Mong chờ của người dân Mả Lạng khi dự án nghìn tỷ được khởi công

Ngày 29/8, dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo, một trong những khu dân cư lâu đời giữa trung tâm TPHCM, chính thức khởi công. Đây là dấu mốc được người dân nơi đây kỳ vọng sẽ mang đến diện mạo mới cho khu vực đã có hàng nghìn người gắn bó qua nhiều thế hệ.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, những người sinh sống lâu năm trong các con hẻm nhỏ ở khu Mả Lạng cho biết, họ đồng tình với chủ trương chỉnh trang đô thị. Sau nhiều năm sống trong những căn nhà chật hẹp, hẻm nhỏ và hạ tầng xuống cấp, người dân mong muốn có một nơi ở khang trang, an toàn và thuận tiện hơn.

Họ cũng kỳ vọng việc chỉnh trang không chỉ thay đổi những căn nhà, con hẻm mà còn tạo cơ hội để các gia đình đã gắn bó hàng chục năm với khu vực này có cuộc sống và sinh kế ổn định hơn. Người dân Mả Lạng mong phương án bồi thường được thực hiện hợp lý, đồng thời có nơi ở mới phù hợp sau khi rời nơi đã gắn bó nhiều năm.

Mong được tái định cư tại chỗ

Anh Tí, 41 tuổi, làm nghề bảo vệ, đã sống nhiều năm tại khu Mả Lạng. Anh nhìn nhận việc chỉnh trang là cần thiết, bởi hệ thống hạ tầng ở đây đã xuống cấp, những con hẻm nhỏ, dây điện chằng chịt khiến việc đi lại của người dân gặp nhiều bất tiện.

"Hiện tại chỉnh trang là hợp lý vì khu Mả Lạng này xuống cấp nhiều lắm. Dây điện chằng chịt, đường đi lại chật hẹp, nhiều lúc xe máy phải xếp hàng mới đi được", anh nói.

Điều khiến anh Tí băn khoăn là cuộc sống của gia đình sau khi di dời. Theo anh, phương án bồi thường đã được đưa ra, nhưng gia đình vẫn chưa biết chính xác mình sẽ được nhận bao nhiêu. Nơi ở mới và công việc đều chưa thể tính toán cụ thể.

"Đương nhiên, người dân ai cũng mong khu này được làm mới, nhưng điều lo nhất là không có chỗ ở phù hợp. Khi không có chỗ ở ổn định thì công việc cũng khó tính toán được. Tôi chỉ mong sau khi chỉnh trang, người dân có chỗ ở ổn định, cuộc sống ít nhất phải bằng hiện tại", anh chia sẻ.

Gia đình anh hiện có tới 11 người cùng sinh sống trong căn nhà chỉ rộng khoảng 8m2, với chiều dài 4m và ngang 2m. Không gian chật hẹp đến mức căn nhà phải tận dụng thêm 2 tầng gác để đủ chỗ ngủ cho các thành viên.

Với anh, khoản bồi thường còn liên quan trực tiếp đến khả năng tìm một nơi ở mới phù hợp. Nếu số tiền không đủ, gia đình đông người như nhà anh có thể buộc phải chia tách, mỗi người tìm một nơi để sống, thay vì tiếp tục ở cùng nhau như hiện nay.

"Tôi mong được tái định cư tại chỗ. Nếu cầm tiền mà không mua được chỗ ở mới thì rất khó. Nhà tôi đông người, diện tích lại nhỏ, tôi chỉ lo sau này không có chỗ ở thì mỗi người phải đi một hướng", anh Tí nói.

Công việc hiện tại của anh ở đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, khu vực quận Bình Thạnh cũ. Vì vậy, bên cạnh câu chuyện chỗ ở, khoảng cách từ nơi tái định cư đến nơi làm việc cũng là điều anh phải cân nhắc. Anh mong phương án cuối cùng có thể giúp người dân vừa có nhà ở ổn định, vừa không bị xáo trộn quá lớn về sinh kế.

