"Lập sàn trước khi thu thuế": Bước đệm công bằng cho doanh nghiệp
Bộ Tài nguyên Thiên nhiên và Bền vững Môi trường Malaysia (NRES) vừa chính thức công bố Chính sách Thị trường Carbon Quốc gia (NCMP). Động thái này được xem là bước đi quan trọng nhằm thiết lập khuôn khổ giao dịch tín chỉ carbon hoàn chỉnh trước khi nước này triển khai đánh thuế carbon trên diện rộng.
Bộ trưởng NRES Datuk Seri Arthur Joseph Kurup khẳng định, thuế carbon về bản chất có thể xem như một hình thức xử phạt đối với các đơn vị gây ô nhiễm. Do đó, việc áp thuế sẽ trở nên thiếu công bằng nếu thị trường carbon chưa thể vận hành trơn tru - nơi các doanh nghiệp có thể chủ động mua tín chỉ để bù đắp nghĩa vụ tài chính.
Trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị có nhiều biến động, cơ quan quản lý cũng đang tính toán lại thời điểm áp dụng sắc thuế này nhằm tránh gây áp lực quá lớn lên khu vực sản xuất.
“Chúng tôi phải sát với thực tế. Chính phủ không muốn tạo thêm gánh nặng cho các ngành công nghiệp, người dân hay người tiêu dùng vào thời điểm này”, ông Kurup nhấn mạnh. Theo phân công, NRES chịu trách nhiệm xây dựng khung giao dịch, trong khi chính sách thuế carbon do Bộ Tài chính Malaysia quản lý.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Malaysia đang hoàn thiện chính sách thuế carbon, nhưng lựa chọn đáng chú ý là xây dựng thị trường tín chỉ trước khi áp dụng sắc thuế này (Ảnh: Adobe Stock).
4 trụ cột định hình thị trường
Chính sách NCMP đã được Nội các Malaysia phê duyệt, đóng vai trò nền tảng cho cả thị trường carbon tự nguyện lẫn thị trường tuân thủ. Để các quy định không chỉ dừng lại ở mức định hướng, Malaysia đang hoàn thiện Luật Biến đổi khí hậu (RUUPIN) nhằm tạo ra công cụ thực thi pháp lý có tính ràng buộc cao.
Hệ thống thị trường mới được xây dựng vững chắc dựa trên 4 trụ cột chiến lược:
Thiết lập thị trường toàn vẹn cao: Vận hành linh hoạt theo Điều 6 của Thỏa thuận Paris và Cơ chế bù trừ, giảm phát thải carbon đối với hàng không quốc tế (CORSIA), song song với việc thúc đẩy thị trường tự nguyện.
Xây dựng hệ thống đăng ký quốc gia: Đồng bộ hóa quy trình đo lường, báo cáo và thẩm tra (MRV) để theo dõi các hạn ngạch, ngăn chặn triệt để tình trạng tính trùng tín chỉ.
Mở rộng hợp tác quốc tế: Ký kết các biên bản ghi nhớ (MoU) và chuyển đổi dự án theo Cơ chế phát triển sạch (CDM) sang cơ chế tín chỉ của Thỏa thuận Paris, cho phép chuyển giao tín chỉ ra nước ngoài.
Nền tảng cho công cụ định giá: Chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật để tích hợp thuế carbon hoặc hệ thống giao dịch phát thải (ETS) trong tương lai.
Đáng chú ý, đối với các quy định carbon riêng biệt tại hai bang Sabah và Sarawak, chính phủ liên bang đã thống nhất thành lập ủy ban đặc biệt để điều phối. Mục tiêu là bảo đảm mọi hệ thống đăng ký đều được đo lường, định giá chuẩn xác và đồng nhất trước khi tổng hợp báo cáo lên Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC).
Lộ trình thuế carbon: Nhắm trúng đích, bảo vệ doanh nghiệp nhỏ
Song song với việc vận hành thị trường giao dịch, Bộ Tài chính Malaysia đang ở những bước cuối cùng để hoàn thiện chính sách thuế carbon quốc gia. Ở giai đoạn đầu, sắc thuế này sẽ nhắm trực diện vào các ngành có tỷ trọng phát thải khí nhà kính lớn nhất, cụ thể là sắt, thép và năng lượng.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Malaysia Liew Chin Tong cho biết, bản chất của thuế carbon không phải là công cụ gia tăng thu ngân sách, mà là tạo ra cơ chế định giá để lượng phát thải trở thành một khoản chi phí trực tiếp buộc các doanh nghiệp liên quan phải cân nhắc.
Lộ trình áp thuế sẽ được phân kỳ linh hoạt theo từng giai đoạn để toàn ngành công nghiệp có đủ thời gian thích ứng và chuyển đổi. Đáng chú ý, chính sách này sẽ loại trừ hoàn toàn các doanh nghiệp nhỏ, chỉ tập trung kiểm soát những nguồn phát thải quy mô lớn, hướng đến hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.