Từ ngày 1/10, Luật phát triển đô thị sẽ chính thức có hiệu lực, sau khi được Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 24/8. Theo Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được, đây là cơ hội “có một không hai” để TPHCM tăng trưởng và phát triển mạnh mẽ, bền vững.
Với cộng đồng doanh nghiệp, Luật phát triển đô thị được kỳ vọng mở ra không gian mới mà nói như Chủ tịch UBND TPHCM là ngay từ bây giờ cộng đồng doanh nghiệp thành phố cần chuyển tâm thế từ “phản ánh chính sách” sang “cùng đồng hành kiến tạo và thực thi chính sách”.
Tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư dài hạn
Luật Phát triển đô thị là đạo luật được xây dựng và tổ chức thi hành nhằm phục vụ mục tiêu phát triển đô thị đặc biệt trong bối cảnh đất nước hướng đến mục tiêu tăng trưởng 2 con số, trong đó TPHCM là một trong những đô thị hạt nhân của cả nước.
Riêng tại TPHCM, tăng trưởng GRDP trên 10% và thu ngân sách trên 1 triệu tỷ đồng là những mục tiêu rất quan trọng trong năm nay.
Chia sẻ với cộng đồng doanh nghiệp tại Đại hội Đại biểu Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) lần thứ I mới đây, Chủ tịch UBND TPHCM đề nghị hiệp hội nghiên cứu thành lập một tổ/nhóm chuyên gia, doanh nhân và các hiệp hội ngành hàng nhằm tham gia thực chất vào quá trình xây dựng chính sách của thành phố. Các doanh nghiệp cần phản biện bằng dữ liệu, bằng chi phí thực tế, bằng kinh nghiệm thị trường.
“Với việc luật có hiệu lực từ 1/10, ngay trong tháng 9 tới, TPHCM dự kiến xem xét khoảng 78 Nghị quyết để triển khai Luật Phát triển đô thị. Đây là cơ hội để cộng đồng doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu", ông Được nói.
Được biết, Luật Phát triển đô thị quy định 7 nhóm chính sách đặc thù, vượt trội thúc đẩy phát triển đô thị đặc biệt. Trong đó về phát triển kinh tế: Luật trao thẩm quyền cho thành phố quyết định thành lập, điều chỉnh ranh giới khu thương mại tự do gắn với hệ thống cảng biển quốc tế. Tại đây, nhà đầu tư nước ngoài được miễn thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế và không cần phải có dự án đầu tư. Đồng thời, luật cho phép phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu dự án để huy động vốn; cấp phép ngân hàng đầu tư và tổ chức các giao dịch, dịch vụ tài chính thế hệ mới.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lư Nguyễn Xuân Vũ, Chủ tịch Hội Doanh nhân Sài Gòn TPHCM, cho rằng việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển đô thị là cơ hội lớn đối với TPHCM và cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời có ý nghĩa quan trọng trong đổi mới phương thức quản trị và phát triển đô thị.
Điểm quan trọng nhất của luật là tinh thần phân cấp, phân quyền mạnh hơn, trao cho địa phương quyền chủ động quyết định những vấn đề phù hợp với thực tiễn, qua đó rút ngắn quy trình xử lý công việc và thời gian triển khai dự án. Theo ông Vũ, khi thành phố được quyết, được chủ động và chịu trách nhiệm, doanh nghiệp cũng sẽ có thêm cơ hội đầu tư, bởi thời gian và chi phí thực hiện dự án được rút ngắn, không phải qua quá nhiều cấp như trước.
Doanh nghiệp TPHCM kỳ vọng Luật Phát triển đô thị sẽ mở ra không gian phát triển mới (Ảnh: Nam Anh).
Với quy mô và không gian phát triển lớn, việc được trao thêm quyền sẽ giúp TPHCM phản ứng nhanh hơn trước yêu cầu thực tiễn, chủ động khai thông các nguồn lực về đất đai, tài chính, hạ tầng và thu hút đầu tư.