Khó nhất là vấn đề giấy tờ đất đai

Với góc nhìn của một người sinh ra và lớn lên tại khu Mả Lạng, anh Thạch (42 tuổi, nhân viên văn phòng) cho rằng, dự án mang nhiều ý nghĩa nhân văn. Điều anh quan tâm, cũng là mối bận tâm của nhiều hộ dân tại đây, là mức bồi thường hợp lý, tháo gỡ những vướng mắc về giấy tờ và có chính sách tái định cư phù hợp để người dân có thể tiếp tục sinh sống tại nơi mình đã gắn bó.

Căn nhà anh Thạch cùng gia đình đang ở rộng khoảng 12m2. Phương án bồi thường cụ thể vẫn đang được hoàn thiện, nhưng điều anh lo lắng là khoản bồi thường có đủ để gia đình tiếp tục sinh sống tại khu vực trung tâm sau khi dự án hoàn thành hay không.

"Vấn đề khó nhất ở khu Mả Lạng là pháp lý, giấy tờ đất đai. Nhiều cư dân đã sinh sống gần 30 năm, nhưng do khu vực từng vướng các dự án treo, việc mua bán bằng giấy tay, thuê lại đất... nên hầu hết không thể làm sổ", anh Thạch cho biết.

Theo anh Thạch, việc xác định quyền lợi đối với những căn nhà không có đầy đủ giấy tờ pháp lý là điều khiến nhiều hộ dân lo lắng. Phần lớn dân Mả Lạng là người lớn tuổi, trẻ nhỏ; nhiều người không làm việc trong cơ quan Nhà nước nên không phải ai cũng nắm rõ các quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Anh cho rằng, với những trường hợp đã sinh sống lâu dài, có thể chứng minh nguồn gốc nơi ở thông qua hợp đồng, hóa đơn điện, nước và các giấy tờ liên quan, thành phố cần có phương án xem xét phù hợp để bảo đảm quyền lợi cho người dân.

Anh Thạch cũng băn khoăn về việc xác định vị trí đất để tính bồi thường. Theo anh, đặc thù của khu Mả Lạng là hệ thống hẻm nhỏ, phần lớn rộng dưới 3m, trong khi việc phân loại vị trí đất có những tiêu chí dựa trên khoảng cách từ tim đường và bề rộng hẻm.

"Khu Mả Lạng chỉ có hẻm 245 là trên 5m, còn lại phần lớn dưới 3m. Nếu yêu cầu đồng thời cả 2 điều kiện về khoảng cách và bề rộng hẻm thì với đặc thù nơi đây, người dân có thể bị tính vào vị trí thấp hơn. Tôi nghĩ đây là điểm cần xem xét cho sát thực tế", anh Thạch nói.

Theo anh, điều quan trọng nhất là mức bồi thường phải giúp người dân có khả năng ổn định cuộc sống sau di dời. Bởi nếu một gia đình nhận tiền bồi thường, nhưng không đủ khả năng mua hoặc tiếp cận căn hộ tái định cư tại trung tâm, họ có thể phải rời khỏi khu vực vốn đã gắn bó hàng chục năm, ảnh hưởng tới công việc, học tập...

"Chỉnh trang sẽ rất ý nghĩa nếu làm đúng chủ trương là cuộc sống của người dân sau đó phải bằng hoặc tốt hơn trước. Tôi mong dự án cần tính toán cho việc tái định cư tại chỗ trước, sau đó mới tính đến phần thương mại", anh nói.

Anh Thạch cũng đặc biệt quan tâm đến giá căn hộ tái định cư và chính sách trả góp. Theo anh, nếu diện tích căn hộ mới lớn hơn căn nhà hiện tại, người dân có thể phải bỏ thêm một khoản tiền đáng kể để được nhận nhà. Với những hộ thu nhập không cao, đây sẽ là một áp lực không nhỏ nếu chính sách hỗ trợ lãi suất chỉ áp dụng trong thời gian ngắn.

