Mái ấm Thiện Duyên nơi đất thép, thành đồng - Thanh Niên

Trở về chiến trường Củ Chi, bà Trần Thị Cẩm Giang (thường gọi là má Mười) gặp những người con của đồng đội xưa mang di chứng chất độc da cam, khuyết tật. Thương con, nhớ đồng đội, bà lập mái ấm Thiện Duyên để chăm lo cho các em.

Mái ấm từ lòng tri ân

Năm nay, má Mười đã bước sang tuổi 89 nhưng vẫn khỏe mạnh, minh mẫn và nhớ tên từng đứa trẻ được mình cưu mang. Trong ký ức của má, những năm tháng chiến đấu cùng bộ đội luôn nặng nghĩa ân tình. Chính những người lính năm xưa đã che chở, nuôi dưỡng má trưởng thành và trở thành một nữ du kích.

“Hồi trẻ, 13 tuổi má theo các anh bộ đội làm du kích trong rừng, được mấy anh nuôi dưỡng. Sau đó, các anh hy sinh hết trong chiến dịch Mậu Thân 1968. Má cũng bị địch bắt năm 1973, đến năm 1975 mới được trả tự do, trở về với chế độ thương binh 4/4”, má Mười nhớ lại.

Khi trở về thăm chiến trường xưa ở Củ Chi, má Mười chứng kiến những người con của đồng đội năm nào mang di chứng chất độc da cam/dioxin, khuyết tật, không nơi nương tựa. Thương các em, đồng thời muốn đền ơn những người từng che chở mình, má quyết định đón 5 em khuyết tật về nuôi.

“Các anh đồng đội cũ của má đã qua đời hết, để lại những đứa con tật nguyền. Có em bị mù, có em bị khuyết tật tay chân, có em bị bại não, rất đáng thương mà không có người chăm sóc”, má Mười kể.

Khi ấy, kinh tế gia đình vô cùng khó khăn. Năm đứa trẻ được đón về cùng hai người con ruột của má thành bảy người con. Mỗi tháng, má chỉ được cấp 15 kg gạo và 800.000 đồng.

“Mỗi lần nấu nồi cơm lên, má xới chén đầu tiên là cháy cho má, còn nhường cơm để các con ăn. May sao không đứa nào chê khi ở với má”, má Mười cười nhớ lại.

Từ những ngày đầu chật vật ấy, mái ấm Thiện Duyên dần hình thành và trở thành nơi nương tựa của những phận đời đặc biệt. Hiện mái ấm đang chăm sóc hơn 60 em, phần lớn mắc bệnh nặng, nằm một chỗ; chỉ một số em khỏe mạnh và có thể đến trường.

Để có tiền chăm lo cho các em, má Mười đã bán căn nhà được Nhà nước cấp, về Củ Chi - vùng đất thép thành đồng - dựng một căn nhà lá rồi đón các em về nuôi. Thời gian đầu, không ai dám cấp phép để má nuôi những trẻ khuyết tật. Mãi sau, má mới xin được giấy phép thành lập cơ sở bảo trợ xã hội Thiện Duyên, thường gọi là mái ấm Thiện Duyên.

“Năm 1988, má về Củ Chi. Sở dĩ lấy tên Thiện Duyên vì ai đến đây đều làm việc thiện và có duyên mới gặp nhau. Từ đó, cứ bé nào bị bỏ rơi là má nhận về nuôi, kể cả trẻ mồ côi hay những em bé sơ sinh được để lại trước cửa. Tổng cộng cũng hơn trăm đứa. Đến nay, nhiều đứa đã trưởng thành, dựng vợ gả chồng, làm má cũng yên tâm”, má Mười nhớ lại.

Người mẹ vĩ đại

Má Mười đặt tên các con theo một cách rất đặc biệt, vừa thể hiện mong ước, vừa giúp má dễ nhớ tên từng em. Con trai thường có chữ “Thiện”, con gái có chữ “Duyên”, như Thiện Tâm, Thiện Tín, Hồng Duyên, Khánh Duyên, Cẩm Duyên... Vì thế, khi các em đến trường, chỉ cần nghe tên Duyên hoặc tên đệm Thiện, mọi người đều biết đó là con của má Mười.

Phần lớn những đứa con của má bị khuyết tật, bại não, không thể tự sinh hoạt và cần người chăm sóc đặc biệt. Thế nhưng, gần 40 năm qua, má Mười chưa bao giờ xem đó là gánh nặng. Dẫu tuổi cao, sức khỏe không còn như trước, má vẫn dành trọn tình thương cho các con.

Ngoài sự hỗ trợ của các nhà hảo tâm, má Mười làm đủ nghề để có thêm kinh phí chăm lo cho mái ấm, từ làm bánh tráng, trồng nấm hương, nấm bào ngư đến bán bánh mì, hủ tiếu, vé số.

