Máy ATM phát hiện nói dối

Ngân hàng Sberbank của Nga đang thử nghiệm một thế hệ máy rút tiền tự động đặc biệt, có thể vừa cung cấp dịch vụ ngân hàng thông thường vừa đánh giá mức độ trung thực của khách hàng. Điểm đáng chú ý nhất nằm ở thiết bị phân tích giọng nói, được thiết kế nhằm hỗ trợ ngân hàng hạn chế tình trạng gian lận trong lĩnh vực tín dụng tiêu dùng. Nếu khách hàng muốn vay tiền, chiếc ATM này có thể tự đưa ra quyết định chấp thuận hoặc từ chối dựa trên nhiều thông tin được thu thập trong quá trình giao dịch. Để nhận diện người sử dụng, máy có khả năng sao chụp hộ chiếu, lấy dấu vân tay và chụp ảnh chân dung ba chiều nhằm đối chiếu khuôn mặt với dữ liệu nhận dạng. Hệ thống cũng được cài đặt chương trình phân tích giọng nói, cho phép máy lắng nghe câu trả lời của khách hàng trước những câu hỏi liên quan đến công việc và tình trạng tài chính. Chẳng hạn, máy có thể hỏi người vay liệu họ đang có việc làm hay còn khoản nợ nào chưa thanh toán, rồi đánh giá phản hồi nhận được. Phần mềm phát hiện nói dối do Công ty Speech Technology Certer chế tạo, với tư cách một đối tác quan trọng của Cơ quan An ninh liên bang Nga. Theo ông Dmitri V. Dyrmovsky, giám đốc công ty, các nhà thiết kế đã xây dựng hệ thống dựa trên kho tư liệu giọng nói do những cơ quan bảo vệ pháp luật Nga lưu trữ. Kho dữ liệu này gồm các băng ghi âm giọng nói của những người từng khai gian trong quá trình bị cảnh sát thẩm vấn, giúp phần mềm nhận biết những dấu hiệu bất thường. Khả năng của chương trình không chỉ dừng ở việc nhận ra giọng nói của từng người, mà còn tìm kiếm biểu hiện căng thẳng hoặc thậm chí đau khổ trong cách họ trả lời. Những tín hiệu cảm xúc này sẽ được kết hợp với các dữ liệu khác, chẳng hạn lịch sử sử dụng thẻ tín dụng, để hỗ trợ quá trình đánh giá hồ sơ vay. Nhờ vậy, Sberbank kỳ vọng máy ATM có thể phát hiện những trường hợp che giấu thông tin trước khi khoản vay được giải ngân, thay vì chỉ kiểm tra giấy tờ theo cách truyền thống. Tuy nhiên, công nghệ gây chú ý này cũng đặt ra câu hỏi về quyền riêng tư của khách hàng trong môi trường giao dịch tự động. Ông Victor M. Orlovsky, giám đốc điều hành Ngân hàng Sberbank, khẳng định máy mới sẽ tuân thủ luật riêng tư của Nga và ngân hàng không sử dụng giọng nói như một dạng chữ ký. Để thực hiện nguyên tắc đó, giọng nói phục vụ nhận biết sẽ được lưu trữ trong con chip của thẻ tín dụng, thay vì được dùng theo cách có thể biến thành công cụ xâm nhập đời sống cá nhân. Ông Orlovsky cho rằng ngân hàng chỉ muốn xác định khách hàng có nói thật hay không, hoàn toàn không có ý định can thiệp vào suy nghĩ hoặc tìm cách xâm phạm đời sống riêng tư của họ. Dù lời giải thích này nhằm trấn an công chúng, việc một chiếc máy ATM phân tích cảm xúc qua giọng nói vẫn khiến mô hình giao dịch ngân hàng trở nên khác biệt đáng kể. Người đến vay tiền vì thế không chỉ xuất trình giấy tờ, mà còn phải trả lời những câu hỏi trước một hệ thống tự động có khả năng đánh giá cách họ nói. Sberbank không phải ngân hàng duy nhất thử nghiệm công nghệ tương lai, bởi Deutsche Bank của Đức và Tập đoàn Tài chính Mỹ Citigroup cũng đang nghiên cứu nhiều giải pháp mới tại các chi nhánh ở Berlin, New York và Tokyo. Dẫu vậy, theo chuyên gia phân tích cao cấp Daniel Wiegand thuộc Công ty Tư vấn Corporate Insight, Sberbank dường như là tổ chức duy nhất biến máy rút tiền thành thiết bị kiểm tra sự trung thực. Ông Wiegand nói với The New York Times rằng đến thời điểm đó, chưa có công ty tài chính Mỹ nào triển khai mô hình tương tự. Một máy ATM mẫu đang được trưng bày tại phòng thí nghiệm của Sberbank, trong một tòa cao ốc nằm phía trên nhà ga tàu điện ngầm ở thủ đô Moscow. Sắp tới, dòng máy mới dự kiến xuất hiện tại trụ sở và các chi nhánh Sberbank trên khắp nước Nga, mở rộng cuộc thử nghiệm ra ngoài không gian nghiên cứu. Nếu được sử dụng rộng rãi, ngân hàng có thể trở thành tổ chức đầu tiên trên thế giới vận hành máy rút tiền tích hợp thiết bị phân tích giọng nói, thậm chí còn có thể phục vụ cà phê cho khách giao dịch trong tương lai.