Mua phải sâm Ngọc Linh rởm, người mua hàng cần làm gì?

Công an tỉnh Thanh Hóa đã tống đạt quyết định khởi tố bị can Lê Thị Thanh Hằng (34 tuổi, ở xã Đồng Tiến, tỉnh Thanh Hóa) về tội Lừa dối khách hàng.

Theo công an, Hằng là chủ tài khoản TikTok "Hằng Lê Sâm Ngọc Linh". Từ cuối năm 2023, Hằng mua sâm Lai Châu của N.Đ.Q. (38 tuổi, quê Lào Cai) nhưng vẫn phát trực tiếp, quảng cáo và giới thiệu trên các nền tảng mạng xã hội rằng sản phẩm là sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum để tạo lòng tin, khiến nhiều người lầm tưởng về nguồn gốc sản phẩm và mua hàng. 

Theo tìm hiểu, sâm Ngọc Linh trên thị trường thường có giá dao động trong khoảng 60-300 triệu đồng trong khi sâm Lai Châu có khoảng giá ở mức 10-70 triệu đồng. Vậy với những người đã bỏ số tiền lớn để mua sản phẩm từ Hằng, họ cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của bản thân? 

Theo luật sư Dương Đức Thắng (Giám đốc Công ty Luật Đức Trí Tín, Đoàn Luật sư TP Hà Nội), Điều 62 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định bị hại là cá nhân hoặc cơ quan, tổ chức bị thiệt hại về tài sản, uy tín, sức khỏe, tính mạng do hành vi phạm tội gây ra. Một tổ chức hoặc cá nhân sẽ được coi là bị hại trong Vụ án hình sự nếu xác định được thiệt hại mà họ phải gánh chịu trực tiếp bởi hành vi phạm tội gây ra. 

Trong Vụ án Lừa dối khách hàng với số lượng lớn, bị hại trong Vụ án có thể được xác định là những người vì tin tưởng vào thông tin gian dối mà Hằng đưa ra để mua sản phẩm hoặc thực hiện các giao dịch khác bắt nguồn từ những thông tin này, dẫn đến việc thu lợi bất chính của đối tượng. Quá trình điều tra, cơ quan điều tra sẽ phát thông báo tìm kiếm những cá nhân đã mua sản phẩm để rà soát, xác định đầy đủ số lượng bị hại và phạm vi thiệt hại của vụ án.

Những cá nhân từng mua sản phẩm sâm Ngọc Linh dởm của Hằng có quyền đến cơ quan công an trình báo, đồng thời cung cấp các tài liệu, chứng cứ liên quan để chứng minh giao dịch mua bán (Hóa đơn mua bán, chứng từ chuyển tiền, sao kê tài khoản ngân hàng...) được thực hiện trên cơ sở những thông tin quảng cáo gian dối, cũng như chứng minh mức độ thiệt hại về tài sản để yêu cầu bồi thường. Trên cơ sở các tài liệu này, cơ quan điều tra sẽ đánh giá, xác minh và xem xét việc xác định họ là bị hại trong vụ án.

Trong trường hợp được coi là bị hại trong vụ án, những cá nhân, tổ chức bị thiệt hại phải cung cấp đầy đủ tài liệu, thể hiện cụ thể con số mà bản thân đã bị thiệt hại để cơ quan tiến hành tố tụng xem xét xử lý. Mức bồi thường thiệt hại cuối cùng sẽ do cơ quan tiến hành tố tụng quyết định và thể hiện trên bản án có hiệu lực của tòa án có thẩm quyền.

Bị can có trách nhiệm bồi thường cho bị hại theo con số ghi nhận tại bản án có hiệu lực cuối cùng. 

Đối với những người bị thiệt hại nhưng chưa kịp trình báo hoặc chưa được xác định là bị hại trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, Tòa án có thể dành quyền khởi kiện cho họ trong một vụ án dân sự khác. Khi đó, những người này có quyền khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết và buộc những người có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật