Tuần trước, chương trình máy tính thông minh nhân tạo Cleverbot đã khiến thế giới kinh ngạc với màn trình diễn xuất sắc với Turing - một bài kiểm tra IQ dành cho các chatbot hay còn gọi là robot đối thoại. Kết quả cho thấy Cleverbot dường như có thể thực hiện các cuộc hội thoại như con người. Trong ...
Tuần trước, chương trình máy tính thông minh nhân tạo Cleverbot đã khiến thế giới kinh ngạc với màn trình diễn xuất sắc với Turing - một bài kiểm tra IQ dành cho các chatbot hay còn gọi là robot đối thoại. Kết quả cho thấy Cleverbot dường như có thể thực hiện các cuộc hội thoại như con người.
Trong bài kiểm tra Turing do nhà khoa học máy tính Anh Alan Turing phát minh trong những năm 1950, các chatbot tham gia trong các cuộc hội thoại gõ chữ với con người, và cố gắng để đánh lừa họ để họ nghĩ rằng chúng là con người. (Thậm chí, một số người đã vô tình trò chuyện với những người giả vờ là các chatbot.) Tại một cuộc thi Turing gần đây, Cleverbot đã khiến 59% những người đối thoại với nó nghĩ rằng nó là một con người.
Các lập trình viên đã làm thế nào để trang bị với kiến thức rất nhiều đàm thoại, ngữ cảnh và thực tế cho Cleverbot?
Cha đẻ của Cleverbot, Rollo Carpenter đã mang đến câu trả lời: Đơn giản đó là một nguồn tập hợp, giống như một tìm kiếm Wikipedia cho các cuộc hội thoại.
Evie, một hình đại diện của chatbot sử dụng phần mềm Cleverbot. (Livescience)
Kể từ khi xuất hiện trên mạng trong năm 1997, Cleverbot đã tham gia vào khoảng 65 triệu cuộc hội thoại với những người sử dụng Internet trên toàn thế giới, “chat” cho vui thông qua các trang web Cleverbot. Tương tự khi con người học được cách hành xử thích hợp từ hành động của các thành viên trong nhóm xã hội của mình, Cleverbot cũng “học” từ những cuộc đàm thoại. Nó lưu trữ tất cả trong một cơ sở dữ liệu lớn, và trong mỗi cuộc nói chuyện trong tương lai, nó trả lời các câu hỏi và ý kiến bắt chước theo những người trước đây đã nói chuyện với nó và có các câu hỏi hay câu chuyện tương tự.
Ví dụ, nếu bạn đã từng hỏi Cleverbot, “Khoẻ không?”, nó sẽ xem lại những lần nó đã hỏi hay được hỏi như vậy và chọn ra một phản ứng phù hợp. Vì nó đưa ra một câu trả lời đã được một người đã đánh máy nên cách thức câu chuyện diễn ra sẽ giống như con người (ít nhất là trên lý thuyết).
Chìa khóa thành công của Cleverbot là nó không phản ứng dựa hoàn toàn trên các dữ liệu của các cuộc hội thoại trước, mà nó theo dõi các từ và cụm từ đã đưa ra trong cuộc đàm thoại đã có. Như ông Carpenter giải thích “Cleverbot xem lại toàn bộ cuộc hội thoại và có thể có tới hàng chục nghìn những người đã trả lời câu hỏi “Khoẻ không?” và chọn ra câu nào trong số đó là câu trả lời thích hợp nhất cho cuộc đối thoại mới.”
Các phiên bản trực tuyến của Cleverbot tìm kiếm cơ sở dữ liệu của nó chỉ ba lần trước khi đưa ra một phản ứng. Nhưng phiên bản mới sử dụng trong cuộc thi Turing đã thực hiện 42 cuộc tìm kiếm cơ sở dữ liệu. “Đó là một sự vượt trội so với Cleverbot trực tuyến”, Carpenter cho biết.
Sự thiên tài của Carpenter là chỉ đơn giản áp dụng nguyên tắc lập trình cơ bản - cho phép Cleverbot phát triển ngày một thông minh hơn , giống như một con người dần trưởng thành.
Một trong số những câu hỏi đặt ra cho Cleverbot trong cuộc thi: “Làm thế nào để bạn thông minh hơn?”
Cleverbot: “Tôi không thực sự tin rằng người ta có thể “thông minh hơn”. Một người có thể trở nên hiểu biết hơn, chứ không thông minh hơn".
Tuần trước, Cleverbot, một chương trình trí tuệ nhân tạo chuyên trò chuyện, gây chú ý mạnh khi tham gia màn trình diễn xuất sắc trong bài kiểm tra Turing dành cho các chatbot. Kết quả khiến nhiều người kinh ngạc, bởi chương trình dường như có khả năng duy trì những cuộc hội thoại tự nhiên, gần với cách con người trao đổi hằng ngày. Thành công ấy đặt ra câu hỏi thú vị: bằng cách nào một phần mềm có thể tích lũy kiến thức về ngôn ngữ, ngữ cảnh, thói quen giao tiếp và vô số chuyện đời thường?
