Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Thị Mai Khuê, đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, khuyên người mắc hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và viêm mũi dị ứng cần chú ý kiểm soát bệnh, hạn chế tiếp xúc các yếu tố kích thích trong mùa mưa. Dưới đây là một số tác động của thời tiết mưa ẩm đến sức khỏe hô hấp.
Độ ẩm cao làm tăng tiếp xúc với dị nguyên
Trời mưa nhiều ngày, nhà cửa, tường nhà, trần nhà, quần áo, chăn đệm, rèm cửa và các vật dụng khó khô hoàn toàn, tạo môi trường thuận lợi cho nấm mốc phát triển. Độ ẩm trong nhà cao cũng làm gia tăng mạt bụi nhà - một trong những dị nguyên thường gặp ở người mắc bệnh dị ứng đường hô hấp.
Các bào tử nấm mốc, hạt bụi nhà có thể tồn tại trong không khí. Tiếp xúc với môi trường ẩm mốc có liên quan đến các triệu chứng như nghẹt mũi, hắt hơi, ho, khò khè và kích ứng đường hô hấp.
Nấm mốc có thể phát triển ở tường thấm nước, trần nhà dột, nhà vệ sinh, khu vực thiếu thông thoáng hoặc phía sau tủ, giường kê sát tường ẩm. Ngoài ra, nhiệt độ nóng, ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho virus phát triển.
Hen phế quản dễ bùng phát
Hen phế quản là bệnh viêm mạn tính đường thở, khiến phế quản nhạy cảm hơn với các tác nhân kích thích. Khi gặp yếu tố khởi phát, đường thở có thể co thắt, phù nề và tăng tiết dịch nhầy, khiến không khí lưu thông khó khăn.
Bác sĩ Khuê cho biết mạt bụi nhà và nấm mốc trong môi trường ẩm, thiếu thông khí là những tác nhân dị ứng thường gặp có thể kích hoạt cơn hen. Người bệnh có thể ho nhiều về đêm, khò khè, nặng ngực hoặc khó thở. Những biểu hiện này có thể xuất hiện từng đợt, sau đó giảm đi khiến người bệnh chủ quan, tự ý ngưng thuốc khi cảm thấy khỏe.
Người mắc hen cần sử dụng thuốc kiểm soát theo chỉ định, tái khám để đánh giá mức độ kiểm soát bệnh.
Bác sĩ Mai Khuê giải thích kết quả phim chụp CT cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
COPD có thể xuất hiện đợt cấp
Ở người mắc COPD, đường thở bị viêm và hẹp kéo dài, đồng thời cấu trúc phổi có thể bị tổn thương, khiến luồng khí ra vào phổi bị hạn chế. Nhiễm virus hoặc vi khuẩn đường hô hấp, ẩm mốc, chất kích thích trong không khí là một trong những nguyên nhân quan trọng gây đợt cấp COPD.
Người bệnh thường ho nhiều hơn, lượng đờm tăng, đờm đổi màu hoặc khó thở tăng so với thường ngày. Những người bệnh lớn tuổi, có chức năng phổi suy giảm nhiều hoặc mắc đồng thời bệnh tim mạch có nguy cơ diễn tiến nặng, thậm chí suy hô hấp và cần nhập viện.
Viêm mũi dị ứng và triệu chứng đường hô hấp trên kéo dài
Người bệnh viêm mũi dị ứng có thể bị hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi trong hoặc nghẹt mũi khi tiếp xúc với dị nguyên. Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm khò khè, khó thở, người bệnh nên khám chuyên khoa để xác định nguyên nhân, điều trị phù hợp.
Bác sĩ Khuê khuyên mỗi người nên bảo vệ đường hô hấp trong mùa mưa, đặc biệt người cao tuổi, mắc nhiều bệnh nền, trẻ nhỏ. Giữ nhà cửa thông thoáng, xử lý sớm vị trí thấm dột, lau khô bề mặt ẩm và làm sạch khu vực có nấm mốc. Quần áo, chăn đệm cần được phơi hoặc sấy khô. Sử dụng máy hút ẩm hoặc điều hòa phù hợp để duy trì độ ẩm trong nhà khoảng 30-50%.
Tiêm vaccine theo khuyến cáo, rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp và tránh khói thuốc cũng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc xuất hiện biến chứng.
Người có bệnh hô hấp mạn tính nên khám định kỳ để đánh giá khả năng kiểm soát bệnh và điều chỉnh điều trị khi cần. Khi ho, khò khè hoặc khó thở tăng so với thường ngày, người bệnh nên đi khám.
Nhật Thành
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh hô hấp tại đây để bác sĩ giải đáp