Bỏ qua điều hướng
•

“Mắt xích” quan trọng trong hệ thống bảo vệ rừng

“Mắt xích” quan trọng trong hệ thống bảo vệ rừng
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Bằng việc triển khai nhiều chính sách phù hợp, tỉnh Thanh Hóa đã thu hút, khuyến khích được người dân góp phần bảo tồn hiệu quả hệ sinh thái rừng nguyên sinh và rừng giàu, từng bước nâng cao chất lượng các khu rừng khác.

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu là một trong những “lá phổi” của địa phương, với diện tích hơn 27 nghìn ha, trải dài trên tám xã miền tây của tỉnh. Nơi đây có hệ sinh thái phong phú, nhiều loài động, thực vật quý hiếm, cũng là nơi sinh sống của hàng nghìn hộ dân thuộc các dân tộc Thái, H’Mông, Mường. Theo Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu, nhờ chính sách chi trả dịch vụ môi trường được triển khai tốt, người dân có điều kiện học nghề, có thu nhập, nhận thức về bảo vệ rừng ngày càng được nâng cao, không còn hộ xâm lấn nương rẫy. Từ đó họ tích cực phối hợp kiểm lâm viên chung tay giữ vững an ninh rừng.

Ban quản lý Quỹ hỗ trợ phát triển rừng và Phòng, chống thiên tai tỉnh Thanh Hóa cho rằng: Từ năm 2024 đến tháng 8/2026, đơn vị đã chi trả hơn 79,2 tỷ đồng cho các đối tượng thụ hưởng; riêng từ đầu năm 2026 đã giải ngân hơn 30 tỷ đồng cho các đơn vị, chủ rừng, hộ gia đình tham gia bảo vệ, chăm sóc rừng. Nhờ có nguồn thu, người dân các thôn, xóm có thêm kinh phí xây dựng cầu dân sinh, sửa đường, cải tạo nhà văn hóa thôn. Ông Mai Văn Đảm, Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Mường Lát cho biết: Chính sách giao khoán, chi trả dịch vụ môi trường rừng đã nhận được sự đồng thuận cao của người dân. Cùng đó, đơn vị tích cực phối hợp trồng mới, góp phần phát triển rừng bền vững.

Ngày 31/12/2025, UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành Công văn số 4159/QĐ-UBND về “Phương án Bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2026-2030”. Theo đó, tỉnh xây dựng các biện pháp giữ vững ổn định an ninh rừng, quản lý chặt chẽ nguồn lâm sản trên địa bàn; thực hiện có hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy, chuẩn bị sẵn sàng chữa cháy theo phương châm bốn tại chỗ. Tỉnh Thanh Hóa tiếp tục nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, chủ rừng, các ngành có liên quan trong công tác bảo vệ rừng; tạo sự chủ động và nâng cao khả năng phối hợp của các ban ngành đoàn thể, các chủ rừng, sự đồng thuận của Nhân dân; phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng.

Chính sách bảo vệ rừng của tỉnh hiện được xây dựng theo phương pháp phối hợp từ ba yếu tố cốt lõi: pháp luật, cộng đồng trực tiếp giữ rừng và lợi ích kinh tế để người dân thấy rằng giữ rừng cũng chính là giữ sinh kế. Khi giá trị môi trường của rừng được chuyển hóa thành nguồn thu, người dân sẽ trở thành một mắt xích bảo vệ và phát triển rừng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thanh Hóa có 648 nghìn ha rừng, trong đó gần 400 nghìn ha tham gia cung ứng dịch vụ môi trường. Mỗi năm, khoảng 30-35 tỷ đồng được chi trả cho các tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ rừng.

HẢI MIÊN

Hiệu quả của việc kết hợp nguồn lực cộng đồng với cơ chế tài chính linh hoạt đang biến người dân địa phương thành lực lượng nòng cốt trong công tác quản lý tài nguyên thiên nhiên tại Thanh Hóa. Với gần 400 nghìn ha trên tổng số 648 nghìn ha rừng tham gia cung ứng dịch vụ môi trường, địa phương này mỗi năm giải ngân trung bình từ 30 đến 35 tỷ đồng cho các tổ chức và hộ gia đình trực tiếp giữ rừng. Riêng giai đoạn từ năm 2024 đến tháng 8 năm 2026, Quỹ hỗ trợ phát triển rừng và Phòng, chống thiên tai tỉnh đã chi trả hơn 79,2 tỷ đồng, trong đó nguồn ngân sách giải ngân từ đầu năm 2026 đạt trên 30 tỷ đồng. Tại các địa bàn trọng điểm như Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hu rộng hơn 27 nghìn ha hay khu vực rừng phòng hộ Mường Lát, chính sách chi trả dịch vụ môi trường và giao khoán bảo vệ đã nhận được sự đồng thuận cao từ các cộng đồng dân tộc Thái, H’Mông và Mường. Nguồn thu nhập ổn định giúp người dân có điều kiện học nghề, xóa bỏ hoàn toàn tình trạng xâm lấn nương rẫy và tích cực phối hợp với lực lượng kiểm lâm giữ vững an ninh lâm phận. Bên cạnh lợi ích kinh tế cá nhân, kinh phí dịch vụ môi trường rừng còn đóng góp trực tiếp vào hạ tầng nông thôn thông qua các dự án xây dựng cầu dân sinh, sửa chữa đường giao thông và nâng cấp nhà văn hóa thôn. Nhằm cụ thể hóa mục tiêu phát triển bền vững, ngày 31 tháng 12 năm 2025, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định số 4159/QĐ-UBND phê duyệt Phương án Bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng giai đoạn 2026-2030. Phương án đặt trọng tâm vào việc quản lý chặt chẽ nguồn lâm sản, nâng cao vai trò của người đứng đầu chính quyền các cấp và duy trì khả năng ứng phó theo phương châm bốn tại chỗ. Việc kết hợp chặt chẽ giữa chế tài pháp lý, vai trò kiểm soát của cộng đồng và lợi ích kinh tế đã tạo nên mắt xích bảo vệ rừng kiên cố, giúp giá trị môi trường của rừng chuyển hóa thành sinh kế lâu dài cho người dân.