù dập học sinh. Phụ huynh không đồng ý mức thu, giáo viên chủ nhiệm không được phép đọc tên học sinh trước lớp", chị Huệ nói.
Theo chị, nếu có phụ huynh muốn tài trợ toàn bộ một khoản nào đó, việc tài trợ cũng cần có sự đồng ý của phụ huynh cả lớp, thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau.
"Phụ huynh nói lên việc không đồng ý mức thu thỏa thuận để đưa ra giải pháp, để đồng hành. Vì môi trường học đường hiện nay rất văn minh, tôi tin nhà trường sẽ lắng nghe và xử lý rốt ráo", chị Huệ chia sẻ.
Đặt quyền lợi học sinh lên đầu
Một hiệu trưởng trường tiểu học ở phường Diên Hồng cho biết để các cuộc họp phụ huynh đầu năm đạt sự đồng thuận cao về các khoản thu thỏa thuận, nhà trường yêu cầu giáo viên chủ nhiệm phải minh bạch, hợp lý và tôn trọng phụ huynh.
Theo vị hiệu trưởng, nhà trường có thể chuẩn bị trước bảng dự kiến các khoản thu như tiền nước uống, tiền vệ sinh, tiền học kỹ năng sống... Đồng thời, trước cuộc họp, trường trao đổi với những phụ huynh tích cực hoặc ban đại diện cha mẹ học sinh để họ hiểu rõ nội dung.
"Khi hiểu và đồng tình, chính các phụ huynh này sẽ là người giải thích với các phụ huynh khác. Tuy nhiên, luôn phải đặt quyền lợi của học sinh lên đầu, gắn khoản thu với lợi ích thực tế và phải nói rõ khoản thu này dùng để làm gì cho các con", vị hiệu trưởng nói.
Quỹ lớp: Vì sao cứ nhắc là phụ huynh 'nóng mặt'?Nhiều phụ huynh cho rằng quỹ lớp bị chi thiếu hợp lý, từ thuê biên đạo, trang phục văn nghệ đến liên hoan, mua quà, gây bức xúc.