Tờ Berliner Zeitung tuần trước đưa tin Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb hiện được xem là ứng cử viên sáng giá nhất để đại diện cho EU trong các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng với Nga, Mỹ và Ukraine. Theo tờ báo này, vị trí địa lý gần gũi của Phần Lan với Nga (có đường biên giới chung dài 1.340km) cùng mối quan hệ tốt đẹp với Tổng thống Mỹ Donald Trump khiến ông Stubb trở thành người phù hợp nhất cho vai trò này.
Trả lời yêu cầu bình luận của hãng tin TASS về vấn đề này hôm 25/10, ông Peskov cho biết: “EU đã bày tỏ ý định bổ nhiệm một nhà đàm phán từ rất lâu rồi, nhưng họ hoặc là không thể thực hiện hoặc là thiếu quyết tâm để làm điều đó”.
Phát ngôn viên Điện Kremlin nhấn mạnh lập trường của EU “khó có thể gọi là mang tính xây dựng” vì các nhà lãnh đạo khối “chỉ dừng lại ở lời nói, chứ không hề có hành động thực tế nào”.
Tuy nhiên, ông Peskov lưu ý: “Nếu EU có một nhà đàm phán thì đó sẽ là điều tốt. Và nếu nhà đàm phán đó thực sự cam kết thúc đẩy một giải pháp hòa bình thì lại càng tốt hơn nữa”.
Ông Peskov không tiết lộ Moscow sẽ phản ứng ra sao nếu ông Stubb thực sự được chọn vào vị trí này. Tổng thống Phần Lan hiện là một trong những người ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất trong EU. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Bild của Đức vào tháng 8, ông Stubb khẳng định Ukraine chính là “bảo đảm an ninh tốt nhất” mà EU có được trước Nga, đồng thời lập luận: “Nếu Ukraine thua, chúng ta cũng thua”.
Sau cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại St. Petersburg hôm 21/10, Moscow thông báo sẵn sàng khởi động lại các cuộc đàm phán ba bên với Washington và Kiev nhằm giải quyết cuộc xung đột tại Ukraine. Theo Điện Kremlin, cuộc gặp tiếp theo có thể diễn ra tại Abu Dhabi vào giữa tháng 11.
Theo tờ Telegraph của Anh, tại châu Âu đang xuất hiện “nhận thức cấp bách ngày càng tăng” về việc tìm kiếm một đại diện tham gia các cuộc hòa đàm, bất chấp việc họ đã từ chối đối thoại với Nga trong nhiều năm và khăng khăng theo đuổi giải pháp quân sự cho cuộc xung đột tại Ukraine.
Telegraph cũng liệt kê ông Stubb vào danh sách các ứng viên đang được EU cân nhắc, bên cạnh những cái tên khác như Thủ tướng Italia Giorgia Meloni, Tổng thống CH Séc Petr Pavel, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre.
Phát biểu về các cuộc thương lượng hòa bình tiềm năng, phó phát ngôn viên chính của Ủy ban châu Âu Arianna Podesta nói hiện “có kỳ vọng về việc sẽ diễn ra những cuộc thảo luận đa phương với sự tham gia của các đại diện cấp cao và EU sẽ có mặt tại các cuộc đàm phán này”.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 23/10 đã chỉ trích các nhà lãnh đạo EU “thường xuyên nói về ‘mối đe dọa từ Nga’ và thậm chí thảo luận về việc chuẩn bị cho một cuộc xung đột với Nga”.
Ông Putin nhắc lại rằng Moscow không tìm kiếm một lệnh ngừng bắn tạm thời, mà hướng tới “những thỏa thuận mang tính dứt điểm và lâu dài” thông qua các cuộc đàm phán hòa bình về Ukraine. Lãnh đạo Điện Kremlin lưu ý thêm các cuộc đối thoại cũng cần giải quyết vấn đề về một cấu trúc an ninh toàn châu Âu rộng lớn hơn.