Hình ảnh từ thiết bị bay không người lái cho thấy bùn bao phủ các ngôi nhà sau trận lũ quét tại Trishuli, thuộc huyện Nuwakot, Nepal (Ảnh: Reuters).
Ngày 26/8, khi Bibek Kumal, một lao động người Nepal, đang đào hố làm nhà vệ sinh bên ngoài một ngôi nhà mới xây, thì đột nhiên một khối nước, bùn và đá khổng lồ ập xuống, cuốn phăng anh cùng mọi thứ xung quanh.
Kumal nghe thấy tiếng rít lớn khi đang làm việc tại Bidur, khu vực nằm ở hạ lưu huyện Rasuwa, gần biên giới dãy Himalaya giữa Nepal và vùng Tây Tạng của Trung Quốc. Đây cũng là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của trận lũ quét.
4 đồng nghiệp của Kumal, đang đứng phía trên miệng hố sâu 1,5m, đã hét lớn bảo anh mau leo lên và chạy thoát thân.
Khi Kumal kịp trèo ra khỏi hố, những người làm cùng với anh đã chạy đi từ trước. Kumal nhớ lại màn tháo chạy nghẹt thở trước dòng nước dữ.
“Tôi bắt đầu chạy. Rồi một khối nước khổng lồ ập xuống với tiếng gầm rú như thể đang có động đất vậy", Kumal kể lại khi đang nằm trên giường bệnh tại Trung tâm Chấn thương Quốc gia ở Kathmandu.
Dòng lũ dữ cuốn Kumal trôi về phía hạ lưu giữa bùn đất và các mảnh vỡ, nhưng may mắn anh đã “mắc kẹt lại trên một cây xoài”.
"Nếu không có cây xoài đó, chắc tôi đã bị dòng nước cuốn trôi và thiệt mạng rồi”, Kumal chia sẻ.
Kumal kể lại rằng, khi đang bám chặt vào thân cây xoài, anh đã chứng kiến ngôi nhà nơi mình vừa làm việc bị dòng lũ cuốn trôi và biến mất hoàn toàn. Sau đó, cảnh sát đã tiếp cận và đưa Kumal đến nơi an toàn.
Keshav Prasad Baral, nhân chứng 68 tuổi đang được điều trị tại một bệnh viện nhỏ, cũng kể lại ký ức kinh hoàng khi trận lũ quét xảy ra.
“Một dòng bùn khổng lồ cuồn cuộn lao thẳng về phía chúng tôi. Khi tiến lại gần chúng tôi, nó ngày càng dâng cao hơn. Khi thấy bùn tràn vào nhà, tôi cố nắm lấy tay vợ mình và đưa bà ấy lên sân thượng. Nhưng bà ấy đã bị dòng bùn cuốn đi”, ông Baral cho biết.
“Khoảng 4-5 giờ sau, một trực thăng đến cứu tôi. Vợ tôi vẫn đang ở đâu đó dưới lớp bùn. Bà ấy đã ra đi”, nhân chứng cho biết thêm.
Trận lũ quét kinh hoàng trở thành trong một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất trong lịch sử Nepal.
Vào cuối ngày 26/8, cảnh sát Nepal xác nhận đã tìm thấy khoảng 157 thi thể. Các quan chức Bộ Du lịch Nepal nói rằng hơn 400 du khách đang mất tích, trong đó khoảng 340 người là người nước ngoài.
Sunil Sharma, người phát ngôn của Hội đồng Du lịch Nepal, cho biết 133 du khách mất tích là người Ấn Độ. Vào thời điểm trận lũ quét xảy ra, họ đang thực hiện một chuyến hành hương.
Ông Sharma cũng cho biết 47 du khách mất tích đến từ Mỹ, 34 người từ Australia, 33 người từ Anh và 24 người từ Canada.
Lượng bùn lớn còn sót lại sau trận lũ quét ở biên giới Nepal (Ảnh: AFP).
Rihana Lamichhane, 11 tuổi, cũng hồi tưởng khoảnh khắc thoát chết trong gang tấc.
“Cháu đang ở trường. Sau đó, trường học phải đóng cửa vì lũ ập đến và chúng cháu được yêu cầu về nhà. Khi cháu đang băng qua sông, đột nhiên nước lũ ào ào đổ xuống”, Lamichhane nhớ lại.
Mặc dù bị thương ở ngực và chân, nhưng Lamichhane vẫn vui vì bản thân vẫn an toàn. “Cháu không biết chuyện gì đã xảy ra với các bạn của mình”, Lamichhane cho biết.
Thảm họa lũ quét xảy ra sau khi khối lượng lớn bùn đất và đá sạt lở xuống một con sông ở khu vực biên giới giữa Nepal và Tây Tạng. Lũ lớn đã tàn phá các khu dân cư và cơ sở hạ tầng ở hạ lưu.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy cảnh nhà cửa đổ sập, ô tô trôi nổi và cầu bị nước cuốn trôi, trong khi các nhân chứng kể lại rằng nước lũ đã nhấn chìm nhiều ngôi làng.
"Cảnh tượng hoang tàn hiện diện ở khắp mọi nơi. Các khu dân cư ven sông đã bị cuốn trôi hoàn toàn”, Tula Bahadur BK, một nhân viên y tế tại Rasuwa, chia sẻ với Reuters.
Đường đi của trận lũ quét (Ảnh: Reuters).
Nguyên nhân chính xác của vụ sạt lở vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Địa chất Đức cho biết một trận động đất mạnh 4,4 độ xảy ra khoảng 7 phút trước vụ sạt lở.
Nepal, quốc gia phần lớn là địa hình núi, phải hứng chịu những trận lũ lụt và sạt lở đất nguy hiểm vào mỗi mùa mưa, cũng như nhiều loại thiên tai khác.
Theo Cơ quan Quản lý và Giảm thiểu Rủi ro Thiên tai Quốc gia Nepal, nghiên cứu sơ bộ dựa trên hình ảnh vệ tinh của Planet Labs cho thấy một vụ sạt lở đã gây ra trận lũ, cuốn theo nhiều đất đá trên sông Lhende. Khu vực này cách cửa khẩu biên giới Rasuwagadhi giữa Nepal và Trung Quốc khoảng 20km về phía đông bắc.
Hãng thông tấn Xinhua của Trung Quốc đưa tin, vụ sạt lở bùn đất đã ập vào cửa khẩu Gyirong, làm gián đoạn các tuyến đường bộ, hệ thống thông tin liên lạc và mạng lưới điện tại khu vực Shigatse, gần biên giới.
Một nhân viên cứu hộ được Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) phỏng vấn cho biết, họ đã cố gắng thiết lập liên lạc với cửa khẩu biên giới Gyirong nhưng “cho đến nay vẫn chưa có kết quả”. Nhân viên cứu hộ nói thêm rằng, sau cuộc kiểm tra sơ bộ bằng máy bay không người lái, tất cả các tuyến đường dẫn đến cửa khẩu đã bị “phá hủy hoàn toàn”.
Khi dòng nước lũ mang theo bùn đất đổ xuống từ độ cao ước tính gần 2.000m so với mực nước biển, cảnh báo lũ lụt đã được ban bố tại các bang Uttar Pradesh và Bihar. Đây là những bang đông dân cư ở miền bắc Ấn Độ, nơi có chung đường biên giới với Nepal và là nơi nhiều con sông chảy từ vùng núi xuống các vùng đồng bằng.
Giới chức bang Bihar cho biết họ đã sơ tán khoảng 5.000 người từ 6 khu vực và có kế hoạch sơ tán tổng cộng từ 10.000 đến 12.000 người.