Chiếc máy phát điện chạy bằng gió của nhà văn Đặng Hồng Quang là loại thẳng đứng - thiết kế hiếm hoi hiện nay, có thể sản xuất đủ điện để chiếu sáng cho một gia đình với mức chi phí ban đầu chưa đến 2 triệu đồng. Là một nhà văn nhưng đam mê về điện, điện tử, ông Quang đã tự tìm tòi, học hỏi thiết kế...
Chiếc máy phát điện chạy bằng gió của nhà văn Đặng Hồng Quang là loại thẳng đứng - thiết kế hiếm hoi hiện nay, có thể sản xuất đủ điện để chiếu sáng cho một gia đình với mức chi phí ban đầu chưa đến 2 triệu đồng.
Là một nhà văn nhưng đam mê về điện, điện tử, ông Quang đã tự tìm tòi, học hỏi thiết kế những thiết bị hữu ích cho cuộc sống với phương châm bền và rẻ để phục vụ người nghèo.
Chiếc máy phong điện giá rẻ của ông hình thành một cách rất tình cờ. Trong một lần ra Bắc cùng cậu con trai, thấy lon nước ngọt đã uống hết, ông cầm lấy cắt làm chong chóng, rồi đột nhiên nghĩ: "Sao không làm máy phát điện từ gió như chiếc chong chóng này?".
Ông Đặng Hồng Quang và máy phong điện của mình. (Ảnh: Huy Đức)
Mày mò, nghiên cứu, bao lần thất bại, chiếc máy dần hoàn thiện và ngày nay được nhiều gia đình từ Nam đến Bắc đặt hàng lắp đặt, sử dụng.
Khác với các loại máy điện gió phổ biến hiện nay, máy phong điện của ông Quang thiết kế theo dạng trụ đứng với nhiều cánh có khoảng chắn gió lớn để có thể hoạt động trong điều kiện gió yếu. Các cánh quạt gió chủ yếu làm bằng tôn. Dàn khung đỡ bằng sắt để có giá rẻ và dễ thi công. Bộ phận đắt nhất của chiếc quạt gió là dynamo phát điện. Chi phí thiết kế cho một máy chỉ khoảng 1-2 triệu đồng.
Máy phong điện nếu hoạt động liên tục trong một ngày có thể sản xuất được 6 kWh điện, đủ để phục vụ nhu cầu chiếu sáng cho gia đình, phù hợp tại các vùng sâu xa.
Nhà phát minh nghiệp dư bật mí là ông đang nghiên cứu thiết kế máy phát điện chạy bằng sức nước, với mục đích phục vụ bà con nghèo vùng sông nước.
Sinh năm 1951, ông Quang tốt nghiệp khoa ngữ văn Đại học sư phạm TP HCM, hiện là thành viên Hội nhà văn TP HCM. Đam mê vật lý và điện tử, ông học một khóa cơ bản điện tử và đã thiết kế một số thiết bị hữu ích, hai lần đạt giải thưởng sáng tạo của thành phố. Ông cũng là tác giả nhiều cuốn sách về điện, điện tử...
Từ một chiếc lon nước ngọt bỏ đi, nhà văn Đặng Hồng Quang đã nảy ra ý tưởng chế tạo máy phát điện bằng gió dành cho những gia đình có thu nhập thấp. Sản phẩm này thuộc dạng phong điện trục đứng, thiết kế hiện còn khá hiếm, nhưng có thể tạo ra lượng điện đủ chiếu sáng cho một gia đình. Điều đáng chú ý nhất nằm ở mức chi phí ban đầu, chỉ khoảng 1 đến 2 triệu đồng cho mỗi máy hoàn chỉnh.
Ý tưởng xuất hiện tình cờ trong một chuyến ra Bắc của ông cùng cậu con trai, khi ông nhìn thấy chiếc lon nước ngọt đã uống hết. Ông cắt chiếc lon thành một chong chóng nhỏ, rồi bất chợt tự hỏi liệu nguyên lý đơn giản ấy có thể phát triển thành máy phát điện chạy bằng sức gió hay không. Từ câu hỏi ngẫu nhiên đó, một quá trình mày mò, thử nghiệm và sửa chữa kéo dài bắt đầu hình thành trong đời sống của nhà văn.
Ông Quang vốn tốt nghiệp khoa ngữ văn, Đại học sư phạm TP HCM, sau đó trở thành thành viên Hội nhà văn TP HCM. Tuy nhiên, bên cạnh công việc văn chương, ông còn có niềm đam mê đặc biệt với vật lý, điện tử và những thiết bị phục vụ sinh hoạt. Ông từng học một khóa điện tử cơ bản, tự nghiên cứu nhiều tài liệu, rồi thiết kế một số sản phẩm hữu ích theo phương châm bền, rẻ và phù hợp người nghèo.
Chiếc máy phong điện không xuất hiện ngay sau ý tưởng đầu tiên, bởi quá trình chế tạo trải qua nhiều lần thất bại và không ít lần phải điều chỉnh. Sau mỗi thử nghiệm, ông tiếp tục thay đổi cấu tạo, vật liệu và cách bố trí cánh để thiết bị hoạt động ổn định hơn. Khi dần hoàn thiện, sản phẩm bắt đầu được nhiều gia đình ở cả miền Nam lẫn miền Bắc đặt hàng lắp đặt và sử dụng.
Khác với những máy điện gió phổ biến thường dùng cánh quay quanh trục ngang, thiết bị của ông Quang được xây dựng theo dạng trụ đứng. Cấu trúc này gồm nhiều cánh có khoảng chắn gió lớn, giúp máy vẫn có khả năng vận hành trong điều kiện gió yếu. Đặc điểm ấy đặc biệt phù hợp với những khu vực không thường xuyên có luồng gió mạnh, nơi các loại máy công suất lớn khó phát huy hiệu quả.
Các cánh quạt chủ yếu được làm từ tôn, trong khi phần khung đỡ sử dụng sắt nhằm giảm giá thành và giúp việc thi công thuận tiện hơn. Cách lựa chọn vật liệu này cho thấy thiết bị được tính toán theo hướng dễ tìm, dễ gia công và phù hợp điều kiện kinh tế hạn chế. Trong toàn bộ hệ thống, dynamo phát điện là bộ phận có giá thành cao nhất, dù tổng chi phí chế tạo mỗi máy vẫn chỉ khoảng 1 đến 2 triệu đồng.
Theo thông tin được giới thiệu, nếu hoạt động liên tục trong một ngày, máy có thể sản xuất khoảng 6 kWh điện. Lượng điện này đủ đáp ứng nhu cầu chiếu sáng cơ bản cho một gia đình, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa chưa thuận tiện tiếp cận nguồn điện. Với những nơi cần giải pháp tiết kiệm và không đòi hỏi công suất lớn, chiếc máy phong điện trở thành lựa chọn đáng chú ý nhờ cấu tạo đơn giản và chi phí vừa phải.
Không dừng ở năng lượng gió, nhà phát minh nghiệp dư Đặng Hồng Quang còn đang nghiên cứu một thiết kế phát điện chạy bằng sức nước. Mục tiêu của hướng nghiên cứu mới là phục vụ bà con nghèo tại các vùng sông nước, nơi dòng chảy có thể trở thành nguồn năng lượng hữu ích. Ông cũng là tác giả nhiều cuốn sách về điện, điện tử và từng hai lần nhận giải thưởng sáng tạo của thành phố, cho thấy hành trình tự học của ông đã tạo ra những sản phẩm gần gũi cuộc sống.