Mở rộng không gian hợp tác, tạo động lực phát triển, nâng tầm vị thế Việt Nam

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Đan Mạch, thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ từ ngày 19 đến 24/10/2026 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam mở ra những triển vọng hợp tác quan trọng. Các cuộc trao đổi cấp cao và những thỏa thuận đạt được thể hiện sự gắn kết ngày càng sâu sắc giữa hoạt động đối ngoại và yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ và phát triển bền vững của đất nước.

Củng cố nền tảng chính trị, thúc đẩy các lĩnh vực hợp tác chiến lược

Tại Đan Mạch, chuyến thăm diễn ra đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, đánh dấu bước phát triển mới của mối quan hệ đã trải qua quá trình chuyển đổi từ hỗ trợ phát triển sang hợp tác bình đẳng, cùng có lợi. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có các cuộc hội kiến với Nhà vua Frederik X, Chủ tịch Quốc hội Henrik Frandsen và hội đàm với Thủ tướng Mette Frederiksen, khẳng định sự tin cậy chính trị, tạo cơ sở thống nhất những định hướng hợp tác lâu dài.

Kết quả nổi bật là hai bên thông qua Tuyên bố chung thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện, kế thừa và phát triển các khuôn khổ Đối tác toàn diện năm 2013 và Đối tác chiến lược xanh năm 2023. Bước nâng cấp này tạo nền tảng chính trị rộng hơn để kết nối những lĩnh vực hợp tác hiện có với các ưu tiên phát triển mới. Chuyển đổi năng lượng, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong quan hệ song phương.

Đáng chú ý, hai bên nhất trí đưa khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực hợp tác mới; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học, y sinh và công nghệ số. Việc tăng cường kết nối giữa trường đại học, viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp cho thấy hợp tác đang hướng sâu hơn vào phát triển tri thức và nguồn nhân lực.

Trong chặng thăm EU, các cuộc trao đổi ngày 22/10 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tập trung làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện được thiết lập từ tháng 1/2026. Trọng tâm là thúc đẩy thực thi đầy đủ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA) và tăng cường đầu tư thông qua sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu, Quan hệ đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng.

Hai bên cũng nhất trí hướng tới phát triển hợp tác về nguyên liệu thô thiết yếu, tiếp tục mở rộng hợp tác công nghệ, giáo dục, hạ tầng chiến lược, kinh tế tuần hoàn và kinh tế biển xanh. Nội dung làm việc thể hiện tầm bao quát của quan hệ Việt Nam – EU, kết nối lợi ích kinh tế với yêu cầu ổn định, an ninh và phát triển lâu dài.

Tại Bỉ, cuộc hội đàm giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Bart De Wever ngày 23/10 xác định những hướng hợp tác phù hợp với thế mạnh và nhu cầu của mỗi nước. Hai bên thống nhất thúc đẩy các dự án về cảng biển, logistics thông minh, năng lượng xanh, khu công nghiệp sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao; mở rộng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, dược phẩm, y tế và chip bán dẫn. Đồng thời, hai nước tăng cường trao đổi cấp cao, kết nối giữa Chính phủ Liên bang, các vùng của Bỉ và các bộ, ngành, địa phương của Việt Nam, hướng tới nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược vào thời điểm thích hợp.

Các kết quả có sự bổ trợ rõ nét: hợp tác song phương tạo điều kiện phát triển những lĩnh vực cụ thể, trong khi quan hệ với EU mở rộng khả năng kết nối thị trường, nguồn lực và các chương trình hợp tác quy mô lớn. Sự liên thông đó làm tăng ý nghĩa thực chất của chuyến thăm.

Chuyển nguồn lực đối ngoại thành năng lực phát triển và vị thế quốc gia

Với chương trình làm việc dày đặc, phong phú, kết hợp các cuộc hội đàm, hội kiến cấp cao với đối thoại chính sách, kết nối doanh nghiệp, tiếp xúc với giới học thuật và giao lưu nhân dân, chuyến thăm châu Âu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện cách tiếp cận toàn diện trong thúc đẩy quan hệ với các đối tác châu Âu. Từ nâng cấp khuôn khổ quan hệ đến xác định những ưu tiên hợp tác và trao các văn kiện cụ thể, kết quả chuyến thăm cho thấy sự gắn kết giữa tin cậy chính trị và lợi ích phát triển. Những kết quả ấy tạo nền tảng để Việt Nam mở rộng nguồn lực cho tăng trưởng, nâng cao năng lực tự chủ và đóng góp tích cực hơn vào hợp tác khu vực, quốc tế.