"Bản thân tôi lương khoảng 20 triệu đồng/tháng. Nếu yêu cầu trả một khoản 1 tỷ đồng trong 30 năm mà chỉ được hỗ trợ lãi suất vài năm đầu, đến năm thứ 6 thả nổi thì rất khó. Nếu tiền bồi thường chỉ khoảng 1-2 tỷ đồng, người dân cũng khó mua được một căn nhà ở khu trung tâm để tiếp tục cuộc sống và công việc như trước", anh Thạch nói.

Theo anh, dự án nằm ở vị trí trung tâm thành phố và có quy mô lớn, nên bài toán kinh tế của nhà đầu tư cần được tính toán song song với quyền lợi của những người đã sống tại đây nhiều thập kỷ. Điều người dân mong muốn không phải giữ nguyên những căn nhà chật hẹp, xuống cấp, mà là được bước sang một nơi ở mới mà không phải đánh đổi sinh kế và sự ổn định của gia đình.

Chủ đầu tư cam kết ưu tiên tái định cư tại chỗ

Trước những băn khoăn của người dân, bà Mai Trần Thanh Trang, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền (chủ đầu tư dự án), cho biết khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo được chỉnh trang theo hướng tái định cư tại chỗ, giúp người dân ổn định cuộc sống. Theo đó, người dân vẫn có thể sinh sống trong cộng đồng quen thuộc, nhưng với không gian khang trang hơn, chất lượng sống tốt hơn cùng hệ thống hạ tầng, tiện ích đồng bộ.

Đại diện chủ đầu tư cho biết, việc cải tạo khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo là vấn đề TPHCM đã ấp ủ, trăn trở nhiều năm. Với trách nhiệm đối với thành phố và người dân, chủ đầu tư cam kết tập trung nguồn lực, kinh nghiệm và tâm huyết để bảo đảm chất lượng, tiến độ dự án.

Dự kiến, khu Mả Lạng có quy mô khoảng 3,8ha, gồm chung cư dự kiến cao 38 tầng, khoảng 1.400 căn hộ. Khu vực còn có nhà ở thấp tầng với 93 căn, công viên quy mô khoảng 1,25ha và trường học liên cấp một, hai.

Khu Chợ Gà - Gạo có quy mô khoảng 0,43ha, được cải tạo thành khu chung cư dự kiến cao 35 tầng, khoảng 760 căn hộ, với các tiện ích thương mại, không gian cộng đồng và cảnh quan xanh.

"Dự án không đơn thuần là công trình xây dựng mà còn mang giá trị nhân văn cao. Những cư dân đã gắn bó bao đời với mảnh đất này sẽ là những người đầu tiên được an cư trong những căn hộ và nhà ở khang trang, an toàn, đầy đủ tiện ích", đại diện chủ đầu tư cam kết.

Vừa qua, UBND phường Bến Thành và phường Cầu Ông Lãnh đã lấy ý kiến người dân về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo. 

Đối với khu Mả Lạng, mức đền bù cao nhất đối với đất ở là hơn 484 triệu đồng/m2, áp dụng đối với đất ở đô thị vị trí 1, tiếp giáp đường Nguyễn Trãi. Các vị trí khác có giá từ hơn 163 triệu đồng/m2 đến hơn 457 triệu đồng/m2 tùy theo vị trí. 

Tại khu Chợ Gà - Gạo, đơn giá quyền sử dụng đất để tính bồi thường, hỗ trợ có mức cao nhất là hơn 609 triệu đồng/m2, được áp dụng đối với đất ở tại đô thị vị trí 1, tiếp giáp đường Yersin. Các vị trí đất còn lại có đơn giá từ hơn 133 triệu đồng/m2 đến 422 triệu đồng/m2.

Dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo với tổng vốn sơ bộ hơn 16.300 tỷ đồng, thực hiện từ năm 2026 đến năm 2029. Tổng diện tích đất được thu hồi để phục vụ dự án chỉnh trang khu Mả Lạng là hơn 37.740m2, có khoảng 1.042 trường hợp bị ảnh hưởng (gồm 1.029 hộ gia đình, cá nhân và 13 tổ chức).