Sáng 25/8, chủ trì cuộc họp đánh giá một năm triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng kết quả sau một năm thực hiện chủ yếu mới dừng ở việc tạo nền tảng, mở đường và chuẩn bị điều kiện cho đột phá. Những chuyển biến về chất lượng giáo dục, người thầy, người học và nguồn nhân lực chưa thật sự rõ nét, trong khi nhiều tồn tại kéo dài chưa được khắc phục.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu trước hết phải bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, thực hiện bằng được mục tiêu "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên". Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các địa phương phải có lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản tình trạng thiếu trường, lớp, giáo viên.
Mục tiêu là không để học sinh bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, lớp, thầy cô; không để chất lượng giáo dục và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc quá nhiều vào nơi các em sinh ra và lớn lên. Công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng phải là một trong những thước đo quan trọng khi thực hiện Nghị quyết 71.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu giảm truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; tăng tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Nhà trường cũng phải giảm hành chính hóa, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức để giáo viên có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh.
Theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được những con người như thế nào. Vì vậy, giáo dục phải thực hiện tốt hơn yêu cầu phát triển toàn diện đức, trí, thể, mỹ; chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần, văn hóa, lịch sử, nghệ thuật.
Cùng với đó, người học cần được phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với các cơ quan đánh giá một năm triển khai Nghị quyết 71, sáng 25/8. Ảnh: TTXVN
Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cần được đánh giá thực chất để kịp thời điều chỉnh những nội dung bất cập. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành giáo dục kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích, gian lận trong học tập, thi cử và dạy thêm, học thêm biến tướng.
Giáo dục cũng phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực, nhân tài cho tương lai đất nước và nâng nhanh mặt bằng kỹ năng của lực lượng lao động; đào tạo đội ngũ nhân lực tinh hoa, nhân lực công nghệ chiến lược cho những lĩnh vực quyết định sức cạnh tranh của đất nước trong tương lai.
Đề cập tác động của trí tuệ nhân tạo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng trong thời đại AI, vai trò của người thầy không giảm đi mà phải thay đổi. Giáo viên cần chuyển từ chủ yếu truyền đạt kiến thức sang dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng, phát hiện năng lực, giáo dục nhân cách và hướng dẫn người học sử dụng tri thức có trách nhiệm.
"Không để AI trở thành công cụ thay người học suy nghĩ; phải làm cho AI giúp người học sâu hơn, tư duy tốt hơn và sáng tạo nhiều hơn", ông nói.
Khẳng định Đảng, Nhà nước và toàn xã hội tiếp tục dành những điều kiện tốt nhất cho giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngành giáo dục đáp lại bằng cuộc tự đổi mới mạnh mẽ, trách nhiệm cao hơn và chất lượng thực chất, góp phần tạo đột phá về giáo dục, đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Vũ Tuân