
Mẹ mất khi Thảo Hòa chưa đầy 2 tuổi. Từ đó đến nay, chị em Thảo Hòa lớn lên trong tình thương của mọi người, nhờ tiền trợ cấp thương binh của bà nội - Ảnh: ĐỨC TRONG
Hòa vừa trở thành tân sinh viên Trường cao đẳng Công nghệ TP.HCM - ngành truyền thông đa phương tiện. Mới chân ướt chân ráo vào TP.HCM học, Thảo Hòa phải tất bật tìm việc làm thêm.
Cái chết thảm của mẹ và thế giới hỗn loạn của cha
Chúng tôi tìm đến căn nhà cấp 4 của gia đình Thảo Hòa ở thôn Thuận Phong, xã Hồng Sơn. Giữa trưa trời nắng gắt, người đàn ông từ bên trong bất thình lình mang đủ thứ đồ đạc ra giữa hiên để may vá bao tải, đẩy xe cát, miệng không ngớt lời "Nhà đang ngập nước!".

Ông Lương Cao Sơn (48 tuổi, xã Hồng Sơn, tỉnh Lâm Đồng) - cha của nữ sinh Thảo Hòa - đang mắc bệnh - Ảnh: ĐỨC TRONG
Càng vào sâu trong nhà, đồ đạc ông bày khắp nền. Ông là Lương Cao Sơn, năm nay 48 tuổi, đang mắc bệnh tâm thần - cha của Thảo Hòa. Nhìn những hành động của cha mình, đôi mắt đượm buồn nhưng vẫn cố mạnh mẽ của Thảo Hòa như chứng tỏ việc ấy quá đỗi bình thường cho mọi người đỡ phiền ngại.
Nhớ lại chuyện đời của em ruột mình, ông Lương Minh Thuận kể hồi nhỏ ông Sơn thư sinh, từng là thợ cắt tóc, tham gia chi đoàn ở quê nhà. "Khoảng năm lên 17 tuổi, em tôi mới xuất hiện triệu chứng tâm thần, gia đình tìm mọi cách chữa trị. Có giai đoạn nặng, gia đình phải đưa vào Biên Hòa cách ly điều trị lâu dài. Sau đó về trung tâm bảo trợ xã hội của tỉnh ở", ông Thuận nhớ lại.
May sao sau đó có giai đoạn hết bệnh, ông Sơn cưới vợ, dựng nhà, sinh hai cô con gái, trong đó Thảo Hòa là út. Rồi bệnh tình ông cứ tái phát khiến vợ và chị em Thảo Hòa phải qua nhà nội tá túc. Căn nhà của gia đình nhỏ thành "thế giới riêng" cho ông Sơn lục lọi, lắt xắt ngày lẫn đêm.

Tặng 50 triệu cho nam sinh thiếu tình cha, làm thêm ở quán ăn, đậu thủ khoa ngành Công nghệ thông tinĐỌC NGAY
"Một hôm, mẹ của Thảo Hòa nói đưa hai cháu quay lại nhà bên đó ngủ cho đỡ nhớ nhà. Ai cũng nghĩ là bình thường. Nhưng sáng hôm sau, tai ương ập xuống. Linh cảm chuyện chẳng lành, mọi người phá cửa vào thì tá hỏa nhìn hai vợ chồng nằm bất động trong nhà. Thảo Hòa chưa đầy 2 tuổi, ngơ ngác", ông Thuận cay mắt, kể lại.
Hôm ấy, mẹ của Thảo Hòa đi mãi. Còn ông Sơn được đưa đi bệnh viện cứu sống. Hai chị em Thảo Hòa từ ấy lớn lên trong tình thương của cô dì chú bác hai bên, sống nhờ vào tiền chu cấp thương binh của bà nội.
Tự ti nhưng không bỏ học, làm thêm cách 30km, giấy khen dán cùng ảnh cha mẹ

