Bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026 và chương trình Bàn tròn châu Á - Thái Bình Dương về sản xuất và tiêu dùng bền vững (APRSCP), ngày 26.10 tại TP.HCM diễn ra Hội nghị quốc tế với chủ đề Kết nối khoa học và công nghiệp thúc đẩy chuyển đổi tuần hoàn, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh hướng đến nền kinh tế phát thải carbon thấp. Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP.HCM là đơn vị chủ trì phía Việt Nam.
Chuyên gia quốc tế ca ngợi về các mô hình sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải của Việt Nam
ẢNH: CHÍ NHÂN
Tại hội nghị, các chuyên gia quốc tế đã đưa ra dẫn chứng về những mô hình kinh tế tuần hoàn mang lại hiệu quả cao của Việt Nam cần được nhân rộng: Trồng lúa phát thải thấp của Việt Nam bằng kỹ thuật tưới ngập khô luân phiên là mô hình sản xuất thông minh giúp giảm phát thải và tăng hiệu quả kinh tế. Trong khi đó, mô hình tận dụng vỏ quả cà phê để phát triển thành sản phẩm trà cascara hay mô hình tận dụng nguồn phế phụ phẩm và biến nó thành sản phẩm có giá trị cao. Ngoài ra, Việt Nam còn có những mô hình dùng bã cà phê để sản xuất ván ép và nhiều loại vật liệu tái chế khác…
Các chuyên gia cho rằng, các mô hình kinh tế tuần hoàn cần được nhân rộng ra toàn chuỗi để gia tăng hiệu quả về môi trường và lợi ích kinh tế. Đây là những mô hình chứng minh sự thành công trong việc gắn liền giữa khoa học công nghệ trong sản xuất với hiệu quả kinh doanh. Đây cũng là 2 yếu tố quyết định sự thành công của việc chuyển đổi nền kinh tế truyền thống sang nền kinh tế tuần hoàn.
Theo các chuyên gia, kinh tế tuần hoàn không phải chỉ là vấn đề về chính sách mà phải thúc đẩy trở thành hành động hàng ngày của các doanh nghiệp và người dân, từ đó mới phát triển một xã hội sản xuất và tiêu dùng bền vững. Điều này quan trọng và bao trùm hơn so với việc chỉ tập trung vào việc tái chế. Hiện tại, trên quy mô toàn cầu, có nhiều mô hình hiệu quả và kinh nghiệm rất phong phú, cần đẩy mạnh hợp tác và học hỏi lẫn nhau trong việc xây dựng nền kinh tế mới theo hướng tuần hoàn và trung hòa carbon để từng bước thay thế các mô hình truyền thống.
Bà Akiko Yamamoto, Trưởng nhóm khu vực châu Á - Thái Bình Dương về môi trường và năng lượng của UNDP cho biết: Kinh tế tuần hoàn là mô hình giúp giảm tổn thương cho các nền kinh tế trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng như hiện nay. Do vậy, chính sách thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cần kết hợp với các chính sách về môi trường của mỗi quốc gia. Nền kinh tế tuần hoàn không đơn thuần là xử lý chất thải mà phát triển các mô hình sản xuất và tiêu dùng giảm nguyên, nhiên vật liệu đầu vào, bên cạnh đó là có khả năng tái sử dụng và tái chế chúng. Hiện nay, các chuỗi sản xuất thường mang tính chất xuyên quốc gia, chính vì vậy, nền kinh tế tuần hoàn cần có sự hợp tác liên chính phủ và hành động toàn cầu. Thách thức lớn nhất hiện nay với nền kinh tế toàn tuần hoàn là triển khai trên quy mô rộng lớn kế hoạch hành động cụ thể và sự hợp tác giữa các quốc gia.
PGS-TS Nguyễn Minh Tâm, Phó giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM phát biểu: Kết nối tri thức khoa học và kinh nghiệm quốc tế phải hướng đến giải quyết những thách thức thực tiễn trong phát triển kinh tế, chuyển đổi công nghiệp. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc trao đổi ý tưởng, mà còn là chuyển hóa nghiên cứu thành các ứng dụng thực tế nhằm tăng cường nội lực cho doanh nghiệp và hỗ trợ phát triển bền vững.
Đại diện Bộ Công thương, ông Hoàng Văn Tâm, Trưởng phòng Tổng hợp - Cục Khoa học Công nghệ và Chuyển đổi số nhấn mạnh: Kinh tế thế giới đang tái cấu trúc sâu rộng cùng với sự dịch chuyển dòng vốn và chuỗi cung ứng. Chuyển xanh và chuyển đổi số đang là động lực định hình các cực tăng trưởng mới. Trong đó, chuyển đổi số cần phục vụ trực tiếp cho chuyển đổi xanh thông qua sản xuất thông minh, truy xuất nguồn gốc và xây dựng nền tảng chia sẻ dữ liệu về vòng đời sản phẩm qua đó thúc đẩy nhu cầu tiêu dùng bền vững. Để bộ đôi chuyển đổi xanh - số phát huy hiệu quả cần thúc đẩy thử nghiệm trên cơ sở hợp tác giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và cơ quan quản lý cũng như hợp tác giữa các nền kinh tế và các quốc gia.