Máy ấp trứng dùng năng lượng mặt trời

Từ một vấn đề rất quen thuộc ở nông thôn, Lê Tấn Phúc, sinh viên Bộ môn Điều khiển tự động, Trường Đại học Nông Lâm TP HCM, đã phát triển máy ấp trứng tự động sử dụng năng lượng mặt trời. Sản phẩm hướng tới những hộ chăn nuôi quy mô nhỏ, nơi việc mất điện đột xuất trong mùa khô có thể làm gián đoạn quá trình ấp trứng gà và gây thiệt hại đáng kể. Điểm nổi bật của thiết bị nằm ở khả năng duy trì hoạt động ổn định, giảm phụ thuộc vào lưới điện, đồng thời khai thác nguồn năng lượng sẵn có từ ánh nắng. Ý tưởng của Phúc bắt đầu từ tháng 5 năm ngoái, sau khi anh nhận thấy tình trạng mất điện thường xảy ra tại nhiều vùng nông thôn trong mùa khô. Khi nguồn điện bị ngắt bất ngờ, những người đang ấp trứng gà khó duy trì nhiệt độ cần thiết, khiến hiệu quả chăn nuôi giảm xuống rõ rệt. Từ thực tế đó, anh nghĩ đến việc đưa năng lượng mặt trời vào máy ấp, qua đó hỗ trợ người dân tăng sản xuất mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào điện lưới. Theo Phúc, phương pháp ấp trứng thủ công đang dần nhường chỗ cho các loại máy ấp tự động, vì thiết bị giúp kiểm soát nhiệt độ, thời gian đảo trứng cùng nhiều công đoạn quan trọng. Tuy nhiên, phần lớn máy ấp tự động hiện có được nhập từ nước ngoài, tiêu tốn nhiều điện năng và sở hữu mức giá khá cao. Những hạn chế này khiến thiết bị chưa thật sự phù hợp với điều kiện sản xuất nhỏ, nguồn vốn hạn chế của nhiều hộ nông dân Việt Nam. Máy do Phúc chế tạo có thể tiếp tục làm việc hơn 14 giờ trong điều kiện không có ánh sáng mặt trời, nhờ lượng điện được tích trữ trong ắc quy. Thiết bị được thiết kế để tiết kiệm hơn 90% điện năng so với nhu cầu vận hành của những hệ thống ấp trứng thông thường sử dụng điện. Khả năng duy trì hoạt động trong thời gian dài giúp máy giảm rủi ro khi thời tiết nhiều mây hoặc khu vực sử dụng thiết bị gặp sự cố mất điện. Bên trong buồng ấp, nhiệt độ được duy trì ổn định ở mức 37,5 độ C, thông số quan trọng đối với quá trình phát triển của phôi trứng. Cứ sau 90 phút, hệ thống lại tự động đảo trứng, thay thế thao tác thủ công vốn đòi hỏi người chăn nuôi phải theo dõi thường xuyên. Nhờ kiểm soát đồng thời nhiệt độ và chu kỳ đảo, máy đạt tỷ lệ trứng nở trên 85%, cao hơn một số loại máy ấp sử dụng điện thông thường. Cấu tạo thiết bị gồm ba phần chính, bao gồm pin năng lượng mặt trời, máy nước nóng và buồng ấp trứng được kết nối trong cùng một hệ thống. Pin hấp thụ ánh sáng mặt trời, chuyển hóa thành điện năng rồi tích trữ vào ắc quy để cung cấp cho bộ phận điều khiển nhiệt độ hoạt động. Cách bố trí này giúp thiết bị vừa tạo ra nguồn điện cần thiết cho điều khiển, vừa tận dụng nhiệt năng mặt trời để hỗ trợ quá trình làm ấm buồng ấp. Trong hệ thống, máy nước nóng năng lượng mặt trời đảm nhiệm việc cung cấp nhiệt năng, giúp nâng nhiệt độ bên trong buồng ấp đến mức phù hợp. Nguồn nhiệt này phối hợp với bộ phận điều khiển, qua đó duy trì môi trường ổn định cho trứng trong suốt quá trình ấp. Thiết kế kết hợp giữa điện năng tích trữ và nhiệt năng trực tiếp từ mặt trời tạo nên hướng tiếp cận tiết kiệm, phù hợp hơn với những khu vực còn hạn chế về hạ tầng. Phúc cho biết máy ấp trứng tự động sử dụng năng lượng mặt trời đặc biệt hữu ích với người chăn nuôi ở vùng sâu, nơi mạng lưới điện chưa phủ tới hoặc hoạt động chưa ổn định. Công trình của anh không chỉ giải quyết một khó khăn thực tế trong sản xuất nông nghiệp, mà còn cho thấy năng lượng tái tạo có thể được ứng dụng bằng những giải pháp gần gũi. Nghiên cứu này giành giải nhì tại cuộc thi “Sáng tạo tiết kiệm năng lượng lần thứ nhất năm 2011”, ghi nhận nỗ lực của một sinh viên trong việc biến ý tưởng tiết kiệm thành thiết bị phục vụ đời sống.