Ký ức về mẹ của mình là bức ảnh cưới bên cạnh những giấy khen 12 năm đèn sách của Thảo Hòa - Ảnh: ĐỨC TRONG
Trong căn nhà cấp 4 ấy, quý giá nhất vẫn là những tấm giấy khen dán cùng vách tường với bức ảnh cưới của cha mẹ Thảo Hòa.
Khi mẹ ra đi, Hòa mới còn ú ớ tập nói. Ký ức về mẹ là bức ảnh cưới quý giá ấy. Vội quẹt tay chùi bức ảnh cưới ố màu theo thời gian, Thảo Hòa giàn giụa nước mắt rồi thốt lên: "Cha mẹ đẹp đôi quá".
Năm nay Thảo Hòa đã là tân sinh viên. Đối với người khác vào trường cao đẳng có thể như chuyện bình thường, nhưng với Hòa, để đến được đây đã biết bao lần Hòa muốn bỏ học.
May sao Hòa vẫn kiên trì thay vì bỏ cuộc. 12 năm cắp sách đến trường, Hòa luôn là học sinh giỏi, giấy khen dán kín tường nhà. Tâm sự về quãng thời gian trước đây, Thảo Hòa cũng không nghĩ mình lại vượt qua nghịch cảnh.
"Bước vô độ tuổi dậy thì, tôi bắt đầu nặng nề hình dung lại gia đình mình. Thấy cha như vậy, tôi tự ti với bạn bè lắm. Nói thật, có lúc tôi muốn bỏ học thôi. Nhưng tôi nghĩ lại thấy mình cứ buồn tủi như thế để được gì, sao không mạnh mẽ hơn?! Và tôi suy nghĩ tới lui, thấy chỉ có con đường ăn học mới thay đổi được chính bản thân mình", Hòa tâm sự.

Dù gia cảnh khó khăn nhưng nữ sinh Lương Thị Thảo Hòa ở xã Hồng Sơn, tỉnh Lâm Đồng vẫn không từ bỏ con đường học hành, luôn đạt thành tích cao - Ảnh: ĐỨC TRONG
Thảo Hòa quyết tâm phải kiếm tiền để được đi học bằng mọi giá, không được đầu hàng số phận. Những ngày hè năm cấp 3, Thảo Hòa một mình chạy xe gần 30km từ nhà vào trung tâm Phan Thiết làm thêm từ sáng đến khuya, dành tiền chuẩn bị cho năm học mới. Những lúc bà nội bệnh, Thảo Hòa cũng giành luôn việc chăm nom.
Cái tên Thảo Hòa gắn liền với chính cuộc đời của nữ tân sinh viên này. Vừa hiếu thảo với cha mẹ, ông bà, vừa gắng gượng cân bằng lại những mất mát cho bản thân.
Cô Võ Thị Ngọc Vân - giáo viên chủ nhiệm Thảo Hòa năm lớp 12, Trường THPT Nguyễn Văn Linh - nhìn nhận cô học trò của mình đầy bản lĩnh.
"Thoạt đầu tại trường lớp, không ai biết được thân phận của em chịu mất mát như vậy. Khuôn mặt em luôn cười tươi để khỏa lấp thiệt thòi phía sau. Em còn năng nổ trong hoạt động Đoàn, hầu như cân bằng được mọi thứ, chững chạc hơn độ tuổi của mình", cô Vân nhận xét.

Bây giờ, Thảo Hòa trở thành tân sinh viên trường cao đẳng, thắp nén nhang cảm ơn đấng sinh thành - Ảnh: ĐỨC TRONG
"Thưa mẹ, con vào thành phố với chị Hai"
Thắp nén nhang trước bàn thờ mẹ, Thảo Hòa thầm cảm ơn đấng sinh thành và xin phép được vào thành phố cùng với chị Hai để viết tiếp ước mơ của mình. Thảo Hòa cũng không quên lo lắng, xót thương cha đang mang trong mình căn bệnh đâu ai mong muốn.
Trong hành trang vào thành phố, Thảo Hòa mang theo giấy chứng nhận hộ nghèo để hy vọng xin việc làm thêm. Vì Hòa biết, cuộc sống nơi giảng đường còn gặp nhiều chông gai. Dòng thư ngắn ngủi Thảo Hòa đã gửi đến báo Tuổi Trẻ đăng ký học bổng "Tiếp sức đến trường" với hy vọng bản thân bớt tự ti, có thêm động lực viết tiếp ước mơ vào giảng đường, vươn lên từ gia cảnh ngặt nghèo.
Năm 2026, chương trình Tiếp sức đến trường dự kiến trao 1.200 suất học bổng với tổng kinh phí hơn 20 tỉ đồng (chưa bao gồm chi phí tổ chức, quà lưu niệm, dụng cụ học tập cho tân sinh viên…) từ sự đóng góp của nhiều doanh nghiệp, nhà hảo tâm, bạn đọc báo Tuổi Trẻ. Mỗi suất học bổng là 15 triệu đồng dành cho tân sinh viên khó khăn; và 25 suất học bổng đặc biệt dành cho tân sinh viên xuất sắc (mỗi suất 50 triệu đồng/4 năm).

Mồ côi cha, mang khuyết tật, nhiều ngày trong năm học Huỳnh Ngọc Thụy Trâm xin nghỉ ở nhà cùng mẹ xếp giấy cúng kiếm từng đồng vì quá nghèo. Giờ đây, cô gái Quảng Ngãi đã bước chân vào giảng đường Trường Y dược Đại học Đà Nẵng.