“Đây là điều cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng, bởi thủ tục được rút gọn, quyết định nhanh và minh bạch sẽ củng cố niềm tin, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư dài hạn. Nếu luật được triển khai hiệu quả sẽ là cơ hội vàng để TPHCM bứt phá, còn doanh nghiệp có thêm không gian phát triển và đóng góp vào tăng trưởng chung của thành phố cũng như cả nước”, ông Vũ kỳ vọng.
Cơ hội thu hút nhà đầu tư hình thành trung tâm năng lượng của quốc gia
Một trong những điểm nổi bật của luật là giao thành phố quy định mở rộng đối tượng, điều kiện tham gia và cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện với khách hàng sử dụng điện trong phạm vi quản lý của thành phố.
Ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Công Thương TPHCM, cho hay ngành công thương là một trong những ngành có sự tham gia đầu tiên vào quá trình tham mưu chính sách để xây dựng luật, từ đó góp phần tạo những bệ phóng tốt hơn cho các doanh nghiệp. Trong đó, vấn đề năng lượng là một trong những nhu cầu phát triển rất mạnh mẽ trong giai đoạn sắp tới. Năng lượng sạch và năng lượng xanh, từ tiếp cận ở góc độ phải đáp ứng đủ đến là phải chủ động nguồn năng lực ổn định, tự chủ và phải bền vững.
Tại Luật Phát triển đô thị, trong điều 25 có quy định rõ về phát triển hạ tầng năng lượng và công nghiệp năng lượng gắn với an ninh năng lượng quốc gia, trong đó giải quyết về cơ chế điều chỉnh quy hoạch cục bộ, cơ chế thu hút nhà đầu tư để hình thành trung tâm năng lượng của quốc gia. Đồng thời, có cơ chế để khuyến khích EVN bán trực tiếp cho các tổ chức có nhu cầu, và phát huy năng lực của các đơn vị cùng tham gia.
Luật còn khuyến khích đầu tư vào các khu thương mại tự do (FTZ) tạo cơ hội đưa TPHCM trở thành một hub (trung tâm) về logistics của khu vực, vừa phục vụ cho đầu tàu kinh tế, vừa hướng đến cạnh tranh của khu vực… Sở Công thương đang có 5 Nghị quyết phải chuẩn bị, rà soát để tham mưu và dự kiến trong tháng 9 sẽ trình UBND thành phố xem xét và trình cho HĐND thành phố thông qua những cơ chế, chính sách mà luật dành cho thành phố.
“Những nội dung của ngành công thương được đưa vào luật có tính căn cơ, tạo động lực phát triển từ công nghiệp, năng lượng, thương mại và xuất nhập khẩu... Trong đó, các chính sách đều theo hướng tạo thuận lợi hơn để doanh nghiệp phát triển, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số của TPHCM”, ông Vũ nói.
Thạc sỹ Nguyễn Trúc Vân, Giám đốc Trung tâm Mô phỏng và Dự báo kinh tế - xã hội, Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM (HIDS), cũng cho rằng tại Luật Phát triển đô thị, trụ cột kinh tế được thiết kế mạnh mẽ để thu hút nguồn lực khi cho phép thành lập khu thương mại tự do, khu kinh tế đặc biệt... Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được giao thẩm quyền phát hành trái phiếu đô thị, cấp phép một số sản phẩm tài chính và thu hút nhân lực chất lượng cao.
“Luật Phát triển đô thị mở ra hành lang pháp lý mạnh mẽ nhất từ trước đến nay để TPHCM hiện thực hóa vị thế siêu đô thị toàn cầu. Từ phân quyền, quy hoạch thông minh, thu hút đầu tư chiến lược đến xây dựng trung tâm tài chính và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, các cơ chế này tạo nền tảng cho một thành phố đa cực, cạnh tranh cao và phát triển bền vững. Khi đó, thành công sẽ không chỉ thuộc về TPHCM mà còn lan tỏa sức mạnh cho cả nước”, bà Vân nói.