Manoël Pillard, Hà Nguyễn và những rung động riêng biệt với Việt Nam

Một lần cùng đến bến cảng, Hà Nguyễn nhận ra mình đang nhìn một cảnh hoàn toàn khác với Manoël Pillard. Có những thứ chị dễ đi qua, nhưng họa sĩ Pháp lại rất ấn tượng. Cũng có lúc Pillard nhìn tranh của Hà và ngạc nhiên: sao mình cũng ở đó mà không thấy điều này?

Những khác biệt trong cách nhìn ấy trở thành một phần tình bạn và cuộc đối thoại nghệ thuật giữa hai họa sĩ. Họ cùng đi, cùng vẽ, rồi cùng ra mắt triển lãm Regards partagés sur les paysages du Vietnam - Thiên nhiên Việt Nam từ những cái nhìn, diễn ra đến 17-10 tại Phòng triển lãm IDECAF, TP.HCM.

Cùng nhìn về một phong cảnh

Với Manoël Pillard, Việt Nam là vùng đất đã mê hoặc ông từ 2004. Ông luôn bị cuốn hút bởi nơi có sông đi qua và đời sống người dân bên dòng nước. Những ngôi nhà sàn, bờ kênh, khoảng trời và dòng sông trở thành bố cục cho tranh. Cảnh vật hiện ra khi mạch lạc, thoáng đãng, lúc lại mơ hồ, mong manh bất định theo thời tiết và khí hậu.

Hơn 60 năm cầm cọ, ông vẫn kiên định rằng vẽ phải bắt đầu từ quan sát thiên nhiên. Ông thường phác thảo tại chỗ bằng màu nước, đôi khi bằng ảnh chụp. Trở về xưởng vẽ, những tư liệu, ký ức và cảm xúc tiếp tục được chuyển hóa, tạo nên một phong cảnh đậm dấu ấn riêng: giàu trải nghiệm và đầy chất thơ.

"Tôi luôn thấy gắn bó với Việt Nam và yêu đất nước các bạn", Manoël bày tỏ. Lần triển lãm này, ông mang đến những chủ đề mình thích nhất: những nhà sàn bên dòng Mekong, cảnh sắc Ninh Bình chìm trong sương mưa, hay vẻ đẹp tương phản của TP.HCM khi lên đèn.

Thiên nhiên cũng là cảm hứng chủ đạo cho Hà Nguyễn, nhưng tranh cô thường bắt đầu từ những rung động nội tâm ở khoảnh khắc bắt gặp cái đẹp. Hà có thể lặng người trước vẻ hòa quyện của mặt nước, cỏ cây, ánh sáng của một khu rừng, hoặc say sưa với chỉ một chiếc lá, cành hoa hay mảng màu bắt mắt.

"Thiên nhiên quá tuyệt vời, và sự nhạy cảm của con người cũng sao mà đẹp. Khi vẽ, có những nét cọ, mảng màu làm mình vui đến rơi nước mắt", Hà bộc bạch.

Vẽ với cô là quá trình đuổi theo cái thấy và cảm của mình, để bắt lấy vẻ đẹp và những rung động bên trong bằng tất cả khả năng biểu đạt trời cho, và cô yêu quá trình đó.

Chính vì vậy, tranh cô luôn có sự bay bổng, thơ mộng lẫn chân thành. Vẻ đẹp tự nhiên hiện ra qua những mảng màu tinh giản, trong trẻo và giàu cảm xúc.

Từ những chuyến đi đến cuộc gặp trong hội họa

Hà Nguyễn gặp Manoël Pillard lần đầu tại triển lãm của ông ở IDECAF năm 2024. Hai người tìm thấy sự đồng điệu về tình cảm dành cho thiên nhiên. Pillard trân trọng sự tinh giản trong tranh Hà, còn Hà tìm thấy ở ông thêm một góc nhìn. Những cuộc trò chuyện, đôi khi cả bất đồng trong cảm nhận với Pillard đều giúp Hà nhìn lại và hiểu rõ hơn điều cô muốn thể hiện.

Sinh năm 1986 ở Bình Phước, Hà mê vẽ từ nhỏ. Lớn lên, cô từng học một ngành khác rồi nhận ra mình chỉ muốn vẽ, sau đó mới biết có Trường đại học Mỹ thuật TP.HCM để thi vào. Nhưng tốt nghiệp xong, sự cầu toàn và trăn trở về nghề khiến cô mất nhiều năm loay hoay. Rồi đến một lúc Hà quyết định không chần chừ nữa, "đói cũng vẽ", và dành toàn tâm cho hội họa.

Từ đó, Hà tập trung hơn vào việc lắng nghe chính mình, dùng khả năng mình có để đưa điều mình thấy lên tranh. Cuộc gặp với Manoël và lời mời triển lãm cùng ông trở thành một phần đáng nhớ trên hành trình cô hết mình với đam mê.

Có lẽ đó cũng là điều đẹp nhất ở cuộc gặp gỡ này. Một người đã nhiều lần trở lại Việt Nam và vẫn tiếp tục tìm kiếm những cảnh sắc mới. Một người trẻ hơn đang học cách tin vào những rung động đầu tiên của mình.

Họa sĩ Ngô Đồng chia sẻ ông choáng ngợp bởi vẻ đẹp giản dị mà đặc sắc khi được ngắm thiên nhiên qua góc nhìn của một người Pháp đã thành danh và một nữ họa sĩ trẻ Việt Nam.

Với Manoël Pillard, đó là sự trong trẻo như tiếng chim véo von buổi sáng, hay cảm giác về một không gian vừa được thiên nhiên gột rửa, nơi sáng tối hiện lên đậm đà mà tinh khôi.

Trong khi đó tranh Hà Nguyễn mang đến cảm giác huyền ảo, lung linh, giàu xúc cảm và nữ tính. Ví như những bức vẽ rừng, cô không dùng quá nhiều màu nhưng vẫn trong và sống động, khiến người xem như nghe được tiếng gió, cảm được hương thơm của rừng. Ông xem đó là tài năng tự nhiên hiếm có của nữ họa sĩ.

"Hà có tài tự nhiên, vẽ là đẹp. Tranh cô có đóng góp riêng cho dòng tranh ấn tượng mới ở Việt Nam, giàu chất lãng mạn và đi thẳng vào cảm xúc người xem", Ngô Đồng nhận xét.

Tự do và tĩnh tại, phóng khoáng và sâu lắng, triển lãm Gặp gỡ Việt - Pháp 2026 đang mở ra một cuộc đối thoại nghệ thuật Đông - Tây đầy cảm hứng tại TP.HCM.