Trước hết, kết quả chuyến thăm góp phần mở rộng lựa chọn hợp tác trong bối cảnh đất nước ta cần huy động những nguồn lực mới cho phát triển. Quan hệ sâu sắc hơn với các đối tác châu Âu tạo thêm điều kiện tiếp cận vốn, công nghệ, thị trường và kinh nghiệm quản trị. Khi các mối liên kết được đa dạng hóa, nền kinh tế có thể nâng cao khả năng thích ứng trước biến động bên ngoài, giảm rủi ro từ sự phụ thuộc quá lớn vào một số thị trường hoặc nguồn cung.

Vấn đề đặt ra hiện nay nằm ở khả năng tham gia của các doanh nghiệp trong nước. Thu hút đầu tư cần gắn với phát triển các nhà cung ứng Việt Nam, đào tạo kỹ sư, chuyên gia và mở rộng liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở nghiên cứu. Năng lực tiếp nhận, làm chủ và cải tiến công nghệ sẽ quyết định mức độ đóng góp của hợp tác quốc tế đối với sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Một ý nghĩa quan trọng khác là khả năng hỗ trợ giải quyết các điểm nghẽn về năng lượng, hạ tầng và chi phí sản xuất. Hợp tác chuyển đổi xanh, cảng biển, logistics và khu công nghiệp sinh thái có thể tạo ra những tác động bổ trợ. Năng lượng ổn định giúp duy trì sản xuất; kết nối vận tải hiệu quả giảm chi phí lưu thông; sử dụng tài nguyên hợp lý nâng cao hiệu quả đầu tư. Đây là những điều kiện trực tiếp ảnh hưởng đến năng lực mở rộng hoạt động của doanh nghiệp.

Đồng thời, tiếp cận công nghệ sạch và phương thức quản trị tiên tiến giúp doanh nghiệp trong nước thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thị trường quốc tế. Nếu được triển khai phù hợp, chuyển đổi xanh có thể trở thành quá trình nâng cấp sản xuất, thúc đẩy đổi mới và tạo việc làm có chất lượng. Lợi ích phát triển khi đó được thể hiện đồng thời ở hiệu quả kinh tế, khả năng bảo vệ môi trường và chất lượng cuộc sống của người dân.

Ở góc độ đối ngoại, chuyến thăm góp phần củng cố hình ảnh Việt Nam là đối tác tin cậy, chủ động hội nhập và có trách nhiệm trên trường quốc tế. Việc các đối tác cùng Việt Nam xác lập những chương trình hợp tác dài hạn cho thấy sự coi trọng tiềm năng phát triển và vai trò của đất nước ta. Nền tảng quan hệ được mở rộng cũng tạo thêm điều kiện để Việt Nam tham gia trao đổi, phối hợp xử lý những vấn đề có ảnh hưởng đến lợi ích chung.

Vai trò ấy còn được thể hiện qua khả năng kết nối ASEAN với EU. Với quan hệ hợp tác ngày càng sâu rộng với các đối tác châu Âu, Việt Nam có điều kiện đóng góp vào việc thúc đẩy hiểu biết, tìm kiếm lợi ích tương đồng và phát triển các sáng kiến liên khu vực.

Để phát huy các kết quả đạt được, nhiệm vụ tiếp theo là cụ thể hóa đồng thuận cấp cao thành chương trình hành động có trọng tâm, tiến độ và nguồn lực rõ ràng. Mỗi thỏa thuận cần được theo dõi phù hợp với tính chất riêng; các biên bản ghi nhớ cần tiếp tục được đánh giá về khả năng triển khai, hiệu quả và điều kiện thực hiện. Cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng nhân lực và năng lực quản lý trong nước là những yếu tố quyết định.

Giá trị của những kết quả đạt được sẽ được thể hiện qua các dự án mang lại lợi ích thiết thực, công nghệ được ứng dụng vào sản xuất, doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh và người dân có thêm cơ hội phát triển. Khi các nguồn lực hợp tác được chuyển hóa thành năng lực nội sinh, hoạt động đối ngoại sẽ đóng góp thiết thực vào tăng trưởng bền vững, củng cố tự chủ và nâng tầm vị thế Việt Nam.

Tác giả: TS. Phạm Ngọc Hùng có hơn 10 năm học tập tại Liên bang Nga, vào tháng 10/2018 bảo vệ thành công luận án tiến sĩ cấp quốc gia chuyên ngành Chính trị học; ông từng công tác tại Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản và hiện công tác tại Ban Tổ chức Trung ương.

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!