Máy in ảnh ưu việt cho người mù

Các nhà khoa học Mỹ vừa phát triển một hệ thống in ấn đặc biệt, có thể biến ảnh chân dung thành hình ảnh nổi để người mù cảm nhận bằng tay và nhận ra người trong ảnh. Công nghệ này mở ra cách tiếp cận mới với thông tin hình ảnh, lĩnh vực lâu nay vẫn khó tiếp cận hơn nhiều so với văn bản dành cho người khiếm thị. Sản phẩm hướng tới những bức chân dung xúc giác, trong đó các đường nét quan trọng trên khuôn mặt được tái hiện đủ rõ để người dùng có thể lần tay khám phá. Hiện nay, nhiều phần mềm đã đọc to nội dung trực tuyến, còn các máy in chuyên dụng có thể tạo chữ Braille cho người mù và người khiếm thị. Tuy nhiên, việc tạo nhanh những hình ảnh xúc giác dễ nhận diện vẫn chưa có giải pháp đơn giản, khiến người khiếm thị khó tiếp cận thông tin trực quan. Một bức ảnh chân dung cùng phiên bản tương ứng có thể sờ được vì thế trở thành mục tiêu thiết thực, thay vì cố gắng xử lý mọi dạng đồ họa kỹ thuật số. Baoxin Li, Phó Giáo sư khoa học máy tính tại Đại học Arizona, dẫn dắt nhóm nghiên cứu phát triển phần mềm hỗ trợ chuyển đổi ảnh chân dung. Ông Li nhận định hình ảnh khuôn mặt giữ vai trò rất quan trọng trong đời sống xã hội và tình cảm, bởi con người thường dùng khuôn mặt để nhận biết, ghi nhớ và kết nối. Ý tưởng nghiên cứu bắt nguồn từ một nhà nghiên cứu khiếm thị tại Đại học Arizona, người mong muốn tiếp cận nhiều hơn với những thông tin được trình bày dưới dạng đồ họa. Từ mong muốn ấy, nhóm nghiên cứu nhận ra rằng biến mọi đồ họa kỹ thuật số thành dạng người mù có thể “nhìn thấy” là thách thức quá lớn. Họ thu hẹp phạm vi vào ảnh cá nhân, nơi việc lựa chọn đúng các đặc điểm nổi bật có thể giúp người dùng nhận ra nhân vật mà không bị quá tải thông tin. Cách tiếp cận này tập trung vào tính hữu ích thực tế, vì một hình ảnh xúc giác chứa quá nhiều chi tiết có thể trở nên rối rắm và gây mất phương hướng. Nhóm nghiên cứu chuyển đổi ảnh sao cho những đặc điểm chính trên khuôn mặt vẫn được giữ lại, đồng thời loại bỏ các chi tiết không cần thiết. Các nhà phát triển phải tìm điểm cân bằng giữa việc đơn giản hóa hình ảnh và bảo toàn đủ thông tin, để người sử dụng vẫn có cơ hội nhận diện đúng người. Theo ông Li, không thể diễn tả mọi đặc điểm khuôn mặt bằng đường nét sờ mó, bởi quá nhiều chi tiết sẽ khiến hình ảnh kém rõ ràng. Thay vì sao chép toàn bộ khuôn mặt, phần mềm sử dụng thuật toán để cắt tỉa thông tin quan trọng mà không đơn giản hóa hình ảnh đến mức mất khả năng nhận biết. Thuật toán này giúp ưu tiên những đường nét có giá trị nhận diện, tạo nên bản in phù hợp hơn với cách người mù khám phá hình ảnh bằng xúc giác. Quy trình sử dụng được thiết kế tương đối trực tiếp, khi người dùng chụp ảnh khuôn mặt rồi đưa tệp hình ảnh vào phần mềm ứng dụng máy tính. Sau đó, phần mềm tự động xử lý ảnh và tạo ra một phiên bản mới có thể đưa vào máy in chuyên biệt dành cho người khiếm thị. Máy in sẽ tái hiện khuôn mặt bằng những đường nét nổi, cho phép người dùng dùng đầu ngón tay lần theo các đặc điểm đã được chọn lọc. Toàn bộ quá trình hiện hoàn tất trong khoảng một phút, thời gian đủ ngắn để công nghệ có thể hỗ trợ những nhu cầu nhận diện ảnh tương đối nhanh chóng. Tốc độ này vẫn chưa phải giới hạn cuối cùng, bởi nhóm nghiên cứu cho biết họ còn có thể tiếp tục cải tiến hệ thống. Nếu thời gian in được rút ngắn thêm, công nghệ sẽ thuận tiện hơn trong những tình huống người dùng cần tạo nhiều ảnh hoặc muốn kiểm tra hình ảnh nhanh. Dù mới tập trung vào ảnh chân dung, nghiên cứu cho thấy công nghệ xúc giác có thể bổ sung đáng kể cho phần mềm đọc nội dung và máy in chữ Braille. Sự kết hợp giữa xử lý ảnh, thuật toán chọn lọc đặc điểm và máy in đường nét nổi đang tạo thêm một cánh cửa tiếp cận thế giới hình ảnh cho người mù.