Mọi cuộc gọi di động đều có thể bị nghe lén

Hai chuyên gia bảo mật Karsten Nohl và Sylvain Munaut vừa trình diễn một thủ thuật cho phép đột nhập vào bất cứ mạng di động GSM nào trên thế giới để nghe lén cuộc gọi. Phát hiện này cho thấy cuộc gọi di động không chỉ có nguy cơ bị nghe trộm, mà thiết bị liên quan còn có thể bị can thiệp và kiểm soát. Điều đáng lo nằm ở chỗ phương thức tấn công mới được giới thiệu khá dễ thực hiện, không còn phụ thuộc vào những phần mềm đắt tiền hoặc hệ thống chuyên dụng phức tạp như trước. Theo hai nhà nghiên cứu, mọi mạng di động sử dụng công nghệ GSM đều cùng tồn tại lỗ hổng bảo mật tương tự, bất kể mạng đó được vận hành tại quốc gia nào. GSM, thường được biết đến như mạng di động 2G, từng giữ vai trò nền tảng trong quá trình phổ cập điện thoại di động trên toàn cầu. Vì vậy, phạm vi ảnh hưởng tiềm tàng của phát hiện này rất rộng, đặc biệt khi hàng tỷ thuê bao vẫn đang sử dụng những mạng có công nghệ nói trên. Để chứng minh tuyên bố, Karsten Nohl và Sylvain Munaut thực hiện một màn trình diễn tại Đại hội Câu lạc bộ các chuyên gia máy tính, tổ chức ở thủ đô Berlin của Đức. Hai chuyên gia mô phỏng đầy đủ quy trình tấn công, bắt đầu từ việc xác định vị trí một chiếc điện thoại cụ thể trong khu vực. Sau đó, họ đánh cắp định danh của thiết bị và chiếm quyền kiểm soát luồng trao đổi dữ liệu giữa điện thoại với trạm thu phát sóng. Khi đã kiểm soát được kênh liên lạc, kẻ tấn công có thể tiếp tục thực hiện nhiều hành vi nguy hiểm đối với chủ thuê bao và thiết bị của họ. Những hành vi này bao gồm nghe lén cuộc gọi, đánh cắp dữ liệu trao đổi, thậm chí kiểm soát hoàn toàn thiết bị của người khác. Màn trình diễn khiến nguy cơ bảo mật trở nên dễ hình dung hơn, bởi cuộc tấn công không còn chỉ là giả thuyết kỹ thuật trong phòng nghiên cứu. Công cụ được hai chuyên gia sử dụng là Kraken, một phần mềm mã nguồn mở, thay vì bộ thiết bị độc quyền có chi phí cao thường xuất hiện trong các cuộc thử nghiệm trước đây. Việc sử dụng phần mềm mở khiến rào cản kỹ thuật và tài chính đối với những người muốn nghiên cứu, tái hiện hoặc khai thác lỗ hổng giảm xuống đáng kể. Tuy nhiên, nguồn gốc mã nguồn mở không tự động biến công cụ thành an toàn, bởi khả năng phân tích tín hiệu vẫn có thể bị lợi dụng cho mục đích xấu. Trả lời phỏng vấn của hãng tin BBC, chuyên gia Karsten Nohl cho biết nhóm nghiên cứu đã tạo được một con đường nối tới số thuê bao của người dùng. Từ điểm kết nối đó, họ có thể tìm thấy mục tiêu và nghe toàn bộ những cuộc gọi được thực hiện bằng thuê bao tương ứng. Phát biểu này nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của lỗ hổng, khi vấn đề không chỉ dừng ở việc nhận diện vị trí hoặc đánh cắp một mã định danh. Trước màn trình diễn tại Berlin, một chuyên gia bảo mật khác từng chứng minh khả năng nghe lén cuộc gọi trên mạng GSM tại Đại hội hacker thế giới DefCon, tổ chức ở Las Vegas, Mỹ, hồi tháng 8 năm 2010. Cuộc tấn công khi đó cần đến IMSI catcher, một thiết bị kết hợp phần mềm chuyên dụng có giá lên tới 1.500 USD. IMSI catcher giả làm trạm thu phát sóng di động, thu hút điện thoại ở gần, sau đó chuyển lời thoại tới phần mềm chạy trên Internet để lưu lại. So với cách tiếp cận cần thiết bị chuyên dụng trước đây, phương pháp được Karsten Nohl và Sylvain Munaut trình diễn cho thấy nguy cơ đã trở nên dễ tiếp cận hơn. Chris, người từng thực hiện cuộc tấn công tại DefCon, nhận xét mạng GSM đang bộc lộ nhiều lỗ hổng bảo mật, còn khách hàng là nhóm chịu thiệt hại trực tiếp. Theo Hiệp hội di động GSM, thế giới khi đó có hơn 4 tỷ thuê bao di động sử dụng các mạng GSM.