Trong tiếng cồng chiêng ngân vang giữa mùa hoa dã quỳ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với UBND xã Biển Hồ (tỉnh Gia Lai) tổ chức, hội đồng già làng và cộng đồng Jrai làng Ia Gri (xã Biển Hồ) chủ trì phục dựng lễ mừng nhà rông mới, góp phần tạo thêm trải nghiệm văn hóa cho du khách khi đến với Tuần lễ hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya.
Dự lễ có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch - Trưởng ban tổ chức Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya, nhà nghiên cứu Bùi Trọng Hiền (Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam), cùng đông đảo người dân, nghệ sĩ nhiếp ảnh và du khách trong nước, quốc tế.
Nhà làng Ia Gri được UBND tỉnh hỗ trợ kinh phí xây dựng, cùng sự góp sức của cộng đồng. Công trình hoàn thành mang đến niềm vui lớn cho người dân, đồng thời tiếp tục duy trì không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng của dân tộc Jrai.
Trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người Jrai, nhà rông là nơi hội tụ sức mạnh đoàn kết, diễn ra các hoạt động sinh hoạt chung và lưu giữ những phong tục được trao truyền qua nhiều thế hệ. Khi nhà rông mới hoàn thành, cộng đồng tổ chức lễ cúng để bày tỏ lòng biết ơn các Yang, cầu mong bình an, no đủ.
Trong tiếng cồng chiêng rộn rã và niềm vui của bà con, bà Nguyễn Thị Thanh Lịch xúc động được cùng dân làng Ia Gri đón mừng ngôi nhà rông mới và tham dự nghi lễ truyền thống thiêng liêng của đồng bào Jrai.
Theo bà, với mỗi người con của núi rừng Tây Nguyên, hình ảnh mái nhà rông vươn cao giữa buôn làng luôn gợi lên những tình cảm thật đặc biệt. Bởi nhà rông không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn mang linh hồn của làng. Một ngôi nhà rông được dựng lên không chỉ bằng gỗ, tre, tranh, mà còn bằng sự đồng lòng, bằng tình đoàn kết và niềm tin của cả cộng đồng.
“Trong buổi lễ mọi người không chỉ mừng một ngôi nhà mới, mà vui mừng vì một không gian văn hóa được tiếp nối, một truyền thống được gìn giữ và một niềm tự hào được trao lại cho thế hệ mai sau. Tôi trân trọng cảm ơn các già làng, nghệ nhân, những người đã góp công, góp sức, góp trí tuệ và tâm huyết để dựng nên ngôi nhà chung của làng Ia Gri. Đặc biệt, tôi rất vui khi hôm nay, chính bà con là những người thực hành nghi lễ truyền thống, gửi gắm lòng thành kính đến các Yang (thần linh - PV), cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, buôn làng bình an, no đủ”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai chia sẻ.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, giữa không gian thiên nhiên tuyệt đẹp của Chư Đang Ya – Biển Hồ, mái nhà rông mới của làng Ia Gri không chỉ là niềm tự hào của bà con, mà còn mở ra những cơ hội mới để giới thiệu văn hóa Jrai đến với bạn bè, du khách gần xa.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai nhấn mạnh: “Chúng ta phát triển du lịch không phải để thay đổi văn hóa của bà con theo thị hiếu của du khách, mà để những giá trị văn hóa đích thực được biết đến, được trân trọng và tiếp tục trường tồn. Nhà rông trước hết phải là nhà rông của dân làng. Tiếng chiêng trước hết phải ngân lên từ đời sống văn hóa của cộng đồng. Những nghi lễ thiêng liêng phải được gìn giữ đúng với ý nghĩa và phong tục truyền thống. Văn hóa phải được sống trong chính cộng đồng, chứ không chỉ được trình diễn cho du khách. Và khi văn hóa trở thành nguồn lực phát triển thì chính bà con phải là người được hưởng lợi”.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai bày tỏ mong muốn, từ những giá trị văn hóa quý báu ấy, làng Ia Gri sẽ từng bước phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm việc làm, thêm thu nhập cho người dân; để những người phụ nữ có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm thủ công, ẩm thực truyền thống; để thanh niên có thể lập nghiệp ngay trên quê hương mình. Để mỗi người dân vừa là người gìn giữ di sản, vừa là người kể câu chuyện văn hóa của dân tộc mình với thế giới. Đó cũng chính là định hướng mà tỉnh Gia Lai đang hướng tới: “Phát triển du lịch xanh, bền vững, lấy văn hóa làm nền tảng, lấy cộng đồng làm trung tâm và lấy hạnh phúc, sự ấm no của người dân làm thước đo”.
Bà cũng mong rằng từ hôm nay, mỗi khi nhìn thấy mái nhà rông vươn cao giữa làng Ia Gri, các cháu nhỏ sẽ thêm tự hào về dân tộc mình. Các bạn trẻ sẽ muốn học đánh chiêng, học múa xoang, học những câu chuyện, phong tục và tiếng nói của ông bà, cha mẹ. Các già làng, nghệ nhân sẽ tiếp tục được trân trọng, được tạo điều kiện để trao truyền những tri thức quý báu cho thế hệ sau. Và mỗi gia đình sẽ cùng chung tay gìn giữ ngôi nhà rông, bảo vệ cảnh quan, xây dựng buôn làng xanh, sạch, đẹp, đoàn kết, văn minh và ngày càng phát triển.
Bởi một ngôi nhà rông có thể được dựng lên trong một thời gian, nhưng để gìn giữ linh hồn của nhà rông thì cần sự tiếp nối của nhiều thế hệ.
Sau phần lễ, không gian nhà rông chuyển sang phần hội. Người dân và du khách cùng thưởng thức ẩm thực truyền thống, giao lưu cồng chiêng, múa xoang. Các lễ vật hiến sinh được bà con chế biến thành những món ăn phục vụ nghi lễ và chia sẻ trong ngày hội cộng đồng.
Việc phục dựng lễ mừng nhà rông mới là một trong những hoạt động văn hóa hưởng ứng Festival Cồng chiêng - Tuần lễ Hoa dã quỳ - Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026, góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của người Jrai và tạo thêm trải nghiệm văn hóa cho du khách trong mùa lễ hội ở Gia Lai.