Mỗi ngành chỉ xét tuyển 1 phương thức là 'quá khó' và hạn chế cơ hội trúng tuyển?

Chiều 21-9, tại Trường đại học Thủy lợi, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tọa đàm xin ý kiến cho dự thảo thông tư sửa đổi một số quy định về giáo dục đại học.

Tại tọa đàm, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - cho biết theo nội dung dự thảo, dự kiến từ năm 2027, trường đại học sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh và mỗi ngành đào tạo, chương trình đào tạo sử dụng 3 phương thức tuyển sinh áp dụng từ năm 2027 và 1 phương thức áp dụng từ năm 2028, không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Dự thảo đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung để đảm bảo công bằng trong xét tuyển đại học.

Lý do bỏ việc cộng điểm để tạo sự bình đẳng trong tuyển sinh.

Trường đại học đề xuất tối thiểu 2 phương thức xét tuyển mỗi ngành

Chia sẻ tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Hòa - Trưởng Phòng Truyền thông - Tuyển sinh, Trường đại học Giao thông vận tải - cho biết ủng hộ lộ trình giảm số lượng phương thức xét tuyển đối với các ngành, chương trình đào tạo.

Tuy nhiên nhà trường còn băn khoăn ở việc nếu năm 2028, mỗi ngành/chương trình đào tạo chỉ được xét tuyển duy nhất 1 phương thức tuyển sinh sẽ có thể có rủi ro.

Bên cạnh đó trong 11 phương thức tuyển sinh được bộ đưa ra, bà Hòa đề nghị làm rõ phương thức xét tuyển kết hợp: Phương thức kết hợp gồm kết hợp những kết quả nào, có giới hạn các thành tố? Với phương thức khác, mỗi trường sử dụng một phương thức, bộ quản lý ra sao?

Đại diện Phòng Quản lý đào tạo, Cục Quân huấn nhà trường, Bộ Tổng tham mưu đề xuất nghiên cứu thay vì áp dụng 1 phương thức xét tuyển cho mỗi chương trình đào tạo từ năm 2028, thì cần tăng lên 2 phương thức xét tuyển. Lý do để đảm bảo công bằng và tăng cơ hội trúng tuyển cho thí sinh.

Ông Trương Đại Lượng - Phó hiệu trưởng Trường đại học Văn hóa Hà Nội - cho rằng việc sử dụng 1 phương thức xét tuyển cho mỗi chương trình đào tạo là quá khó với các trường, và tạo hạn chế cơ hội trúng tuyển với thí sinh.

Ông Lượng đề xuất cần điều chỉnh tối thiểu 2 phương thức tuyển sinh cho 1 ngành, chưa tính phương thức xét tuyển thẳng, ưu tiên xét tuyển.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó hiệu trưởng Trường đại học Thăng Long - cho rằng việc giảm số lượng phương thức tuyển sinh là hợp lý, một chương trình đào tạo không nên dùng quá nhiều phương thức để “gạt được bao nhiêu thí sinh thì gạt”, cũng không đảm bảo chất lượng đầu vào.

Tuy nhiên theo bà Hà, hiện nay một trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức sẽ tạo khó khăn cho những trường có quá nhiều ngành đào tạo đặc thù, cần tới 6-7 phương thức mới đủ.

Bên cạnh đó bà Hà đề xuất mỗi ngành, chương trình đào tạo có thể sử dụng tối đa 3 phương thức xét tuyển hoặc ổn định ở 2 phương thức. Việc giảm số lượng phương thức tuyển sinh sẽ gây khó khăn cho công tác tuyển sinh của các trường và việc lựa chọn nguyện vọng của thí sinh.

Đa số trường đang sử dụng xét điểm thi tốt nghiệp làm phương thức chính

Đại diện Phòng Đào tạo, Trường đại học Hàng hải Việt Nam cũng băn khoăn việc đến năm 2028 chỉ còn 1 phương thức xét tuyển cho 1 ngành/chương trình đào tạo. Bởi hiện có rất nhiều trường đại học vẫn sử dụng phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT làm phương thức chính cho tất cả các ngành, chương trình đào tạo. Còn các phương thức khác được đưa vào chỉ để bổ trợ thêm, tăng thêm chất lượng nguồn tuyển và tăng thêm cơ hội cho thí sinh.

"Nếu chỉ cho chọn 1 phương thức xét tuyển cho mỗi ngành, chương trình đào tạo thì sẽ bắt buộc các trường phải sử dụng 1 phương thức thi tốt nghiệp THPT.

Như vậy việc quy chế cho phép mỗi trường sử dụng 5 phương thức tuyển sinh sẽ không còn ý nghĩa", đại diện Phòng Đào tạo, Trường đại học Hàng hải Việt Nam cho biết.

GS Vũ Văn Yêm - Phó giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội - cho rằng việc quy định 1 phương thức xét tuyển đại học cho mỗi ngành, chương trình đào tạo là rất tốt, nhưng sẽ khó phân tầng giáo dục đại học. Ví dụ trường tốp trên sẽ chọn phương thức tuyển sinh phân hóa tốt, còn trường tốp trung, tốp dưới sẽ cơ bản sử dụng xét học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT.

Theo ông Yêm, cần có thời gian để thực hiện một lộ trình phù hợp. Các trường tổ chức kỳ thi riêng cũng phải có thời gian chuẩn bị, có cách tiếp cận công bằng cho người học, người tham gia các kỳ thi riêng.

Trả lời băn khoăn của đại diện các trường, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo cho biết khi có quá nhiều phương thức, tính công bằng trong xét tuyển giữa các phương thức là không đảm bảo.

Ông Thảo nhấn mạnh việc giảm phương thức là để mở rộng cơ hội bình đẳng, không phải giảm cơ hội tiếp cận. Mỗi phương thức phải bảo đảm mọi thí sinh đủ điều kiện đều có thể tham gia, công bố rõ tiêu chí và sử dụng một thang điểm chung.

Với những đề xuất từ các trường đại học, ông Thảo cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ lắng nghe, tiếp thu các ý kiến.

Năm 2026 có trên 35.900 thí sinh sử dụng IELTS để cộng điểm. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.