Máy tính mới biết chẩn đoán bệnh

Siêu máy tính Watson của IBM, từng nổi tiếng nhờ chiến thắng trong cuộc thi kiến thức trên chương trình truyền hình Jeopardy, đang bước vào một lĩnh vực thiết thực hơn: hỗ trợ chẩn đoán bệnh và lựa chọn điều trị. WellPoint Inc, một trong những công ty bảo hiểm lớn nhất nước Mỹ, khai thác công nghệ này để xây dựng hệ thống có khả năng phân tích thông tin y tế nhanh chóng, phục vụ bác sĩ và bệnh nhân. Phiên bản Watson mới của WellPoint gồm 34,2 triệu bộ phận, kết hợp tốc độ xử lý rất nhanh với kho dữ liệu chăm sóc sức khỏe phong phú, đồng thời kết nối vào hệ thống thông tin bệnh nhân hiện có. Hệ thống không chỉ đọc dữ liệu, mà còn đối chiếu nhiều nguồn để đề xuất phương pháp điều trị hoặc loại thuốc phù hợp với từng trường hợp bệnh cụ thể. Manoj Saxena, tổng giám đốc bộ phận theo dõi máy tính của IBM, cho biết hệ thống đã đưa những ý tưởng đầy tham vọng về ứng dụng Watson vào thực tế chăm sóc sức khỏe. Theo Lori Beer, Phó chủ tịch điều hành của WellPoint tại Indianapolis, công nghệ mới có thể tạo ra thay đổi lớn trong cách ngành y tế tiếp cận thông tin và hỗ trợ quyết định. Các ứng dụng của WellPoint sẽ tổng hợp dữ liệu từ biểu đồ bệnh nhân, hồ sơ điện tử do bác sĩ và bệnh viện lưu giữ, cùng lịch sử dùng thuốc và điều trị do công ty bảo hiểm quản lý. Nguồn dữ liệu thứ ba là thư viện khổng lồ gồm sách giáo khoa và tạp chí y khoa mà Watson có thể truy cập, giúp hệ thống đặt thông tin của từng bệnh nhân trong bối cảnh kiến thức rộng hơn. Sau khi tiếp nhận dữ liệu, máy tính sẽ sàng lọc, so sánh và xử lý toàn bộ thông tin trong thời gian rất ngắn, thay vì buộc con người tìm kiếm thủ công qua nhiều hồ sơ khác nhau. Kết quả trả về có thể gồm những chẩn đoán tiềm năng hoặc phương pháp điều trị, được xếp hạng theo mức độ tin cậy mà hệ thống đánh giá cho từng câu trả lời. Điểm đáng chú ý là Watson không chỉ đưa ra kết luận, mà còn cung cấp căn cứ phía sau, giúp người sử dụng hiểu vì sao một chẩn đoán hoặc lựa chọn điều trị được đề xuất. Tiến sĩ Sam Nussbaum, Trưởng phòng Y tế của WellPoint, cho biết hệ thống có khả năng cung cấp toàn bộ thông tin cần thiết trong vòng ba giây. Những thông tin đó được cập nhật, dựa trên cơ sở khoa học và hướng tới nhu cầu chăm sóc y tế của bệnh nhân tại đúng thời điểm căn bệnh được đánh giá. Tốc độ này đặc biệt hữu ích trong những tình huống bác sĩ phải xử lý nhiều dữ liệu, đồng thời cần cân nhắc nhanh giữa các khả năng chẩn đoán và phương án điều trị. Các chuyên gia cho rằng ứng dụng của WellPoint có thể được truy cập bằng máy tính thông thường hoặc thiết bị cầm tay, mở rộng khả năng sử dụng ngoài những phòng máy chuyên dụng. Nhờ đó, công cụ có thể hỗ trợ nhiều môi trường khác nhau, từ cơ sở y tế đến trung tâm ung thư, trường học hoặc các khoa chuyên môn trong bệnh viện. Tuy nhiên, sự xuất hiện của máy tính trong quy trình bảo hiểm cũng dễ khiến bệnh nhân lo ngại rằng Watson sẽ bị dùng để từ chối quyền lợi hoặc hạn chế điều trị. WellPoint khẳng định mục tiêu của hệ thống là cung cấp thêm một công cụ giúp chẩn đoán tốt hơn, thay vì sử dụng công nghệ nhằm phủ nhận những quyền lợi bảo hiểm chính đáng. Theo kế hoạch, chương trình thí điểm sẽ được triển khai vào đầu năm tiếp theo tại một số trung tâm ung thư, cơ sở y tế học đường và khoa ung thư thuộc bệnh viện. Việc thử nghiệm trong các môi trường này cho phép WellPoint đánh giá cách Watson hỗ trợ chuyên gia, đồng thời kiểm tra khả năng xử lý những nhu cầu chăm sóc rất khác nhau. WellPoint hiện là công ty bảo hiểm sức khỏe lớn nhất của Mỹ, hoạt động tại 14 tiểu bang, trong đó có hai bang đông dân là New York và California. Quy mô hoạt động rộng khiến công ty sở hữu lượng dữ liệu lớn, đồng thời tạo điều kiện để một hệ thống phân tích tự động phát huy giá trị trong nhiều tình huống. Manoj Saxena nhận định Watson có thể tiếp tục được phát triển bên ngoài lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, với những ứng dụng tiềm năng trong dịch vụ tài chính và an toàn công cộng. Từ một siêu máy tính nổi tiếng trên sân khấu Jeopardy, Watson đang được thử nghiệm như trợ lý phân tích thông tin, mở ra hướng ứng dụng mới cho công nghệ máy tính trong đời sống.