
Phối cảnh sân khấu màn đại xòe của hơn 2.000 bà con dân tộc Thái - Ảnh: BTC
Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò năm 2026 được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 5 năm nghệ thuật xòe Thái được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Xòe Thái - trọn một vòng yêu
Điểm nhấn của lễ hội năm nay là đêm khai mạc với chương trình nghệ thuật "Xòe Thái - trọn một vòng yêu", kể câu chuyện đầy cảm xúc về tình yêu đôi lứa, tình yêu quê hương và sức sống bền bỉ của văn hóa Thái.
Đêm nghệ thuật được dàn dựng công phu, kết hợp chất liệu văn hóa truyền thống bản địa với ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.

Màn đại xòe trong Lễ hội văn hóa, du lịch Mường Lò 2022 - Ảnh: BTC
Với 3 chương: Mầm thương - Sợi nhớ - Vòng yêu, chương trình sẽ đưa khán giả đi từ những rung động đầu đời của cô gái - chàng trai Thái, qua thử thách của thời gian, đến ngày đoàn tụ và hạnh phúc trọn vẹn.
Chương đầu Mầm thương mở ra không gian Mường Lò từ thuở khai hoang, dựng bản được tái hiện bằng sự kết hợp giữa diễn xuất và công nghệ mapping. Đó cũng là lúc câu chuyện tình yêu của đôi trai gái bắt đầu, họ trao nhau tín vật tình yêu là sợi dây tình "xai peng" (sợi dây tình) để gửi lời hẹn ước.
Chương hai Sợi nhớ kể về những thử thách mà đôi trai tài, gái sắc phải vượt qua để đến được với nhau.
Cao trào của câu chuyện tình yêu ấy là 2 câu thơ nổi tiếng trích trong tác phẩm truyện thơ Xống chụ xon xao: "Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông. Không lấy được nhau thời trẻ, ta sẽ tìm nhau khi góa bụa về già".
Ở chương 3 Vòng yêu - từ đám cưới của đôi trai gái, niềm vui lan tỏa đến khắp họ hang và cả bản Mường. Vòng xòe mở rộng dần, trở thành biểu tượng của tình yêu, hạnh phúc, sự gắn kết cộng đồng và sức sống bền bỉ của văn hóa Thái.
Khán giả sẽ được hòa chung trong những xúc cảm tình yêu và niềm hạnh phúc của đôi trai gái trong một màn đại xòe rực rỡ.

Tổng đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ những điểm nhấn trong chương trình nghệ thuật Xòe Thái - Trọn một vòng yêu - Ảnh: BTC
Xòe Thái không chỉ là điệu múa
"Sau nhiều năm làm về lễ hội xòe Thái, tôi thấy rằng đó không chỉ là điệu múa mà còn là tình nghĩa, sự gắn kết cộng đồng", tổng đạo diễn Lê Hải Yến chia sẻ.
Về ý tưởng thực hiện chương trình, tác giả kịch bản, tổng đạo diễn Lê Hải Yến cho biết năm 2026 đánh dấu tròn 10 năm chị trở lại vùng đất Yên Bái cũ, nay thuộc Lào Cai, đồng thời là lần thứ ba chị thực hiện chương trình tại Mường Lò.
Với nguồn cảm hứng từ tác phẩm truyện thơ nổi tiếng của người Thái Đen "Xống chụ xon xao", chị đã kể câu chuyện mới, kế thừa tinh thần về sự thủy chung, chờ đợi, vượt qua thử thách và niềm tin vào tình yêu trọn vẹn.

Phối cảnh sân khấu màn diễn đám cưới bản Mường
"Phải nói rằng, tôi đặc biệt yêu thích truyện thơ "Xống chụ xon xao" của dân tộc Thái - một tác phẩm được mệnh danh là "Truyện Kiều của người Thái", đạt đến đỉnh cao của thể loại truyện thơ dân gian.
Từ mỹ cảm về tình yêu trong "Xống chụ xon xao" và ý niệm về sợi dây tình "xai peng", Lê Hải Yến đặt tên cho đêm nghệ thuật khai mạc Lễ hội văn hóa - du lịch Mường Lò 2026 là Xòe Thái - Trọn một vòng yêu.
"Vòng yêu" vừa là vòng xòe, vừa là vòng đời, vòng tay yêu thương và sự chở che của cộng đồng. Bởi theo đạo diễn, một tình yêu chỉ thực sự trọn vẹn khi hai người cùng đi vượt những thử thách và được cộng đồng công nhận, chúc phúc.
Chương trình nghệ thuật sử dụng hệ thống 24 máy chiếu 3D mapping bao phủ trên bề mặt hơn 3.000m² sân vận động.
Hình ảnh núi non trùng điệp cùng hệ thống đạo cụ được thiết kế chân thực, tạo cảm giác một bản Mường thực sự hiện ra.
Chương trình nghệ thuật khai mạc sẽ diễn ra vào 20h ngày 16-10 tại sân vận động phường Nghĩa Lộ (Lào Cai).
Các nét văn hóa truyền thống đặc sắc của các dân tộc Thái, Mông, Dao đã được tái hiện trong đêm khai mạc Ngày hội du lịch - văn hóa Sơn La năm 2023.