Đạt 13,43 tỷ USD trong 9 tháng năm 2026, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ tiếp tục tăng trưởng. Tuy nhiên, mở rộng thị trường không chỉ là tìm thêm đơn hàng mà còn đòi hỏi doanh nghiệp nâng giá trị sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn và xây dựng thương hiệu.
Đây là định hướng được nhấn mạnh tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài tháng 10/2026, do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức ngày 20/10, với chủ đề “Đa dạng hóa thị trường, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm gỗ, nội thất Việt Nam.”
Mỗi thị trường cần một chiến lược riêng
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết năm 2025, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 17,2 tỷ USD. Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch 9 tháng năm 2026 đạt 13,43 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ.
Kết quả này thể hiện nỗ lực duy trì sản xuất, tìm kiếm đơn hàng và thích ứng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, những biến động về chính sách thương mại, thuế quan và biện pháp phòng vệ thương mại tại các thị trường lớn đòi hỏi ngành gỗ nâng cao khả năng chống chịu.
“Đa dạng hóa thị trường không đơn thuần là đưa sản phẩm hiện có đến một thị trường mới,” ông Lê Hoàng Tài nhấn mạnh.
Theo Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, doanh nghiệp cần hiểu khách hàng cần gì, sản phẩm phải đáp ứng điều kiện nào và tiếp cận qua kênh nào. Việc quản trị xuất xứ, bảo đảm nguồn gốc nguyên liệu phải được chuẩn bị ngay từ khâu tổ chức sản xuất đồng thời gắn với đầu tư thiết kế, phát triển sản phẩm và thương hiệu.
Từ góc độ hiệp hội, ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) cho rằng đa dạng hóa cần bao gồm cả làm mới cách tiếp cận thị trường truyền thống và tìm kiếm thị trường mới.
Với Hoa Kỳ, doanh nghiệp cần giữ thị phần, quản trị thuế, xuất xứ, chống chuyển tải bất hợp pháp và nâng cấp giá trị sản phẩm. Tại EU và Anh, trọng tâm là tận dụng các hiệp định thương mại tự do, đáp ứng tiêu chuẩn xanh và truy xuất nguồn gốc. Thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc đòi hỏi chú trọng chất lượng, uy tín giao hàng, mẫu mã và vật liệu kỹ thuật.
Trong khi đó, tại Trung Đông, hướng tiếp cận là kết nối nhà thầu, dự án khách sạn, bất động sản và đại lý. Với ASEAN và Australia, doanh nghiệp nên lựa chọn phân khúc phù hợp, tiếp cận chuỗi bán lẻ và tận dụng logistics khu vực. Các thị trường khác cần được thăm dò có chọn lọc, đánh giá kỹ nhu cầu, pháp lý và thanh toán.
Ông Ngô Sỹ Hoài cũng nhấn mạnh thương hiệu Việt phải đi cùng văn hóa Việt, giúp ngành gỗ được thị trường nhận diện và làm chủ nhiều hơn các khâu trong chuỗi giá trị.
Từ nhu cầu thị trường đến đơn hàng thực chất
Cung cấp thêm thông tin về dư địa mở rộng xuất khẩu, ông Lưu Vạn Khang, Tham tán thương mại Việt Nam tại Tây Ban Nha cho biết nhập khẩu nội thất của nước này năm 2025 tăng 8%. Tuy nhiên, cạnh tranh khá cao, với Trung Quốc chiếm 30,3% thị phần.
Trong 7 tháng năm 2026, Tây Ban Nha nhập khẩu sản phẩm gỗ từ Việt Nam đạt 9,38 triệu USD, tăng 138% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu để đẩy mạnh xúc tiến, song doanh nghiệp cần tạo khác biệt.
Các phân khúc được khuyến nghị gồm nội thất gia đình, ngoài trời; sản phẩm kết hợp gỗ với mây tre, vật liệu tự nhiên; nội thất phục vụ khách sạn, nhà hàng và dự án theo hợp đồng.
Theo ông Khang, doanh nghiệp cần tiếp cận cả nhà nhập khẩu, nhà phân phối, hệ thống bán lẻ, thương mại điện tử, đồng thời kết nối bộ phận thu mua, kiến trúc sư và nhà thiết kế. Khả năng cạnh tranh là sự kết hợp giữa giá, thiết kế, chất lượng, tính bền vững, truy xuất nguồn gốc và sự linh hoạt.
Ở phía doanh nghiệp, ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh (HAWA) cho biết Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu đồ gỗ nội thất, sau Trung Quốc; sản phẩm gỗ đã có mặt tại 167 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Ngành đã nhận được thông tin từ các Thương vụ tại UAE, Ấn Độ, Mexico, Kuwait và Pakistan về những nhà mua hàng muốn đến Việt Nam tìm kiếm nhà máy. Theo ông Mẫn, cần chuyển những nhu cầu thực tế này thành cơ hội hợp tác, đơn hàng.
Đại diện HAWA đề nghị các Thương vụ cung cấp thông tin có trọng tâm về sản phẩm, phân khúc, kênh phân phối và yêu cầu nhập khẩu; phối hợp kết nối đúng đối tác, duy trì trao đổi và theo dõi kết quả. Các hiệp hội sẵn sàng tổng hợp năng lực nhà máy, nhóm sản phẩm và nhu cầu của hội viên.
Trong năm 2027, ngành gỗ-nội thất sẽ tiếp tục triển khai các hội chợ, triển lãm tại Việt Nam với những trọng tâm bổ trợ cho nhau như: HawaExpo, VIBE và Triển lãm Quốc tế về Gỗ và Máy chế biến gỗ. Đây là hình thức xúc tiến xuất khẩu tại chỗ, giúp khách quốc tế xem sản phẩm, làm việc với nhà cung cấp và khảo sát nhà máy trong cùng chuyến đi.
Đại diện HAWA đề nghị các Thương vụ quan tâm giới thiệu những chương trình này đến các hiệp hội nhập khẩu, hệ thống phân phối và nhà mua hàng tại địa bàn phụ trách, đưa thêm khách hàng quốc tế đến tìm hiểu và hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam.
Để hoạt động xúc tiến mang lại hiệu quả, ông Lê Hoàng Tài đề nghị các bên làm rõ điều kiện tiếp cận từng thị trường, gắn hỗ trợ với nhu cầu doanh nghiệp và xác định nhiệm vụ sau hội nghị. Kết nối tại hội chợ phải được chuẩn bị trước, bố trí theo nhu cầu và tiếp tục theo dõi sau sự kiện.
Cục Xúc tiến thương mại sẽ tổng hợp kiến nghị, phối hợp với hệ thống Thương vụ, cơ quan liên quan và hiệp hội ngành hàng để lồng ghép vào kế hoạch công tác. Trọng tâm là hỗ trợ tiếp cận người mua, tháo gỡ vướng mắc thông tin thị trường và chuẩn bị các chương trình xúc tiến năm 2027./.
(Vietnam+)