Mỹ có thể ủng hộ cựu thủ tướng Hungary làm Tổng thư ký LHQ

Nguồn ảnh: VnExpress

Chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc vận động cựu thủ tướng Hungary tranh cử, với kỳ vọng nhận được thêm ủng hộ từ Nga và Trung Quốc.

Ban biên tập Wall Street Journal ngày 25/10 đăng bài xã luận dẫn nguồn tin từ ba nước xác nhận Washington đã khuyến khích cựu thủ tướng Hungary Viktor Orban tham gia cuộc đua cho vị trí Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, khi nhiệm kỳ của ông Antonio Guterres sẽ kết thúc ngày 31/12.

Quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ thừa nhận đề xuất này "thoạt nghe có vẻ điên rồ". Giới chức Mỹ được cho là đã tìm kiếm một ứng viên có quan điểm chính trị tương tự ông Orban và nhận được sự đồng tình từ phía Trung Quốc và Nga. Cuối cùng, các quan chức Mỹ tự đặt câu hỏi: "Tại sao không phải là chính ông Orbán?" và bắt đầu cân nhắc tiếp cận trực tiếp cựu thủ tướng Hungary.

Dựa trên những cuộc trao đổi thời gian qua, Nga và Trung Quốc cũng có thể ủng hộ ý tưởng này, qua đó biến ông Orban thành ứng viên chung của ba cường quốc.

"Các quan chức Mỹ và một nước khác nói với chúng tôi, nếu Mỹ - Nga - Trung Quốc đều cùng muốn điều gì đó tại Hội đồng Bảo an thì họ thường thành công", Wall Street Journal cho biết.

Cựu thủ tướng Hungary Viktor Orban phát biểu tại Budapest ngày 12/4. Ảnh: AP

Quan chức Mỹ ước tính 8 trong số 15 thành viên Hội đồng Bảo an có thể dễ dàng ủng hộ ông Orban, thậm chí số phiếu có thể lên tới 10 thành viên. Tuy nhiên, chưa quốc gia nào công khai cam kết ủng hộ.

Phản ứng của Anh và Pháp, hai thành viên thường trực Hội đồng Bảo an có quyền phủ quyết, vẫn là câu hỏi lớn. Theo bài xã luận, hai nước có khả năng không tìm cách ngăn cản một ứng viên được đa số thành viên Hội đồng Bảo an cùng ba ủy viên thường trực ủng hộ.

Nhà ngoại giao Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) Lana Nusseibeh là một ứng viên khác đang được chú ý cho vị trí kế nhiệm Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Guterres.

Bà dự kiến trả lời câu hỏi vào ngày 27/10, trước cuộc bỏ phiếu thăm dò không chính thức của Hội đồng Bảo an hôm 28/10. Chưa rõ tên ông Orban có được đưa vào vòng thăm dò này hay không.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ mô tả ông Orban là "ứng viên trong mơ của những người bảo thủ phong trào MAGA" vì có lập trường phản đối nhập cư quy mô lớn và các tổ chức phi chính phủ theo khuynh hướng tự do.

Ông Orban, 63 tuổi, giữ chức thủ tướng Hungary năm 1998-2002 và từ năm 2010 đến tháng 5/2026. Trong thời gian cầm quyền, ông Orban nhiều lần bất đồng với Liên minh châu Âu, đồng thời thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với Trung Quốc. Tổng thống Trump từng công khai ủng hộ ông trong cuộc bầu cử Hungary hồi tháng 4, còn Phó tổng thống JD Vance cũng tham gia vận động tranh cử cho ông.

Ông Orban được cho là quan tâm đến đề xuất, nhưng còn do dự vì lập trường chính trị chủ nghĩa dân tộc và không muốn công bố tranh cử nếu chưa chắc chắn về khả năng chiến thắng. Việc thông báo có thể được trì hoãn đến sau bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ.

Thanh Danh (Theo WSJ, Jerusalem Post)

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xúc tiến phương án vận động cựu thủ tướng Hungary Viktor Orban tham gia cuộc đua vào ghế Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, vị trí sẽ trống sau khi ông Antonio Guterres kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12. Washington nhận định chính trị gia bảo thủ này có thể trở thành tiếng nói chung hiếm hoi dung hòa được lợi ích giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc tại Hội đồng Bảo an. Các tính toán sơ bộ từ giới chức ngoại giao Mỹ cho thấy ứng viên 63 tuổi có khả năng giành được sự ủng hộ của 8 đến 10 thành viên trong tổng số 15 nước thuộc cơ quan này. Dù được xem là ứng viên lý tưởng của phong trào bảo thủ nhờ quan điểm cứng rắn về nhập cư và chủ nghĩa dân tộc, kịch bản tranh cử của ông Orban vẫn đối mặt nhiều rào cản địa chính trị phức tạp. Anh và Pháp, hai thành viên thường trực sở hữu quyền phủ quyết, hiện chưa đưa ra cam kết chính thức trước đề xuất bất ngờ từ Washington. Ngoài ra, cuộc đua còn có sự hiện diện của nhà ngoại giao UAE Lana Nusseibeh, nhân vật chuẩn bị tham gia vòng bỏ phiếu thăm dò không chính thức vào ngày 28/10. Bản thân cựu lãnh đạo Hungary được cho là có quan tâm nhưng vẫn giữ thái độ thận trọng, chưa vội công bố quyết định trước khi nắm chắc cục diện thắng lợi. Việc chính thức tuyên bố tranh cử có thể bị trì hoãn tới sau kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ nhằm bảo đảm thời điểm chính trị thuận lợi nhất. Với những bất đồng sâu sắc từng có với Liên minh châu Âu và quan hệ gần gũi sẵn có cùng các cường quốc đối trọng, khả năng ông Orban tiếp quản vị trí lãnh đạo Liên Hợp Quốc đang tạo ra biến số ngoại giao đáng chú ý.