Mệt mỏi dù ngủ đủ giấc: Khi nào cần cảnh giác với ung thư?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Mệt mỏi kéo dài dù đã ngủ đủ giấc là tình trạng không nên xem nhẹ, đặc biệt khi cảm giác mệt mỏi không cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Trong một số trường hợp, mệt mỏi dai dẳng có thể do ung thư.

Vì sao ung thư lại khiến cơ thể mệt mỏi kéo dài?

Mệt mỏi là một trong những triệu chứng thường gặp ở người mắc ung thư. Đáng chú ý, tình trạng mệt mỏi đôi khi xuất hiện trước khi người bệnh nhận thấy những biểu hiện bất thường khác, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).

Khác với cảm giác buồn ngủ thông thường, mệt mỏi do ung thư thường khiến người bệnh kiệt sức về thể chất, tinh thần hoặc cảm xúc. Họ có thể thấy thiếu năng lượng ngay sau khi thức dậy, khó tập trung, giảm khả năng làm việc và không cảm thấy khỏe hơn dù đã ngủ hoặc nghỉ ngơi.

Có nhiều nguyên nhân khiến ung thư gây mệt mỏi. Trước hết, các tế bào ung thư làm biến đổi cách cơ thể sử dụng chất dinh dưỡng và chuyển hóa năng lượng. Bên cạnh đó, ung thư còn kích hoạt phản ứng viêm kéo dài. Hệ miễn dịch giải phóng chất cytokine, làm thay đổi hoạt động của nhiều cơ quan, đồng thời ảnh hưởng đến giấc ngủ và mức năng lượng của cơ thể.

Một nguyên nhân khác là thiếu máu. Một số loại ung thư ảnh hưởng đến tủy xương hoặc gây chảy máu kéo dài, khiến số lượng hồng cầu hoặc nồng độ hemoglobin giảm, bác sĩ Dana Angelini, chuyên khoa huyết học và ung thư học tại trung tâm y tế phi lợi nhuận Cleveland Clinic (Mỹ), cho biết.

Những dấu hiệu kèm mệt mỏi có thể cảnh báo ung thư

Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS), mệt mỏi không giảm sau khi nghỉ ngơi là một trong những biểu hiện thường gặp ở người mắc ung thư. Người mắc không được chủ quan nếu mệt mỏi kèm các dấu hiệu như sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt kéo dài hoặc đổ mồ hôi ban đêm, xuất hiện khối u hoặc hạch bất thường, đau dai dẳng không rõ nguyên nhân hay chảy máu bất thường.

Khi nào cần đi khám ngay?

Không phải cứ mệt mỏi sau khi ngủ đủ giấc là phải lo ngại ung thư. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài vài tuần mà không xác định được nguyên nhân, người bệnh nên đi khám, đặc biệt khi mức độ mệt mỏi ngày càng tăng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), người trưởng thành nên gặp bác sĩ nếu cảm thấy mệt mỏi trong vài tuần mà không rõ lý do, tình trạng không cải thiện hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống thường ngày.

Một dấu hiệu đáng lưu ý là khả năng hoạt động suy giảm rõ rệt. Chẳng hạn, trước đây một người có thể đi bộ, làm việc nhà hoặc leo cầu thang bình thường nhưng gần đây lại dễ mệt khi thực hiện những hoạt động nhẹ, theo Medical News Today.

Mệt mỏi kéo dài dù đã ngủ đủ giấc là triệu chứng không nên xem nhẹ, đặc biệt khi trạng thái kiệt sức không thuyên giảm sau thời gian nghỉ ngơi. Theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh), biểu hiện này đôi khi xuất hiện trước khi người bệnh nhận thấy các dấu hiệu bất thường khác. Khác với cảm giác buồn ngủ thông thường, tình trạng mệt mỏi do ung thư gây suy kiệt cả về thể chất lẫn tinh thần ngay sau khi thức dậy. Về mặt bệnh học, các khối u ác tính làm biến đổi quá trình chuyển hóa năng lượng và kích hoạt phản ứng viêm kéo dài thông qua việc giải phóng cytokine. Bác sĩ Dana Angelini từ Cleveland Clinic (Mỹ) cho biết một số bệnh ung thư còn gây thiếu máu do ảnh hưởng tủy xương hoặc làm chảy máu kéo dài, trực tiếp làm sụt giảm hồng cầu và hemoglobin. Sự suy giảm nguồn năng lượng sinh học này khiến cơ thể mất khả năng tự phục hồi bằng các giấc ngủ thông thường. Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS) khuyến cáo người dân cần đặc biệt cảnh giác nếu tình trạng suy kiệt đi kèm sốt kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm, sụt cân hoặc xuất hiện hạch và các cơn đau bất thường. Bên cạnh đó, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) lưu ý người bệnh nên đến cơ sở y tế thăm khám nếu mệt mỏi vô cớ kéo dài nhiều tuần và làm suy giảm nghiêm trọng khả năng thực hiện các hoạt động thể lực nhẹ thường nhật.