Ông Bùi Đức Quỳnh (47 tuổi, trú tại thôn Đăk Tăng, xã Rờ Kơi, Quảng Ngãi) được biết đến là người tiên phong đưa cây sầu riêng về trồng trên vùng biên giới Rờ Kơi. Sau nhiều năm nỗ lực, ông đã mở rộng diện tích lên 15ha, mang về lợi nhuận hơn 2 tỷ đồng/năm.
Hành trình lập nghiệp của ông Quỳnh bắt đầu từ năm 1985, khi ông rời quê Thái Bình (cũ) vào tỉnh Kon Tum (nay là Quảng Ngãi). Những năm đầu, gia đình ông tập trung trồng mía, mì, buôn bán nông sản và khai hoang đất sản xuất.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Từ vùng đất cằn cỗi, ông Quỳnh đã xây dựng trang trại sầu riêng rộng hơn 15ha (Ảnh: Phạm Hoàng).
Sau nhiều năm tích góp, ông Quỳnh sở hữu hơn 10ha đất. Tuy nhiên, cây mì, mía không mang lại hiệu quả kinh tế như mong đợi. Năm 2018, trong chuyến thăm Đắk Lắk, ông Quỳnh đã chứng kiến nhiều nông dân làm giàu từ sầu riêng, từ đó nhen nhóm ý định chuyển đổi cây trồng.
Trở về nhà, ông Quỳnh bàn bạc với vợ, quyết định dùng tiền tích lũy và vay thêm vốn để mua đất, chuyển sang trồng sầu riêng. Ban đầu, gia đình ông dành 5ha để trồng sầu riêng, sau đó nâng lên 15ha.
Ông Quỳnh chọn cây giống nhỏ để giảm chi phí, chấp nhận bỏ thêm công sức chăm sóc. Để đảm bảo chất lượng giống, ông nhiều lần lặn lội sang Đắk Lắk, tìm đến các cơ sở uy tín, có nguồn gốc và chính sách bảo hành rõ ràng.
Theo ông Quỳnh, sầu riêng là loại cây đòi hỏi vốn đầu tư lớn, kỹ thuật cao và mất nhiều năm mới cho thu hoạch. Đặc biệt, các giống sầu riêng Musang King của Malaysia và sầu riêng Thái Lan mà ông lựa chọn khá khó tính, yêu cầu người trồng phải chăm sóc cẩn thận.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Ông Quỳnh (bên phải) cùng các hộ dân thu lợi nhuận hàng tỷ đồng từ mô hình trồng sầu riêng tại xã vùng biên Rờ Kơi (Ảnh: Phạm Hoàng).
Những năm đầu trồng sầu riêng, gia đình ông Quỳnh đối mặt với nhiều khó khăn. Vợ chồng ông phải gửi hai con cho người thân ở trung tâm xã, còn mình dựng chòi giữa rẫy để tiện trông coi vườn. Năm 2020, khu vực này chưa có điện, gia đình phải dùng đèn dầu sinh hoạt, chạy máy nổ phục vụ sản xuất.
Sau khoảng 4 năm, những cây sầu riêng đầu tiên bắt đầu cho thu bói. Năm 2023, vườn sầu riêng của ông Quỳnh cho khoảng 15 tấn quả, mang về hơn 500 triệu đồng lợi nhuận. Từ số tiền tích lũy, ông tiếp tục đầu tư 350 triệu đồng để kéo điện về rẫy.
Người dân vùng biên phấn khởi khi trồng được những quả sầu riêng trên vùng đất cằn (Ảnh: Phạm Hoàng).
Năm 2024, khoảng 1/3 diện tích vườn sầu riêng của ông Quỳnh cho thu hoạch, sản lượng đạt 50 tấn, mang về lợi nhuận gần 2 tỷ đồng. Năm 2025 và 2026, với giá bán bình quân khoảng 60.000 đồng/kg, vườn sầu riêng sẽ tiếp tục mang về khoản lợi nhuận 2-2,5 tỷ đồng.
Không chỉ làm giàu cho gia đình, ông Quỳnh còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm để người dân vùng biên giới mạnh dạn chuyển đổi cây trồng. Năm 2024, ông thành lập Hội quán sầu riêng Rờ Kơi với 60 thành viên, tạo môi trường để các hộ trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và tìm đầu ra cho sản phẩm.
Năm 2026, ông Quỳnh được bình chọn là “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”. Ông Quỳnh cho rằng phần thưởng lớn nhất là cây sầu riêng đã chứng minh khả năng thích nghi trên vùng đất Rờ Kơi, mở ra hướng sản xuất mới cho người dân địa phương.
Ông Nguyễn Minh Thuận, Chủ tịch UBND xã Rờ Kơi, cho biết Đăk Tăng là một trong những thôn điển hình về phát triển kinh tế của địa phương, với nhiều hộ trồng sầu riêng cho thu nhập hàng tỷ đồng, trong đó có gia đình ông Quỳnh.
Địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân nâng cao kỹ thuật chăm sóc, xây dựng mã số vùng trồng, hướng đến sản xuất sầu riêng bền vững, nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Sầu riêng đã vươn lên vị thế "vua trái cây" của Việt Nam, gia nhập nhóm nông sản "tỷ đô" khi mang lại giá trị xuất khẩu khoảng 4 tỷ USD trong năm 2025.