Luật Phát triển đô thị: Tháo gỡ cho TP.HCM cả 'trên trời' và 'dưới đất'

Chiều 21-9, HĐND TP.HCM tổ chức kỳ họp thứ năm, trong đó các đại biểu thảo luận nhiều tờ trình của UBND thành phố liên quan việc triển khai Luật Phát triển đô thị. Nội dung được quan tâm gồm 24 dự thảo nghị quyết, trải rộng từ không gian ngầm, TOD, mua bán điện trực tiếp đến xử lý công trình vi phạm. Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh và Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM Hoàng Tùng chủ trì tổ thảo luận số 1, nơi nhiều ý kiến thực tiễn được nêu ra. Các đại biểu là lãnh đạo xã, phường, đại diện cộng đồng doanh nghiệp cùng cán bộ sở, ngành kỳ vọng những quy định mới sẽ tạo thêm động lực phát triển cho thành phố. Đại biểu Mai Hữu Quyết, Bí thư Đảng ủy và Chủ tịch HĐND phường Thủ Đức, đánh giá các dự thảo đã cụ thể hóa những quy định quan trọng về phát triển không gian ngầm. Theo ông Quyết, đây cũng là cơ sở pháp lý cần thiết để thúc đẩy mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng, thường được gọi là TOD, trong thực tế. TP.HCM từng có ý tưởng xây dựng bãi đậu xe ngầm tại công viên 23 Tháng 9, nhưng kế hoạch trước đây chưa thể triển khai như kỳ vọng. Đại biểu Mai Hữu Quyết cho rằng các quy định gắn với Luật Phát triển đô thị có thể mở đường để thành phố khai thác hiệu quả hơn phần không gian nằm dưới lòng đất. Nếu được tổ chức đồng bộ, không gian ngầm có thể bổ sung hạ tầng, giảm áp lực mặt đất và hỗ trợ quá trình phát triển đô thị trong tương lai. Đại biểu Nguyễn Ngọc Văn, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp TP.HCM, đặc biệt lưu ý yêu cầu công bố quy hoạch TOD sớm, rõ ràng. Thông tin minh bạch sẽ giúp chính quyền, người dân và doanh nghiệp nhận diện hướng phát triển, từ đó chuẩn bị nguồn lực cũng như kế hoạch đầu tư phù hợp. Ông Văn mong các quy định mới không chỉ giúp giảm thủ tục, mà còn thực sự thu hút những nhà đầu tư lớn tham gia các dự án đô thị. Một nội dung khác được UBND TP.HCM trình HĐND thành phố là dự thảo nghị quyết mở rộng đối tượng, điều kiện tham gia cùng cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện. Đại biểu Mai Hữu Tín, Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TP.HCM, xem đây là tín hiệu tích cực, vì cơ chế mới có thể đưa điện từ khu vực đang dư thừa đến nơi đang thiếu. Tuy nhiên, ông Tín nhấn mạnh nghị quyết cần tiếp tục được hoàn thiện để bảo đảm khả năng vận hành, thay vì chỉ dừng ở một chủ trương thuận lợi trên giấy. Ông Mai Hữu Tín nêu ví dụ, nếu nhà máy điện khí hóa lỏng muốn bán điện cho các nhà máy trong khu công nghiệp nhưng phải xây dựng một kết nối riêng, phương án này sẽ gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, thành phố cần nghiên cứu khả năng cho các nhà máy điện thuê hoặc khai thác đường điện quốc gia để truyền điện từ nơi thừa đến nơi thiếu. Cách tiếp cận này, theo góp ý tại buổi thảo luận, có thể giúp cơ chế mua bán điện trực tiếp linh hoạt hơn và tăng cơ hội áp dụng trong thực tế. Đại biểu Phạm Văn Triêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP.HCM, cho rằng phát triển TOD cần đi kèm cơ chế biến phần giá trị đất tăng thêm thành nguồn lực phục vụ thành phố. Khi metro hình thành, giá đất quanh các nhà ga được dự báo tăng đáng kể theo nội dung trao đổi, vì vậy thành phố cần tiếp tục nghiên cứu cách khai thác các quỹ đất tại khu vực này. Các phương án được nêu gồm đấu giá, đấu thầu dự án và sử dụng những công cụ tài chính phù hợp, với yêu cầu minh bạch, thu hồi vốn cho Nhà nước và bảo đảm quyền lợi người dân. Một vấn đề khác thu hút nhiều ý kiến là dự thảo nghị quyết về việc yêu cầu ngừng cung cấp điện, nước đối với công trình hoặc cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm trên địa bàn TP.HCM. Đại biểu Nguyễn Văn Đạt, Chủ tịch UBND phường Bình Thới, đề nghị làm rõ thẩm quyền và trách nhiệm của chủ tịch UBND cấp xã khi ban hành, hoặc chậm ban hành, quyết định ngừng cung cấp dịch vụ. Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM Hoàng Tùng cho biết sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự thảo, qua đó bảo đảm các quy định triển khai Luật Phát triển đô thị sát thực tế hơn.