Bỏ qua điều hướng
•

Mặt trái của trung tâm dữ liệu: Google san phẳng rừng ở Phần Lan, nhiều nước bắt đầu 'đạp phanh'

Mặt trái của trung tâm dữ liệu: Google san phẳng rừng ở Phần Lan, nhiều nước bắt đầu 'đạp phanh'
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Google phải tạm dừng hai dự án trung tâm dữ liệu ở Phần Lan do chưa hoàn tất đánh giá tác động môi trường.

- Ảnh 1.

Khu đất xây dựng trung tâm dữ liệu của Google tại Muhos, Phần Lan, ngày 29-9 - Ảnh: AFP

Theo báo Guardian, hai trung tâm dữ liệu tại Muhos và Kajaani là một phần trong kế hoạch đầu tư khoảng 15 tỉ USD của Google tại miền bắc Phần Lan, trong bối cảnh nhu cầu xây dựng hạ tầng phục vụ các dịch vụ công nghệ ngày càng tăng.

Tuy nhiên vụ việc gây chú ý sau khi Tuike Finland Oy, công ty đại diện cho Google tại dự án, đã chặt 330ha rừng ở Muhos dù quá trình đánh giá tác động môi trường (EIA) chưa hoàn tất.

Tại Kajaani, gần 200ha đất cũng được cho là đã bị khai quang để phục vụ dự án.

Hiệp hội Bảo tồn thiên nhiên Phần Lan cho biết các khu vực này giờ chỉ còn lại "những bãi cát", đồng thời cho rằng cơn sốt xây dựng trung tâm dữ liệu tại nước này đang khiến các doanh nghiệp chạy đua đẩy nhanh tiến độ.

Ngày 6-10, Cơ quan Cấp phép và giám sát Phần Lan (LVV) đã yêu cầu công ty "tạm dừng ngay lập tức" các hoạt động có thể "làm thay đổi đáng kể môi trường", chậm nhất vào ngày 23-10.

Lệnh tạm dừng sẽ được duy trì cho đến khi quá trình đánh giá tác động môi trường hoàn tất. Google cũng phải gửi văn bản giải trình cho cơ quan chức năng trước ngày 14-10.

Theo LVV, dù quá trình đánh giá dự kiến phải đến cuối năm nay mới hoàn tất, Google đã triển khai hàng loạt công việc tại hai khu vực, bao gồm chặt cây, bóc lớp đất mặt và làm đường phục vụ công trường.

Ông Tommi Muilu, đại diện LVV, cho rằng những hoạt động này có thể làm thay đổi hiện trạng và gây tác động đến môi trường. Đây cũng chính là những tác động cần được xác định và đánh giá trong quá trình EIA.

LVV cảnh báo có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế và phạt tiền nếu Google không chấp hành.

Ông Tapani Veistola, Giám đốc vận hành của Hiệp hội Bảo tồn thiên nhiên Phần Lan, cho rằng việc những sai phạm xảy ra tại cả hai địa điểm cho thấy đây là "vấn đề mang tính hệ thống".

"Nguyên nhân chính đằng sau tất cả là thị trường đang quá nóng, khiến các công ty đẩy nhanh quy trình quá mức. Bên cạnh đó là tình trạng thiếu chuyên môn tại các địa phương", ông Veistola nhận định.

Nhiều nước bắt đầu siết trung tâm dữ liệu

Theo Hãng tin Reuters, ngày càng nhiều nước trên thế giới siết các dự án trung tâm dữ liệu do lo ngại về mức tiêu thụ điện, nước, quỹ đất và tác động đến cộng đồng.

Tại Mỹ, New York đã tạm dừng một năm việc xây các trung tâm dữ liệu tiêu thụ từ 50MW điện trở lên, trong khi bang Texas tạm dừng phê duyệt các dự án mới kết nối vào lưới điện.

Tại Hà Lan, Amsterdam cấm xây mới hoặc mở rộng các trung tâm dữ liệu ít nhất đến năm 2030. Ireland cũng từng ngừng cho các trung tâm dữ liệu mới quanh Dublin kết nối lưới điện do lo ngại hệ thống điện chịu quá nhiều áp lực.

Trong khi đó, tại Tây Ban Nha, làn sóng đầu tư hàng chục tỉ USD vào các trung tâm dữ liệu đang làm dấy lên tranh luận về lượng điện, nước và đất mà những cơ sở này sử dụng.

Chính phủ Tây Ban Nha đang tính siết các yêu cầu về điện và nước đối với trung tâm dữ liệu, trong bối cảnh nguồn nước khan hiếm và khả năng kết nối lưới điện tại một số khu vực ngày càng hạn chế.

- Ảnh 2.Microsoft, Google, Amazon thải 119 triệu tấn CO₂ vì đua AI

Lượng phát thải carbon của Microsoft, Amazon và Google tăng gần 20% trong năm tài chính vừa qua, chủ yếu do mở rộng hạ tầng trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).

Việc Google buộc phải tạm dừng hai dự án hạ tầng công nghệ quy mô 15 tỉ USD tại Phần Lan đã bộc lộ xung đột gay gắt giữa tốc độ phát triển công nghệ và các quy chuẩn bảo vệ sinh thái. Đại diện của tập đoàn này là Tuike Finland Oy đã tiến hành đốn hạ hơn 500ha rừng tại Muhos và Kajaani khi chưa hoàn tất quy trình đánh giá tác động môi trường. Trước những biến đổi nghiêm trọng trên thực địa, Cơ quan Cấp phép và giám sát Phần Lan đã ra lệnh đình chỉ khẩn cấp mọi hoạt động san lấp nhằm ngăn chặn nguy cơ tổn hại tài nguyên thiên nhiên. Giới chuyên môn nhận định sự cố tại Bắc Âu không phải là trường hợp cá biệt mà phản ánh áp lực cạnh tranh gay gắt của thị trường hạ tầng kỹ thuật số toàn cầu. Cơn sốt bùng nổ của các mô hình điện toán quy mô lớn đang thúc đẩy nhiều tập đoàn đẩy nhanh tiến độ đầu tư, bất chấp quy trình pháp lý và năng lực giám sát còn hạn chế ở cấp địa phương. Động thái xử lý nghiêm khắc từ chính quyền sở tại phát đi thông điệp rõ ràng rằng các cam kết chuyển đổi số không thể đánh đổi bằng việc xem nhẹ luật pháp môi trường. Trên phạm vi quốc tế, làn sóng kiểm soát các trung tâm dữ liệu đang gia tăng nhanh chóng trước bài toán quá tải tài nguyên. Hàng loạt khu vực từ New York, Texas tại Mỹ cho đến Amsterdam, Ireland và Tây Ban Nha đều đã áp dụng biện pháp hạn chế phê duyệt hoặc thắt chặt chỉ tiêu tiêu thụ điện nước. Khi các cơ sở hạ tầng công nghệ ngốn nguồn lực khổng lồ tiếp tục nhân rộng, áp lực từ các cơ quan quản lý nhà nước sẽ buộc các hãng công nghệ lớn phải tái cấu trúc chiến lược phát triển theo hướng bền vững hơn.
amung