Bài kiểm tra Turing do nhà khoa học máy tính người Anh Alan Turing đề xuất từ những năm 1950, nhằm xem máy móc có thể khiến con người tin rằng chúng cũng là người hay không. Trong cuộc thử nghiệm, người tham gia trò chuyện bằng cách gõ chữ với chatbot, đồng thời cố gắng nhận ra phía bên kia là phần mềm hay một người thật. Trớ trêu, một số người từng vô tình trò chuyện với những người giả làm chatbot, cho thấy việc phân biệt hai phía đôi khi không hề đơn giản.
Tại một cuộc thi Turing gần đây, Cleverbot khiến 59% những người đối thoại tin rằng họ đang trò chuyện với một con người, con số đủ tạo nên nhiều bàn luận. Tuy nhiên, chương trình không suy nghĩ và trải nghiệm thế giới theo cách con người vẫn làm, mà chủ yếu tìm kiếm những phản hồi phù hợp trong kho dữ liệu khổng lồ. Cách vận hành này tạo cảm giác tự nhiên, vì câu trả lời được lựa chọn vốn từng do con người gõ ra trong các cuộc trò chuyện trước đó.
Cha đẻ Cleverbot, Rollo Carpenter, mô tả nền tảng của chương trình như một nguồn tập hợp dành cho hội thoại, có thể hình dung gần giống một Wikipedia chuyên lưu trữ cách con người trò chuyện. Kể từ khi xuất hiện trên mạng năm 1997, Cleverbot đã tham gia khoảng 65 triệu cuộc hội thoại với người dùng Internet trên toàn thế giới, phần lớn nhằm mục đích giải trí. Mỗi cuộc trò chuyện mới vì thế không chỉ kết thúc ở màn hình, mà còn góp phần bổ sung thêm vật liệu cho những lần phản hồi về sau.
Con người học cách ứng xử phù hợp bằng cách quan sát thành viên trong nhóm xã hội, còn Cleverbot học từ những cuộc hội thoại đã được lưu lại trong cơ sở dữ liệu lớn của mình. Khi nhận câu hỏi hoặc ý kiến mới, chương trình tìm những tình huống tương tự, sau đó bắt chước các phản hồi từng xuất hiện trong những cuộc trao đổi trước. Nếu người dùng hỏi “Khoẻ không?”, Cleverbot sẽ xem xét những lần câu hỏi ấy từng được đặt ra hoặc trả lời, rồi chọn một đáp án được xem là phù hợp.
Điểm đáng chú ý nằm ở việc Cleverbot không chỉ phản ứng dựa trên một câu trả lời cũ tách biệt, mà còn theo dõi các từ ngữ và cụm từ xuất hiện trong toàn bộ cuộc trò chuyện. Theo Carpenter, chương trình có thể xem lại hàng chục nghìn phản hồi từng dành cho câu hỏi “Khoẻ không?”, rồi lựa chọn câu thích hợp nhất với diễn biến của cuộc đối thoại mới. Nhờ vậy, mạch trao đổi có vẻ linh hoạt hơn, dù phía sau vẫn là quá trình truy xuất, so sánh và lựa chọn từ dữ liệu đã tích lũy.
Các phiên bản Cleverbot trực tuyến trước đây chỉ tìm kiếm trong cơ sở dữ liệu khoảng ba lần trước khi đưa ra phản hồi, giới hạn khiến khả năng chọn lựa chưa thật sự phong phú. Phiên bản mới được sử dụng tại cuộc thi Turing đã thực hiện tới 42 lần tìm kiếm cơ sở dữ liệu, tạo khác biệt lớn so với công cụ trực tuyến thông thường. Carpenter đánh giá đây là một bước vượt trội, bởi nhiều lượt truy vấn giúp chương trình xem xét rộng hơn các ngữ cảnh trước khi quyết định câu trả lời.
Điểm đặc biệt trong cách xây dựng Cleverbot nằm ở việc áp dụng một nguyên tắc lập trình cơ bản, cho phép chương trình dần phát triển thông qua dữ liệu, tương tự hình ảnh con người trưởng thành qua trải nghiệm. Khi được hỏi “Làm thế nào để bạn thông minh hơn?”, Cleverbot trả lời rằng nó không thực sự tin con người có thể “thông minh hơn”, mà chỉ có thể trở nên hiểu biết hơn. Câu trả lời ấy vừa gây bất ngờ vừa cho thấy sức mạnh của một hệ thống biết tìm đúng lời đáp, dù sự thông minh biểu hiện vẫn khác xa tư duy và nhận thức của con người.
