Mức án chủ kênh TikTok “Hằng Lê Sâm Ngọc Linh” có thể đối diện

Chủ kênh TikTok “Hằng Lê Sâm Ngọc Linh” đối diện mức án nào?

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Lê Thị Thanh Hằng (SN 1992, trú tại xã Đồng Tiến, Thanh Hóa) về tội Lừa dối khách hàng.

Bị can Lê Thị Thanh Hằng bị khởi tố vì có hành vi quảng cáo sâm Lai Châu, chào bán cho khách hàng là sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum trên kênh TikTok “Hằng Lê Sâm Ngọc Linh”.

Dưới góc độ pháp lý, luật sư Hoàng Trọng Giáp, Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), cho biết hành vi của Lê Thị Thanh Hằng có dấu hiệu cấu thành tội Lừa dối khách hàng theo Điều 198 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Theo luật sư, nếu việc bán hàng của bà Hằng thu lợi bất chính từ 5 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng, người này có thể bị phạt cảnh cáo, phạt tiền 10-100 triệu đồng, hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

Luật sư cũng cho rằng nếu hành vi bán hàng có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, dùng thủ đoạn xảo quyệt hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên, bị can Hằng có thể bị phạt tiền 100-500 triệu đồng hoặc phạt 1-5 năm tù.

Luật sư Giáp nhận định trong vụ việc này, nếu bà Hằng biết rõ nguồn gốc sâm mua của Q. là sâm Lai Châu nhưng vẫn livestream (phát trực tiếp) trên TikTok quảng cáo, chào bán là sâm Ngọc Linh, đây có thể là tình tiết thể hiện dấu hiệu gian dối và lỗi cố ý.

“Cơ quan điều tra cần chứng minh hành vi gian dối trong việc quảng cáo, chào bán hàng hóa của bị can Hằng. Đặc biệt, cơ quan công an cần làm rõ số lượng khách hàng bị Hằng lừa dối mua hàng. Đây có thể là yếu tố ảnh hưởng đến việc xác định trách nhiệm hình sự và mức hình phạt đối với bị can”, luật sư Giáp nêu quan điểm.

Ông cũng nhận định, nếu hành vi lừa dối được thực hiện với nhiều khách hàng, lặp đi lặp lại trong thời gian dài, bị can Hằng có thể đối diện với các tình tiết tăng nặng.

“Trong trường hợp bị can Hằng chủ động bồi thường, hoàn trả tiền cho khách hàng và thành khẩn khai báo thì đây có thể được xem là những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật”, luật sư Giáp nhận định.

Phát sinh trách nhiệm pháp lý về quảng cáo, bảo vệ người tiêu dùng

Theo luật sư Giáp, việc Hằng sử dụng nền tảng TikTok để quảng cáo sai nguồn gốc sản phẩm, ngoài trách nhiệm hình sự về tội Lừa dối khách hàng, bị can còn có thể phát sinh trách nhiệm pháp lý liên quan đến quảng cáo và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo Cơ quan Cảnh sát điều tra, ngoài hành vi của mình, bị can Lê Thị Thanh Hằng còn đưa sâm Lai Châu cho em gái là Lê Thanh Hậu (SN 1998, trú tại xã Đông Tiến) để giới thiệu là sâm Ngọc Linh chính gốc Kon Tum và bán cho khách hàng qua mạng xã hội.

Luật sư nhận định, nếu cơ quan chức năng chứng minh được em gái Hằng biết rõ nguồn gốc số sâm này nhưng vẫn cố ý giới thiệu, bán cho khách hàng là sâm Ngọc Linh, người em có thể phải chịu trách nhiệm hình sự về tội Lừa dối khách hàng.

Thông qua vụ việc, luật sư Hoàng Trọng Giáp khuyến cáo người tiêu dùng không nên xác định nguồn gốc sâm chỉ dựa vào lời giới thiệu của người livestream bán hàng. Sâm Ngọc Linh có giá trị kinh tế cao và hình thái có thể tương đồng với một số loại sâm khác. Do đó, khi mua qua nền tảng mạng xã hội, người tiêu dùng nên kiểm tra kỹ nguồn gốc sản phẩm trước khi mua.

Ngoài ra, khách hàng không nên chỉ dựa vào tên tài khoản, lời quảng cáo, hình ảnh hoặc cam kết “sâm chính gốc”. Trước khi mua, người tiêu dùng cần yêu cầu người bán cung cấp thông tin về nguồn gốc, nơi trồng, giấy tờ chứng minh xuất xứ và các tài liệu liên quan đến sản phẩm, lưu lại toàn bộ thông tin giao dịch.

Người mua nên lưu video/livestream, ảnh sản phẩm, nội dung quảng cáo, tin nhắn, hóa đơn, phiếu giao hàng và chứng từ chuyển tiền. Đây không chỉ là căn cứ để yêu cầu đổi trả hoặc bồi thường mà còn có thể trở thành dữ liệu điện tử, chứng cứ nếu phát sinh tranh chấp hoặc vụ án.