“Đàn con tăng nhanh, lo miếng cơm đầy đủ cũng khó. Có những bữa má chỉ dám ra hái rau dại ngoài đường, thêm vài con tép nấu canh. Lúc đó má không dám xin ai, chỉ cố gắng làm sao lo cho các con được bữa no”, má Mười nhớ lại.

Mỗi khi có em đau ốm, má đều trực tiếp đưa đến bệnh viện. Với những em bại não, má có khi phải thức trắng đêm chăm sóc. Hôm sau dù mệt mỏi, má vẫn cố gắng dậy lo cho các con rồi tiếp tục làm việc kiếm thêm thu nhập.

Khi các em trưởng thành, má cho học nghề thủ công, kết cườm để có thể tự lập kiếm sống. “Giờ má có 2 đứa làm bác sĩ, 2 đứa làm giáo viên và nhiều đứa trưởng thành nữa, má rất mừng”, má Mười tâm sự.

Hiện nay, ngoài má Mười còn có 12 cô chăm sóc các em tại mái ấm, chia thành hai ca để ngày đêm đều có người túc trực. Trong số đó có chị Tạ Thị Bảo Hòa, một trong những người con đầu tiên được má Mười đón về nuôi. Sau khi trưởng thành, lập gia đình, chị Hòa vẫn thường xuyên trở về hỗ trợ má chăm sóc các em.

“Má đã tổ chức khoảng 30 đám cưới cho các con rồi. Mỗi đám cưới má đều mời hết bạn bè, họ hàng đến dự, rất đông vui”, má Mười kể.

Tuổi đã cao nhưng nhịp sống của má Mười gần như không thay đổi. Buổi sáng, má pha cà phê, pha sữa, thay tã cho các em rồi chuẩn bị bữa trưa. Buổi tối, má giữ cửa, đi kiểm tra một lượt mái ấm rồi mới yên tâm đi ngủ.

Má lo nhất là có em bỏ đi. Bởi các em không thể tự chăm sóc bản thân, nếu chẳng may xảy ra chuyện, má sẽ ân hận.

“Có lần một em bỏ đi, má phải đi kiếm chục ngày mới thấy. Lúc đó má lo lắm. Các em không tự lo cho bản thân được, nhỡ không may xảy ra chuyện gì thì má ân hận lắm”, má Mười nói.

Má Mười hạnh phúc khi các con nhận được giấy khen học tập (trái)

ẢNH: NVCC

Em Trần Hương Duyên, đang sống tại mái ấm Thiện Duyên, chia sẻ: “Năm nay em 12 tuổi và được má Mười mang về mái ấm nuôi từ nhỏ. Má cho em ăn học, yêu thương em như con ruột. Em rất yêu má và mong má sống thật lâu với chúng em”.

Không chỉ chăm lo cho đàn con, má Mười còn tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện, quyên góp và trực tiếp đến những vùng bị lũ lụt để trao quà cho người dân khó khăn.

“Má cầu mong sống thêm vài năm nữa, có sức khỏe tốt để chăm sóc tụi nhỏ, đi làm thiện nguyện. Bản thân má không cần gì hết. Khi nào má đi xa, má sẽ để lại tất cả cho các con và mong ai đó có tâm tiếp nhận, thay má chăm sóc các con”, má Mười tâm sự.

Gần 40 năm qua, mái ấm Thiện Duyên đã trở thành nơi nương tựa của hàng trăm trẻ em khuyết tật, mồ côi và có hoàn cảnh đặc biệt. Với má Mười, việc chăm sóc các em không chỉ là tình thương mà còn là cách má giữ trọn lời tri ân với những người đồng đội năm xưa.

Tuổi đã cao, má vẫn muốn tiếp tục chăm lo cho các con đến khi không còn có thể. Má chỉ mong những người đồng đội đã hy sinh được yên lòng nơi chín suối, bởi những đứa con họ để lại vẫn đang được yêu thương và chở che.

Mời tham gia cuộc thi Sống đẹp lần VI, với tổng giải thưởng 400 triệu đồng

Bước sang mùa thứ VI với chủ đề Hành trình không giới hạn, cuộc thi Sống đẹp do Báo Thanh Niên tổ chức tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm và tôn vinh những giá trị tốt đẹp trong đời sống hằng ngày. Cuộc thi bao gồm hạng mục Bài viết (ký sự, phóng sự, ghi chép) cùng hạng mục Ảnh với tổng giá trị giải thưởng là 400 triệu đồng.

Bài dự thi gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc gửi bằng đường bưu điện về Tòa soạn Báo Thanh Niên: 268 - 270 Nguyễn Đình Chiểu, P.Xuân Hòa, TP.HCM (ngoài bì thư ghi rõ: Bài viết tham dự cuộc thi SỐNG ĐẸP lần VI - 2026. Lưu ý chỉ áp dụng cho hạng mục dự thi Bài viết).

Thời hạn gửi tác phẩm dự thi: đến hết ngày 31.10.2026.

Xem chi tiết thể lệ cuộc thi tại thanhnien.vn