Phát biểu tại phiên thảo luận ở hội trường Quốc hội về dự án luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi) sáng nay 3.11, đại biểu Lò Thị Luyến (đoàn Điện Biên) tập trung góp ý về thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản của chủ tịch UBND cấp xã.
Dự thảo quy định thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp xã đối với tài sản thuộc địa bàn quản lý, phục vụ trực tiếp công tác phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ, cứu nạn, trong trường hợp cấp trung ương, cấp tỉnh không trực tiếp tiếp cận hoặc chưa trực tiếp tiếp cận được địa bàn.
Thống nhất việc phân quyền này, đại biểu Lò Thị Luyến phân tích, trong tình huống khẩn cấp, chủ tịch UBND xã là người trực tiếp quản lý địa bàn và có mặt tại hiện trường phải có thẩm quyền huy động kịp thời phương tiện, tài sản để bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân.
Đại biểu Lò Thị Luyến (đoàn Điện Biên) phát biểu tại phiên thảo luận
ẢNH: QUOCHOI.VN
Tuy nhiên, cụm từ "không trực tiếp tiếp cận hoặc chưa trực tiếp tiếp cận được địa bàn" chưa xác định rõ điều kiện phát sinh thẩm quyền.
Ví dụ, khi xảy ra lũ quét, sạt lở tại một xã miền núi, lực lượng cấp tỉnh chưa đến được hiện trường nhưng vẫn có thể chỉ đạo từ xa bằng điện thoại, thì chủ tịch UBND cấp xã có được quyết định ngay hay phải chờ ý kiến của cấp tỉnh? Nếu không làm rõ, có thể dẫn đến tình trạng chậm quyết định khi có tình huống cấp bách xảy ra.
Đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, xác định rõ thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp xã được thực hiện ngay khi tình huống đòi hỏi phải xử lý khẩn cấp tại địa bàn, việc chờ quyết định của cấp trên có nguy cơ gây thiệt hại; đồng thời quy định trách nhiệm thông báo, báo cáo cấp tỉnh ngay sau khi ra quyết định, nhưng không đặt thêm thủ tục làm chậm việc cứu hộ, cứu nạn.
Đại biểu Hoàng Quốc Khánh (đoàn Lai Châu) thống nhất với quy định tại dự luật về rút ngắn thời hạn thanh toán tiền trưng mua tài sản xuống còn 20 ngày và quy định trách nhiệm bồi thường khi chậm thanh toán, nhằm bảo đảm quyền lợi của người có tài sản bị trưng mua.
Tuy nhiên, ông Khánh băn khoăn về tính khả thi của quy định này, nhất là đối với cấp xã. Thực tế, khi xảy ra thiên tai lớn, ngân sách cấp xã, đặc biệt là các xã miền núi, có thể không đủ kinh phí để vừa ứng phó thiên tai, vừa thanh toán tiền trưng mua tài sản. Nếu phải chờ ngân sách cấp trên hỗ trợ thì khó bảo đảm thời hạn theo quy định.
Đại biểu Khánh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung cơ chế hỗ trợ, cấp kinh phí kịp thời từ ngân sách cấp trên khi ngân sách cấp xã không đủ khả năng thanh toán; đồng thời làm rõ trách nhiệm của từng cấp trong việc bảo đảm kinh phí, tránh để chính quyền cấp xã phải chịu trách nhiệm chậm thanh toán do chưa được cấp đủ kinh phí.
Bộ trưởng Bộ Tài chính nói gì?
Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, luật Trưng mua, trưng dụng tài sản được ban hành năm 2008, trước khi Hiến pháp năm 2013 ra đời. Đến nay, điều kiện thực tiễn đã có nhiều thay đổi, trong đó có sự xuất hiện của các loại hình tài sản mới như tài sản phục vụ hạ tầng số.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình ý kiến đại biểu nêu
ẢNH: QUOCHOI.VN
Mục tiêu xây dựng luật là quy định rõ các điều kiện, bối cảnh thực hiện trưng mua, trưng dụng tài sản; rõ thẩm quyền, quy trình thực hiện; đồng thời xác định rõ hình thức và mức bồi thường thiệt hại đối với tổ chức, cá nhân có tài sản trưng mua, trưng dụng.
Liên quan đến thẩm quyền của cấp xã, nhiều đại biểu đề cập đến thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp xã trong các tình huống khẩn cấp, khi chưa có sự tiếp cận trực tiếp của cấp tỉnh, cấp trung ương; vai trò cấp xã trong tình huống huy động trưng mua, trưng dụng liên xã…
"Cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến của đại biểu Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và sớm được áp dụng", Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.