Mã định danh bất động sản vẫn còn 'hoang sơ'

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Theo các chuyên gia, hiện nay mã định danh bất động sản vẫn chưa thể hiện được hết các thông tin cần thiết để người dân, doanh nghiệp và cả cơ quan quản lý nhà nước có thể nắm bắt.

Tại tọa đàm "Bất động sản số Việt Nam - Công nghệ kiến tạo tương lai minh bạch" do Tạp chí Một Thế Giới tổ chức mới đây, ông Đồng Quin, Tổng giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản Revoland, hiện nay thông tin bất động sản trên các nền tảng chủ yếu dừng ở nội dung giới thiệu, rao bán. Vấn đề lớn của thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay không phải thiếu dữ liệu, mà là dữ liệu còn phân mảnh, phân tán và chưa được đồng bộ giữa các cơ quan quản lý. Trong đó thông tin về quy hoạch, đất đai, nhà ở, xây dựng và nghĩa vụ thuế bất động sản hiện được quản lý ở nhiều đầu mối khác nhau.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM nhận xét, hiện mã định danh bất động sản là một chuỗi ký tự gồm chữ và số (tối đa không quá 40 ký tự) gồm các nhóm trường thông tin: Mã định danh thửa đất; mã số thông tin dự án, công trình xây dựng; mã định danh địa điểm (nếu có); dãy ký tự tự nhiên.

Như vậy quá dài dòng, chưa dễ thuộc, dễ nhớ và chưa đầy đủ các thông tin cần thiết liên quan đến căn nhà, thửa đất như bản vẽ, thông tin tọa độ, mô tả thửa đất, lịch sử chuyển dịch quyền sở hữu, giá giao dịch qua các lần... Đây là những yếu tố cho thấy thông tin pháp lý về đất đai cần gắn với dữ liệu hình học và vị trí thực tế, thay vì chỉ tập trung vào giấy chứng nhận hay mã số định danh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số, mã định danh cần được mở rộng để tích hợp thông tin địa hình, địa mạo và các yếu tố liên quan đến biến đổi khí hậu. Điều này giúp nâng cao khả năng quản lý quy hoạch, đánh giá rủi ro và chủ động ứng phó với các vấn đề đô thị như ngập lụt.

PGS-TS Lê Trung Chơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững (Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM) cho rằng, dữ liệu đất đai là dữ liệu địa không gian vì mỗi thửa đất đều gắn với tọa độ, ranh giới và vị trí cụ thể trên bề mặt trái đất. Do vậy, dữ liệu này cần được tổ chức, chuẩn hóa và tích hợp trong một nền tảng thống nhất, thay vì tồn tại phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau.

Việt Nam đã luật hóa khái niệm Hạ tầng dữ liệu không gian quốc gia (NSDI) từ năm 2018, nhưng việc triển khai cần được quan tâm đúng mức. Nguyên tắc cốt lõi là chỉ có một nguồn dữ liệu thống nhất. Cơ quan, đơn vị nào tạo lập dữ liệu thì phải chịu trách nhiệm cập nhật và bảo đảm chất lượng dữ liệu đó.

Khi xây dựng được dữ liệu đầy đủ đến từng thửa đất, cơ quan chức năng có thể xác định chính xác đất có bị bỏ hoang hay không, thuộc quyền sử dụng của ai và tình trạng đó kéo dài từ thời điểm nào. Đây là cơ sở quan trọng để thực hiện các chính sách quản lý và thuế liên quan đến đất đai. Tương tự, người mua nhà có thể đánh giá khả năng tiếp cận các công trình công cộng, tuyến metro và hạ tầng giao thông dựa trên mạng lưới đường đi thực tế, thay vì chỉ dựa vào khoảng cách ước tính trên bản đồ.

Tại tọa đàm "Bất động sản số Việt Nam - Công nghệ kiến tạo tương lai minh bạch", nhiều chuyên gia nhận định dữ liệu thị trường hiện nay vẫn bị phân tán và chưa đồng bộ giữa các cơ quan quản lý. Ông Đồng Quin, Tổng giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Bất động sản Revoland, chỉ ra rằng thông tin quy hoạch, nhà ở, đất đai và nghĩa vụ thuế đang thuộc nhiều đầu mối quản lý độc lập. Tình trạng này khiến việc tiếp cận bức tranh toàn diện về tài sản nhà đất của người dân và doanh nghiệp gặp nhiều rào cản. Đánh giá về cấu trúc hiện hành, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, cho rằng mã số định danh dài tối đa 40 ký tự còn khá sơ sài, khó nhớ và thiếu các dữ liệu quan trọng như tọa độ, bản vẽ cùng lịch sử giao dịch. Do đó, các chuyên gia đề xuất cần bổ sung thêm trường dữ liệu về giá bán, thửa đất liền kề, lối đi, thậm chí tích hợp cả yếu tố địa hình và rủi ro biến đổi khí hậu để hỗ trợ quản lý đô thị. Việc hoàn thiện hệ thống mã định danh gắn với dữ liệu không gian thực tế được xem là bước đi cấp thiết để minh bạch hóa thị trường. Ở góc độ nghiên cứu, PGS-TS Lê Trung Chơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững thuộc Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, khẳng định dữ liệu đất đai phải được chuẩn hóa trong một nền tảng thống nhất theo định hướng Hạ tầng dữ liệu không gian quốc gia (NSDI). Việc xây dựng cơ sở dữ liệu chi tiết đến từng thửa đất sẽ giúp cơ quan chức năng nắm rõ tình trạng sử dụng đất, hỗ trợ ban hành chính sách thuế chính xác và ngăn chặn hiện tượng đất bỏ hoang. Đồng thời, nền tảng này cho phép người mua nhà tra cứu khả năng kết nối hạ tầng giao thông và tiện ích công cộng một cách minh bạch, an toàn.