Các nhà khoa học Anh chế tạo hệ thống thiết bị có thể phát hiện hành vi nói dối bằng cách theo dõi khuôn mặt của người nói. BBC đưa tin Đại học Bradford, Đại học Aberystwyth, Cục Biên giới Anh hợp tác với nhau để nghiên cứu hệ thống camera phát hiện nói dối . Phiên bản mẫu của họ được trưng bày tron...
Các nhà khoa học Anh chế tạo hệ thống thiết bị có thể phát hiện hành vi nói dối bằng cách theo dõi khuôn mặt của người nói.
BBC đưa tin Đại học Bradford, Đại học Aberystwyth, Cục Biên giới Anh hợp tác với nhau để nghiên cứu hệ thống camera phát hiện nói dối. Phiên bản mẫu của họ được trưng bày trong lễ hội Khoa học Anh tại thành phố Bradford.
Hệ thống bao gồm một camera, một cảm biến hình ảnh nhiệt có độ phân giải cao và một số thuật toán.
Cảm xúc của con người được thể hiện qua chuyển động của mắt, đồng tử, môi, mũi. Hành động thở, nuốt, nháy mắt cũng giúp chúng ta phán đoán cảm xúc của người khác. Đương nhiên, camera có thể ghi lại tất cả những chuyển động mà con người thấy.
Thậm chí sự phồng lên của mạch máu xung quanh mắt cũng có thể tố cáo người nói dối. Cảm biến nhiệt có thể phát hiện sự thay đổi đó.

Máy theo dõi cảm xúc có thể phát hiện cả hiện
tượng phồng lên của mạch máu quanh mắt. (Ảnh: BBC)
Nhóm nghiên cứu mới chỉ thử nghiệm máy phát hiện nói dối với tình nguyện viên, chứ chưa thử nghiệm nó trong những tình huống thực. Họ có ý định triển khai nó tại một sân bay của Anh vào cuối năm nay. Rất có thể ban đầu máy sẽ được đặt gần những nhân viên di trú giàu kinh nghiệm khi họ phỏng vấn hành khách. Nhờ đó người ta có thể đối chiếu nhận định của máy với kết luận của nhân viên di trú.
“Trong những tình huống thực và gây căng thẳng, có lẽ tỷ lệ thành công của hệ thống sẽ tăng lên. Một ngày nào đó, chúng tôi sẽ có thể phát hiện 90% người nói dối”, giáo sư Hassan Ugail, một nhà nghiên cứu của Đại học Bradford, phát biểu.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu thừa nhận hệ thống của họ không thể phát hiện người nói dối với tỷ lệ chính xác 100%. Chẳng hạn, sự sợ hãi là một dấu hiệu của hành vi không nói thật. Nhưng khi một hành khách tỏ ra sợ hãi thì rất có thể người đó sợ nhân viên di trú không tin lời khai của anh ta, chứ không phải vì anh ta nói dối.
Các nhà khoa học Anh đang phát triển một hệ thống camera có khả năng nhận diện dấu hiệu nói dối thông qua những thay đổi rất nhỏ trên khuôn mặt người được quan sát. Công trình này do Đại học Bradford, Đại học Aberystwyth và Cục Biên giới Anh phối hợp nghiên cứu, theo thông tin được BBC đưa tin. Phiên bản mẫu của thiết bị đã được giới thiệu tại lễ hội Khoa học Anh tổ chức ở thành phố Bradford, thu hút sự chú ý của công chúng.
Hệ thống gồm một camera, cảm biến hình ảnh nhiệt độ phân giải cao và một số thuật toán chuyên phân tích biểu hiện trên gương mặt. Các nhà nghiên cứu cho rằng cảm xúc thường bộc lộ qua chuyển động của mắt, đồng tử, môi, mũi cùng nhiều phản ứng cơ thể khó kiểm soát. Những hành động tưởng như bình thường, chẳng hạn thở, nuốt nước bọt hoặc nháy mắt, cũng có thể cung cấp manh mối về trạng thái cảm xúc.
Camera của thiết bị ghi lại các chuyển động mà mắt người có thể quan sát, sau đó thuật toán tìm kiếm những thay đổi liên quan đến căng thẳng hoặc bất thường. Đáng chú ý, hệ thống còn tập trung vào hiện tượng các mạch máu nhỏ quanh mắt phồng lên trong một số trạng thái cảm xúc. Cảm biến nhiệt độ phân giải cao có thể nhận biết biến đổi tại khu vực này, bổ sung dữ liệu mà hình ảnh thông thường khó ghi nhận.
Về nguyên lý, máy không đọc được suy nghĩ hay trực tiếp xác định một người đang nói thật hoặc nói dối như một kết luận tuyệt đối. Thiết bị chỉ tổng hợp nhiều dấu hiệu trên khuôn mặt và cơ thể, rồi đưa ra đánh giá dựa trên các mẫu phản ứng mà nhóm nghiên cứu đã phân tích. Cách tiếp cận này khiến hệ thống giống một công cụ hỗ trợ điều tra hơn là chiếc máy phán quyết độc lập.
Đến thời điểm bài viết được công bố, nhóm nghiên cứu mới thử nghiệm thiết bị với những tình nguyện viên trong môi trường kiểm soát. Hệ thống chưa được đánh giá đầy đủ trong các tình huống thực tế, nơi con người thường chịu áp lực, sợ hãi và nhiều tác động khó dự đoán. Nhóm dự định triển khai thử nghiệm tại một sân bay ở Anh vào cuối năm đó để kiểm tra khả năng hoạt động ngoài phòng thí nghiệm.
Trong giai đoạn ban đầu, thiết bị nhiều khả năng được đặt gần các nhân viên di trú giàu kinh nghiệm khi họ phỏng vấn hành khách. Nhân viên di trú sẽ đưa ra nhận định riêng, sau đó kết quả của họ được đối chiếu với đánh giá do hệ thống camera cung cấp. Việc so sánh này giúp nhóm nghiên cứu kiểm tra máy trong bối cảnh thật, đồng thời hạn chế nguy cơ công nghệ lập tức thay thế quyết định của con người.
Giáo sư Hassan Ugail, nhà nghiên cứu tại Đại học Bradford, cho rằng hiệu quả của hệ thống có thể tăng trong những cuộc phỏng vấn thực tế vốn thường gây căng thẳng cho người tham gia. Ông dự đoán một ngày nào đó thiết bị có thể phát hiện khoảng 90% người nói dối, dù đây vẫn là mục tiêu nghiên cứu chứ chưa phải kết quả được xác nhận rộng rãi. Nhóm nghiên cứu đồng thời thừa nhận hệ thống không thể đạt độ chính xác tuyệt đối trong mọi trường hợp.
Khó khăn lớn nằm ở chỗ cùng một biểu hiện có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân hoàn toàn khác nhau trong hoàn cảnh kiểm tra tại sân bay. Sợ hãi chẳng hạn có thể là dấu hiệu của việc không nói thật, nhưng hành khách cũng có thể lo nhân viên di trú không tin lời khai dù họ hoàn toàn trung thực. Vì vậy, công nghệ này cần được xem như nguồn thông tin tham khảo, kết hợp với phỏng vấn và đánh giá của con người thay vì trở thành bằng chứng duy nhất.